Hoofdmenu openen

Partido Socialista

politieke partij uit Portugal

GeschiedenisBewerken

De eerste Portugese socialistische partij werd in 1875 gesticht door Azedo Gneco, Antero de Quental, José Fontana en andere links georiënteerde betrokkenen. De socialisten steunden de in 1910 uitgeroepen republiek en boekten matige successen bij de parlementsverkiezingen (1911: 2 zetels; 1912: 3 zetels; 1925: 2 zetels). Na de staatsgreep van generaal Manuel de Oliveira Gomes da Costa in mei 1926 werden alle politieke partijen, waaronder de socialistische partij, verboden. Sindsdien opereerde de partij in het geheim. Socialisten werden hevig vervolgd door het militaire regime (1926-1933) en later onder de Estado Novo ("Nieuwe Staat") van premier António de Oliveira Salazar en premier Marcello Caetano (1933-1974).

De geschiedenis van de Partido Socialista gaat terug tot april 1964. Op die datum werd in Genève, Zwitserland de Acção Socialista Portuguesa (Portugese Socialistische Actie) opgericht. Bij de oprichting waren onder anderen betrokken: Mário Soares, María de Jesus Barroso Soares (vrouw van Mário Soares), Francisco Ramos da Costa en Manuel Tito de Morais. De PS was in Portugal verboden door de regering van premier Salazar. De ASP ontplooide echter wel illegale activiteiten in Portugal en gaf sinds mei 1967 een (geheim) tijdschrift uit: "Portugal Socialista".

Met het aftreden van Salazar in 1968 kwam Marcello Caetano dat jaar als premier aan de macht. Hij voerde minimale hervormingen in en stond bij de verkiezingen van 1969 oppositie toe, overigens niet van partijen. Soares en de andere sociaaldemocraten vormden een kieslijst, Comissão Eleitoral de Unidade Democrática (CEUD), maar wisten geen zetels te veroveren in het Portugees parlement. Een soortgelijke kieslijst werd in 1973 ook gevormd, nu een combinatie van de progressieve katholieken en de sociaaldemocraten. De naam van deze kieslijst luidde Comissão Democrática Eleitoral (CDE). Soares en andere leidende socialisten werd het echter niet toegestaan om campagne te voeren. Weer werden er geen zetels veroverd.

Op 19 april 1973 werd de ASP in Bad Münstereifel (Duitsland) omgevormd tot de Partido Socialista. Men koos Soares tot eerste secretaris-generaal. De PS ontving steun van de West-Duitse SPD (Sozialdemokratische Partei Deutschlands) en Soares werd gezien als de protegé van Willy Brandt, de toenmalige Duitse bondskanselier. Soares bouwde uitstekende contacten op met andere West-Europese sociaaldemocratische partijen en de PS trad toe tot de Socialistische Internationale.

Daags na de Anjerrevolutie (25 april 1974) vroeg de nieuwe president António de Spínola de in ballingschap levende politici en activisten naar Portugal terug te keren om er deel te nemen aan het politieke proces. De sociaaldemocratische leiders, onder wie Soares en Ramos da Costa, keerden naar Portugal terug. Soares en de zijnen zagen het als hun belangrijkste opdracht de kaderpartij om te zetten in een ware volkspartij. In de jaren daarna ontwikkelde de PS zich tot een van de grootste, best georganiseerde en krachtigste partijen in Portugal en een geduchte concurrent van de (centrumrechtse) Sociaaldemocratische Partij. De PS heeft in de periode 1974-heden vaak de regeringsverantwoordelijkheid gedragen. Mário Soares was van 1986 tot 1996 president van Portugal. Jorge Sampaio was dat van 1996 tot 2006.

In oktober 2004 werd José Sócrates tot partijleider gekozen. Bij de parlementsverkiezingen van 20 februari 2005 boekte de PS een overwinning en behaalde voor de eerste maal in haar geschiedenis een parlementaire meerderheid (120 van de 230 zetels). Sócrates was van 2005 tot 2011 premier van Portugal. Bij de parlementsverkiezingen van 2011 verloor de PS fors, waarna Sócrates opstapte en de partij in de oppositie belandde.

In 2014 werd António Costa, toenmalig burgemeester van Lissabon, gekozen tot partijleider. Onder zijn leiding boekte de PS bij de parlementsverkiezingen in oktober 2015 twaalf zetels winst en kwam uit op een totaal van 86. Daarmee bleef het de tweede partij van Portugal, maar Costa slaagde erin een alliantie te smeden met drie andere linkse partijen in het parlement: het Links Blok, de Portugese Communistische Partij en de Groene Partij. Met de (gedoog)steun van deze partijen had Costa een meerderheid te pakken, waarna hij in november 2015 tot nieuwe premier van Portugal werd benoemd.

Categorieën: Premier van PortugalPS-politicus (Portugal)

IdeologieBewerken

De ideologie van de Partido Socialista is de sociaaldemocratie. Het huidige beginselprogramma werd tijdens de VIde partijdag van 1986 aangenomen.

JeugdafdelingBewerken

De PS heeft ook een jeugdafdeling, de Juventude Socialista (Jeugdige Socialisten) genaamd.

EuropaBewerken

De PS is Europees georiënteerd en heeft 8 afgevaardigden in het Europees Parlement.

Secretarissen-generaalBewerken

Zie ookBewerken

Externe linkBewerken

Leden (32):   Socialistische Partij Anders (sp.a) ·    Parti Socialiste (PS) ·   Bǎlgarska Socialističeska Partija (BSP) ·   Κίνημα Σοσιαλδημοκρατών (EDEK) ·   Socialdemokraterne (SD) ·   Sotsiaaldemokraatlik Erakond (SDE) ·   Suomen Sosialidemokraattisen Puolue (SDP) ·   Parti Socialiste (PS) ·   Sozialdemokratische Partei Deutschlands (SPD) ·   Panellinio Sokialistiko Kinima (PASOK) ·   Magyar Szocialista Párt (MSZDP) ·   Labour Party (PLO) ·   Partito Socialista Italiano (PSI) ·   Latvijas Sociāldemokrātiskā Strādnieku Partija (LSDSP) ·   Lietuvos Socialdemokratu Partija (LSDP) ·   Letzeburger Socialistesch Arbechterpartei (LSAP) ·   Partit Laburista (PL) ·   Partij van de Arbeid (PvdA) ·   Det Norske Arbeiderpartiet ·   Sozialdemokratische Partei Österreichs (SPÖ) ·   Sojusz Lewicy Demokratycznej - Unia Pracy (SLD-UP) ·   Partido Socialista ·   Partidul Social Democrat (PSD) ·   Socialni Demokrati (SD) ·   SMER - sociálna demokracia ·   Partido Socialista Obrero Español (PSOE) ·   Česká Strana Sociálně Demokratická (ČSSD) ·   Sveriges socialdemokratiska arbetareparti ·   Labour Party (LP) ·   Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre (SDLP) ·    Pàrtaidh Làbarach na h-Alba (PLA) ·    Llafur Cymru (LC)
Partijvoorzitters:Wilhelm Dröscher · Robert Pontillon · Joop den Uyl · Vítor Constâncio · Guy Spitaels · Willy Claes · Rudolf Scharping · Robin Cook · Poul Nyrup Rasmussen
Fractievoorzitters EP:Guy Mollet · Hendrik Fayat · Pierre Lapie · Willi Birkelbach · Käte Strobel · Francis Vals · Georges Spénale · Ludwig Spénale · Ernest Glinne · Rudi Arndt · Jean-Pierre Cot · Pauline Green · Enrique Baron Crespo · Martin Schulz
Fracties EP:Fractie van de Socialisten (S) ('53-'58) · Socialistische Fractie (SOC) ('58-'93) · PES ('93-'09) · Socialisten en Democraten (S&D) ('09)
Voorloper:Confederatie van Socialistische Partijen van de Europese Gemeenschap (CSPEG)
Commissarissen Juncker:Neven Mimica · Corina Crețu · Maroš Šefčovič · Frans Timmermans · Pierre Moscovici · Karmenu Vella · Vytenis Andriukaitis · Federica Mogherini
Leden Europese Raad:Werner Faymann · Helle Thorning-Schmidt · François Hollande · Robert Fico · Matteo Renzi · Joseph Muscat · Zoran Milanović · Stefan Löfven · Bohuslav Sobotka