Oude Kijk in 't Jatstraat

straat in Groningen (stad)

De Oude Kijk in 't Jatstraat is een straat in de stad Groningen.

Oude Kijk in 't Jatstraat
Oude Kijk in 't Jatstraat
Geografische informatie
Locatie       Groningen
Begin Lopendediep en de Noorderhaven
Eind Zwanestraat
Lengte ca 340 m
Algemene informatie
Genoemd naar gevelsteen "Ick kick noch int" op nummer 73
Bestrating klinkers
Opvallende gebouwen Monumenten

Binnen de Diepenring heet de straat de Oude Kijk in 't Jatstraat; daarbuiten ligt de Nieuwe Kijk in 't Jatstraat. Oorspronkelijk werd de straat ook Rechte Jat genoemd, de huidige Kromme Elleboog was toen bekend als de Kromme Jat. De straat loopt vanaf de Zwanestraat tot aan de diepenring. Ten zuiden van de Zwanestraat loopt de Kijk in 't Jatstraat door als de Stoeldraaierstraat tot aan de Vismarkt.

De naamBewerken

 
De gevelsteen

De Oude Kijk in 't Jatstraat draagt sinds 1739 de huidige straatnaam, die is afgeleid van de gevelsteen Ick kick nog int in perceel 73. De steen is in 1625 overgebracht uit een toen af te breken huis dat de straat bij de stadsmuur afsloot (de straat kende ter plaatse geen stadspoort).

Op de bewaard gebleven gevelsteen ontbreekt het woord 'jatt' (verwant aan Duitse Gasse). Bedoeld wordt: 'Ik kijk nog in de straat' of 'straat van het huis Kijk in 't.

OverleveringBewerken

Volgens de overlevering is de kop met de krullende baard de beeltenis van bevelhebber der Stad, Von Rabenhaupt. Von Rabenhaupt verdedigde voor een vergoeding van vierduizend rijksdaalders de vesting Groningen tegen de belegering door de Munsters in 1672[1]. Het Reitdiep was toen nog een open zeegat, oftewel ’t Jat, en diende als belangrijke aanvoerroute voor voedsel en bewapening. Vanuit een controlepost hield een wachter uitzicht op het Reitdiep en zag erop toe dat de doorvaart ongehinderd verliep.

Elke morgen als Von Rabenhaupt zijn inspectie deed riep de wachter hem toe: Ík kiek nog in’t Jat.’ Na het ontzet op 28 augustus heeft men tot gedachtenis de beroemde woorden onder zijn portret uitgehouwen. Bij de verhuizing van de stenen nam men helaas niet de goede maat.

Bijzondere gebouwenBewerken

MonumentenBewerken

De Oude Kijk in 't Jatstraat telt 11 rijksmonumenten en 25 panden die beschermd worden als gemeentelijk monument.

Adres Bouwjaar Beschrijving Monument Foto
Oude Kijk in 't Jatstraat 1 17e eeuw Winkelpand met bovenwoning, sousterain met drie bouwlagen en zadeldak. GM 103837  
Oude Kijk in 't Jatstraat 2 19e eeuw Oorspronkelijk winkel met magazijn GM 108224
Oude Kijk in 't Jatstraat 3 1905 Winkel met bovenwoning in art-nouveau-stijl, ontwerp A.Th. van Elmpt GM 102982  
Oude Kijk in 't Jatstraat 4 1479 Mepschengasthuis RM 18647  
Oude Kijk in 't Jatstraat 5 Pand met verdieping onder zadeldak, ingang naar voormalige UB in Zwanestraat 33. RM 18644  
Oude Kijk in 't Jatstraat 6 1300 Hinckaertshuis RM 18648  
Oude Kijk in 't Jatstraat 8 17e eeuw Negen traveeën breed pand onder dwars zadeldak tussen topgevels. RM 18649  
Oude Kijk in 't Jatstraat 9 17e eeuw Vier traveeën breed pand met verdieping en lage zolderverdieping RM 18645  
Oude Kijk in 't Jatstraat 10 18e eeuw Drielaags voorhuis met enkellaags achterhuis RM 486114  
Oude Kijk in 't Jatstraat 18 Pand onder zadeldak RM 18650  
Oude Kijk in 't Jatstraat 19 1896 Winkelpand op de hoek van de Broerstraat, ontwerp van A.Th. van Elmpt RM 486108  
Oude Kijk in 't Jatstraat 20 GM 103005
Oude Kijk in 't Jatstraat 22 GM 103006
Oude Kijk in 't Jatstraat 23 ca 1885 Winkel met bovenwoning, in 1925 aangepast naar ontwerp van H. Rots GM 102987  
Oude Kijk in 't Jatstraat 26 1856 De Harmonie GM 103012  
Oude Kijk in 't Jatstraat 27 GM 108707
Oude Kijk in 't Jatstraat 28 GM 103013  
Oude Kijk in 't Jatstraat 30 GM 103014  
Oude Kijk in 't Jatstraat 31 GM 102988
Oude Kijk in 't Jatstraat 33 GM 102989
Oude Kijk in 't Jatstraat 36 GM 104387  
Oude Kijk in 't Jatstraat 37 GM 102991  
Oude Kijk in 't Jatstraat 38 1893 Woonhuis in neorenaissancestijl RM 486122  
Oude Kijk in 't Jatstraat 41 GM 102992  
Oude Kijk in 't Jatstraat 42 RM 486134  
Oude Kijk in 't Jatstraat 43-45 GM 102993  
Oude Kijk in 't Jatstraat 46 GM 103018
Oude Kijk in 't Jatstraat 52 GM 103021  
Oude Kijk in 't Jatstraat 57 GM 102995  
Oude Kijk in 't Jatstraat 58 GM 103023  
Oude Kijk in 't Jatstraat 59 GM 102996  
Oude Kijk in 't Jatstraat 63 GM 103802  
Oude Kijk in 't Jatstraat 65 GM 102997  
Oude Kijk in 't Jatstraat 66 GM 103024  
Oude Kijk in 't Jatstraat 73 GM 108727
Oude Kijk in 't Jatstraat 75-79 RM 18646  

Zie ookBewerken

  Zie de categorie Oude Kijk in 't Jatstraat van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.