Portaal:Baltische staten

bewerk 

Portaal:Baltische staten

Van noord naar zuid: Estland, Letland en Litouwen
Vlag van Litouwen
Vlag van Letland
Vlag van Estland
Vlag van Kaliningrad



Portaal:Baltische staten

De Baltische staten of Oostzeelanden (ook wel Balticum genoemd) zijn de landen aan de oostkust van de Oostzee. Het zijn van noord naar zuid en in oplopende grootte Estland, Letland en Litouwen. Sommigen rekenen ook de Russische oblast Kaliningrad tot het Baltisch gebied, dit is geen staat. Ze worden tot Noord-Europa gerekend, maar ook tot Oost-Europa.

Oorspronkelijk werd de term gebruikt voor de aan de Oostzee gelegen delen van het voormalige Keizerrijk Rusland die na de Eerste Wereldoorlog en het uiteenvallen van Rusland zelfstandig werden, te weten Finland, Estland, Letland en Litouwen. Later werd de benaming gebruikt voor de weer door de Sovjet-Unie geannexeerde landen, dus zonder Finland.

bewerk 

Litouwen

Un-lithuania.png

Litouwen (tot ver in de 20e eeuw meestal als Litauen of Lithauen gespeld; Litouws: Lietuva), officieel de Republiek Litouwen (Lietuvos Respublika), is een land in Noord-Europa tussen Letland in het noorden, Wit-Rusland in het oosten, Polen en Rusland (Kaliningrad) in het zuiden, en de Oostzee in het westen.

Van de drie Baltische staten is Litouwen het grootste en zuidelijkste en het enige overwegend rooms-katholieke land. De geschiedenis loopt ook pas relatief kort synchroon met die van de beide andere Baltische landen. Anders dan Letland en Estland was Litouwen ooit een machtig land, dat zelfs tot de Zwarte Zee reikte. De twintigste eeuw verliep grotendeels onder Russisch respectievelijk Sovjetbewind, waarvan het zich op 11 maart 1990 als eerste Baltische land definitief ontdeed. Op 1 mei 2004 trad het land toe tot de Europese Unie. Toch is het land nog deels afhankelijk van Rusland, met name op het gebied van energie, al probeert het daar verandering in te brengen door vloeibaar gas uit Noorwegen te betrekken.

bewerk 

Letland

Un-latvia.png

Letland (Lets: Latvija; Letgaals: Latveja; Lijfs: Lețmō), officieel de Republiek Letland (Lets: Latvijas Republika), is een land in Noord-Europa en een van de Baltische landen aan de Oostzee. Het land wordt begrensd door Estland in het noorden, Litouwen en Wit-Rusland in het zuiden, Rusland in het oosten en het deelt een zeegrens met Zweden in het westen. Letland, met 2.067.887 (2011) inwoners en een oppervlakte van 64.589 km², behoort tot de minst- en dunstbevolkte landen van de Europese Unie. De hoofdstad van Letland is Riga, de officiële taal is het Lets en de munteenheid de euro (per 1 januari 2014, voorheen was het de Letse lats). Het land kent een gematigd landklimaat.

Letland is lid van de Verenigde Naties, Europese Unie, Raad van Europa, NAVO, OVSE, Internationaal Monetair Fonds en de Wereldhandelsorganisatie, en is onderdeel van de Schengenruimte.

bewerk 

Estland

Un-estonia.png

Estland (Estisch: Eesti) officieel de Republiek Estland (Eesti Vabariik) is een land in Noordoost-Europa, dat in het westen wordt begrensd door de Oostzee, in het noorden door de Finse Golf, in het oosten door Rusland en in het zuiden door Letland. Het is het noordelijkste en kleinste van de drie Baltische landen, en het onderscheidt zich van de andere Baltische staten Letland en Litouwen door onder andere de taal, die Finoegrisch is en niet Baltisch. Op 1 januari 2011 werd de Estische kroon vervangen door de euro.

Estland is op 1 mei 2004 toegetreden tot de Europese Unie, werd op 9 december 2010 lid van de OESO en is lid van de NAVO.

overzicht bewerk 

Uitgelicht

Groothertogdom Litouwen 15de eeuw

Het groothertogdom Litouwen (Groothertogdom van Litouwen, Roes en Samogitië; Roetheens: Великое князство Литовское, Руское, Жомойтское и иных, Velikoje Knjaztvo Litovskoje, Roeskoje, Zjomojtskoje i inych; Litouws: Lietuvos Didžioji Kunigaikštystė; Pools: Wielkie Księstwo Litewskie) was een Oost-Europese staat die ontstond in de 13e eeuw en bestaan heeft tot de 18e eeuw.

Het groothertogdom ontstond in de 13e eeuw om de dreiging van de Duitse Orde het hoofd te kunnen bieden en had in Mindaugas zijn eerste vorst. Mindaugas liet zich in 1253 dopen en verkreeg daardoor de koningstitel van paus Innocentius IV. Na de moord op Mindaugas kwamen er weer heidense vorsten op de troon van Litouwen. Dit veranderde toen groothertog Jogaila koning van Polen kon worden en zich daarvoor bekeerde. Twee eeuwen lang regeerde zijn dynastie over Polen en Litouwen en in deze tijd raakten de twee staten steeds meer met elkaar vervlochten. In deze periode kon het groothertogdom zijn eigen identiteit behouden. In een reeks van verdragen raakten beide staten nog nauwer met elkaar verwant, met als uiteindelijke hoogtepunt de Unie van Lublin, waar het Pools-Litouwse Gemenebest werd gevestigd. De aanhoudende oorlogen met andere Oostzeemachten en met het Tsaardom Rusland verzwakten het Gemenebest in de 17e en 18e eeuw ernstig. Rusland wist veel grondgebied af te snoepen, waardoor het groothertogdom aan macht en invloed verloor. In 1795 kwam met de Derde Poolse Deling een definitief einde aan het rijk.

bewerk 

Kaart

Van noord naar zuid: Estland, Letland en Litouwen
bewerk 

Kaliningrad

Situering in Rusland

De oblast Kaliningrad (Russisch: Калининградская область; Kaliningradskaja Oblast) is een Russische exclave aan de Oostzee. Met circa 1 miljoen inwoners en een oppervlakte van 15.000 km² behoort het tot de kleinste oblasten (bestuurlijke eenheden) van de Russische Federatie. De hoofdstad is Kaliningrad. Het wordt omsloten door Polen en Litouwen.

Het gebied maakte tot 1945 deel uit van het Duitse Oost-Pruisen. In dat jaar werd het zuiden Pools en het noorden met de hoofdstad Koningsbergen kwam bij de Sovjet-Unie. De Duitse bevolking werd daarbij verdreven en vervangen door officiële kolonisten uit de Sovjet-Unie en repatrianten alsmede families van militairen. Sinds het uiteenvallen van dat land in 1991 heeft Rusland geen directe verbinding meer met het gebied, dat onverminderd grote militaire betekenis heeft voor Rusland. Baltiejsk, het voormalige Pillau, heeft de enige ijsvrije Oostzeehaven van het land.

bewerk 

Navigatie

bewerk 

Artikelen

Gewenste artikelen:

Dit kan beter:

Nieuwe artikelen:


Subportalen van Europa
Portaal:Noord-EuropaPortaal:Centraal-EuropaPortaal:Centraal-EuropaPortaal:Centraal-EuropaPortaal:Centraal-EuropaPortaal:Centraal-EuropaPortaal:Centraal-EuropaPortaal:Centraal-EuropaPortaal:Centraal-EuropaPortaal:Centraal-EuropaPortaal:West-EuropaPortaal:West-EuropaPortaal:West-EuropaPortaal:West-EuropaPortaal:Oost-EuropaPortaal:Oost-EuropaPortaal:Oost-EuropaPortaal:Oost-EuropaPortaal:Oost-EuropaPortaal:Oost-EuropaPortaal:Oost-EuropaPortaal:Noord-EuropaPortaal:Zuid-EuropaPortaal:Zuid-EuropaPortaal:Noord-EuropaPortaal:Zuid-EuropaPortaal:Centraal-EuropaRegio's van Europa.PNG

Centraal-Europa · Noord-Europa · Oost-Europa · West-Europa · Zuid-Europa

Subportalen van Noord-Europa
Denemarken · Faeröer · Noorwegen · Zweden · Baltische staten
Portalen
Portal.svg Hulp-en-beheerportaal · Gebruikersportaal · Navigatieportaal · In het nieuws · Gesproken Wikipedia
Biologie · Geschiedenis · Kunst & Cultuur · Landen & Volken · Mens & Maatschappij · Politiek · Religie · Sport · Taal · Wetenschap & Technologie
Portaal van de week: San Francisco