Hoofdmenu openen
Voorbeeld: De punten die voldoen aan zijn blauw gekleurd. De punten die voldoen aan zijn rood gekleurd. De rode punten vormen een open verzameling. De vereniging van de rode en blauwe punten wordt een gesloten verzameling genoemd.

In de metrische topologie en aanverwante gebieden van de wiskunde wordt een verzameling, , open genoemd, indien, intuïtief gesproken, vanaf elk punt in men een infinitesimaal kleine beweging in elke richting kan maken en in alle gevallen nog steeds deel uitmaakt van de verzameling . Met andere woorden, de afstand tussen elk punt in en de rand van is altijd groter dan nul.

Men kan dit illustreren aan de hand van het plaatje hiernaast. Intuïtief is het rode gebied zonder rand een open verzameling: rond elk punt kan men een omgeving (gebiedje), construeren dat helemaal om heen ligt, maar toch in zijn geheel ook deel uitmaakt van . Een verzameling, waarvan het complement open is, heet gesloten. In ons voorbeeld is de blauwe cirkel een gesloten verzameling.

Zie het artikel over topologische ruimten voor de precieze eigenschappen, waaraan de topologie (de collectie open verzamelingen van een topologische ruimte) moet voldoen. De bekendste voorbeelden van open verzamelingen zijn de open bollen in een metrische ruimte met metriek . Dit zijn verzamelingen van de vorm

voor gegeven en een reëel getal groter dan 0.

Beschouw als een verder voorbeeld, het open interval, , bestaande uit alle reële getallen met . De topologie is hier de topologie van de Euclidische ruimte op de reële getallenlijn. We kunnen dit op twee manieren bekijken. Aangezien elk punt in het interval verschilt van 0 en 1, is de afstand vanaf dat punt tot de rand altijd niet-nul. Of equivalent uitgedrukt, voor elk punt binnen het interval kunnen wij een infinitesimaal klein stukje in enige richting bewegen zonder de rand te raken, terwijl we nog steeds nog binnen het interval blijven. Het interval , bestaande uit alle getallen met , is niet open in de topologie van de reële getallenlijn; als men start in leidt zelfs een infinitesimale beweging in de positieve richting ertoe, dat men buiten het interval zit.

DefinitiesBewerken

Het concept van een open verzameling kan worden geformaliseerd in verschillende graden van algemeenheid.

Functie-analytischBewerken

Een verzameling in   wordt open genoemd, als elk punt   van de verzameling een inwendig punt is.

Euclidische ruimteBewerken

Een deelverzameling   van de Euclidische  -ruimte   wordt open genoemd als, gegeven enig punt  , er een reëel getal   bestaat, zodanig dat, elk punt   waarvan de Euclidische afstand tot   kleiner is dan  , ook tot   behoort. Op equivalente wijze is   open als elk punt in   een omgeving heeft die deel uitmaakt van  .

Metrische ruimtesBewerken

Een deelverzameling   van de metrische ruimte  wordt open genoemd als, gegeven enig punt  , er een reëel getal   bestaat, zodanig dat, elk punt   met  , ook tot   behoort. Op equivalente wijze is   open als elk punt in   een omgeving heeft die deel uitmaakt van  .

Dit veralgemeent het Euclidische ruimte voorbeeld, aangezien een Euclidische ruimte met een Euclidische afstand een metrische ruimte is.

Topologische ruimtenBewerken

In topologische ruimten wordt het concept van openheid als fundamenteel gezien. Uitgaand van een willekeurige verzameling   en een familie van deelverzamelingen van   die bepaalde eigenschappen heeft, waaraan elke "redelijke" notie van openheid geacht wordt te voldoen, wordt zo'n familie   van deelverzamelingen een topologie op   genoemd. De leden van de familie worden de open verzamelingen van de topologische ruimte   genoemd. Merk op dat oneindige doorsnedes van open verzamelingen zelf niet open hoeven te zijn. De doorsnede van alle intervallen van de vorm   waar   een positief geheel getal is, is de verzameling   die gesloten is op de reële getallenlijn. Verzamelingen die kunnen worden geconstrueerd als aftelbaar vele open verzamelingen worden aangeduid als G-δ verzamelingen.

De topologische definitie van een open verzameling veralgemeent de definitie van een metrische ruimte: als men start met een metrische ruimte en een open verzameling gelijk aan hiervoor definieert, dan is de familie van alle open verzamelingen een topologie op de metrische ruimte. Elke metrische ruimte is dan ook, op een natuurlijke manier, een topologische ruimte. Er zijn echter topologische ruimten die geen metrische ruimten zijn.

EigenschappenBewerken

  • De lege verzameling is zowel open als gesloten.
  • De vereniging van een willekeurig aantal open verzamelingen is open.
  • De doorsnede van een eindig aantal open verzamelingen is open.

GebruikBewerken

Open verzamelingen zijn van fundamenteel belang in de topologie. Het concept is vereist om topologische ruimten en andere topologische structuren, die te maken hebben met de begrippen van nabijheid en convergentie voor een ruimte, zoals metrische-n en uniforme ruimten zowel te definiëren als ook een zinvolle betekenis te geven.

Elke deelverzameling   van een topologische ruimte   bevat een (mogelijk lege) open verzameling, de grootste van deze open verzamelingen wordt het inwendige van   genoemd. Zij kan worden geconstrueerd door de vereniging van alle open verzamelingen die opgesloten zijn in  .

Gegeven de topologische ruimten   en  , is een functie   van   naar   continu als het inverse beeld van elke open verzameling in   ook open is in  . De afbeelding   wordt open genoemd als de afbeelding van elke open verzameling in   open is in  .

Een open verzameling op de reële getallenlijn heeft de kenmerkende eigenschap dat het een aftelbare vereniging van disjuncte open intervallen is.

OpmerkingBewerken

Merk op dat of een bepaalde verzameling   open is afhangt van de omringende ruimte. Als   bijvoorbeeld wordt gedefinieerd als de verzameling van de rationale getallen in het interval  , dan is   open voor de rationale getallen, maar niet open in de reële getallen. Dit komt doordat wanneer   in de rationale getallen is er geen irrationale getallen zijn die met de kleinst mogelijke verplaatsing kunnen worden verplaatst van het ene rationale getal naar het andere. Bovendien hoe dicht een element van   ook bij 0 of 1 is, er is altijd een ander rationaal getal dat dichter bij 0 of 1 is, dus voor elk element van   is er altijd wel een manier om een klein genoege verplaatsing te maken die je dichter bij 0 of 1 brengt terwijl men toch binnen   blijft. Maar wanneer deze verzameling in de reële getallen is, zijn er irrationale getallen tussen alle rationale getallen, en is het mogelijk zich te verplaatsen van een element van   naar een irrationaal getal (dat geen deel uitmaakt en dus geen element van   is). Dus voor enige verplaatsing van een beginelement van   naar een zekere eindelement, is er altijd een kleinere afstand vanaf het beginelement naar een irrationaal getal dat buiten   ligt. (Zelfs als dit irrationale getal tussen 0 en 1 ligt, maakt het geen deel uit van  , omdat   alleen de rationale getallen bevat.)

Sommige verzamelingen zijn zowel open als gesloten. Zij worden wel clopen verzamelingen genoemd. In   en andere samenhangende ruimten zijn alleen de lege verzameling en de gehele ruimte clopen, terwijl bijvoorbeeld de verzameling van alle rationale getallen kleiner dan √2 clopen is in de rationale getallen. Andere verzamelingen zijn noch open noch gesloten, zoals het halfopen interval   in  . In feite is de verzameling   de vereniging van de verzamelingen   (een open verzameling) en   (een gesloten verzameling). Een belangrijk punt is dat een open verzameling niet het tegenovergestelde is van een "gesloten verzameling"; een gesloten verzameling is gedefinieerd als het complement van een open verzameling.