Hoofdmenu openen

Parade ('s-Hertogenbosch)

plein in 's-Hertogenbosch
De Parade, gezien vanaf de Sint-Janskathedraal. Linksboven is het Theater aan de Parade te zien.

De Parade is een plein in het centrum van 's-Hertogenbosch. Het plein dankt zijn naam aan het feit dat het tussen 1749 en 1935 een militair exercitie- en paradeterrein was.

Inhoud

GeschiedenisBewerken

Groot begijnhofBewerken

Het huidige plein beslaat ongeveer twee derde van wat vroeger een begijnhof was, die waarschijnlijk rond 1274 door de Hertog van Brabant werd gesticht. Er woonden tot 300 begijnen binnen de muren, en zij hadden hun eigen kerk die ongeveer midden op de huidige parade stond. De driebeukige kerk kwam in 1304 gereed, en was toegewijd aan Sint-Nicolaus. De hoofdpoort die toegang verschafte tot het hof lag tegenover de Sint-Janskathedraal. Nadat 's-Hertogenbosch door Prins Frederik Hendrik van Oranje was veroverd op de Habsburgers, werd in de overgavebepalingen opgenomen dat het begijnhof mocht blijven bestaan, totdat de laatste begijn zou zijn gestorven. Dit was in 1675, toen Cornelia van Deursen stierf.

Militaire parade en stallenBewerken

Hierna ontstond er geschil tussen het stadsbestuur en de Raad van State over de eigendom van de grond. In 1721 werd er een schikking getroffen waarbij de stad het westelijke deel - het huidige plein - en het landsbestuur het oostelijke deel kreeg toebedeeld. Ondertussen raakte een groot deel van de huisjes op het begijnhof in staat van verval, in 1701 stortte ook de kerk in. 's-Hertogenbosch was destijds een garnizoensstad, en in 1741 werden twee militaire paardenstallen gebouwd voor de cavalerie. Deze kazernes hadden een oefenterrein nodig. In 1749 brak de stad op haar terrein hiertoe de laatste huisjes van de begijnen af, en richtte deze in als paradeterrein. De militaire oefeningen werden voorheen gehouden op de Markt. De Parade werd in deze periode verhard met klinkers. Ergens in de 19e eeuw werd deze bestrating weer verwijderd.

Casino SchouwburgBewerken

In 1934 werden de stallen gesloopt, ervoor in de plaats kwam de nieuwe schouwburg van de sociƫteit Casino. Het straatje dat werd aangelegd tussen Triniteitsstraat en de Casinotuin wordt ter nagedachtenis aan de vertrokken paarden en hun berijders Cavaleriestraat genoemd. Vanaf de jaren 30 staan er rondom het plein lindebomen.

Tweede helft 20e eeuw - hedenBewerken

Vanaf 1961 wordt de Parade gereconstrueerd tot binnenstadsplein met parkeerfunctie. Het plein wordt verhard, de 130 lindebomen worden gerooid en vervangen door kastanjebomen. Dit werd gedaan vanwege de auto's, die erg vies zouden worden door de kleverige honigdauw van bladluizen die in lindebomen zitten. Aan de zuidzijde wordt een extra straat aangelegd; de Triniteitsstraat. In 1976 wordt Theater aan de Parade gebouwd, ter vervanging van de oude schouwburg. Deze theaterzaal staat er tot op de dag van vandaag. In 2007 kwam het besluit de Parade zelf niet meer te gebruiken als parkeerterrein en is het een plein voor evenementen. Het plein is aan alle zijden beplant met wilde kastanjes, die vooral in de zomer het zicht op omringende bebouwing - zoals de Sint-Janskathedraal - belemmeren.

In 2009 waren er ontwerptekeningen gemaakt om de Parade ingrijpend te herstructureren. Zo zouden de kastanjebomen plaats moeten maken voor Lindebomen. De plannen zijn echter nooit uitgevoerd.