Oostwolderhamrik

gehucht in Groningen

Oostwolderhamrik is een (voormalige) buurtschap en een vroeger kerspel in de gemeente Oldambt in de Nederlandse provincie Groningen.

Oostwolderhamrik
Buurtschap in Nederland Vlag van Nederland
Oostwolderhamrik (Groningen)
Oostwolderhamrik
Situering
Provincie Vlag Groningen (provincie) Groningen
Gemeente Oldambt
Coördinaten 53° 15′ 10″ NB, 7° 0′ 43″ OL
Portaal  Portaalicoon   Nederland

De buurt ligt aan de weg van Nieuwolda naar Woldendorp, even ten oosten van de buurtschap Nieuwolda-Oost, op de driesprong vanwaar de Langeweg in vrijwel kaarsrechte lijn naar het Oldambtster dorp Oostwold loopt.

Het woord -hamrik verwijst naar het hamrik, de weidegronden in het buitengebied van Oostwold. De buurt ligt bij een van de oudste dijken die na het ontstaan van de Dollard werden aangelegd om het verdronken land terug te winnen. Het buurtje ligt op een voormalige inversierug van de rivier Munter Ae, die al in de middeleeuwen bewoond was. Er zijn verder twee wierden te vinden, namelijk Hoogheem (Langeweg 1) en Hoofdweg-Oost 77.[1]

In de 16e eeuw lag hier een uitwateringssluis naar de Dollard, die het water van het Hondshalstermaar via het Oosterhamrikkermaar naar zee afvoerde. Dit is de Nijezijl in den Dullarsdick oftewel Waghenborgerzijl, die voor het eerst wordt genoemd in 1580. Spaanse troepen legden hier omstreeks 1584 een schans aan om overvallen door de watergeuzen tegen te gaan.[2] Na de aanleg van het Termunterzijldiep in 1601 kwam de sluis te vervallen. Het Olde Zijldiepke staat afgebeeld op een kaart uit het midden van de 17e eeuw.[3]

In de 17e en 18e eeuw trad Oostwolderhamrik op als een zelfstandig onderdeel van het kerspel Midwolda en soms als deel van Oostwold; oorspronkelijk was het misschien een eigen kerspel.[4] De inwoners gingen in Midwolda en later Nieuwolda ter kerke. In 1808 werd de buurtschap bij de gemeente Nieuwolda gevoegd. Nieuwolda-Oosteinde werd daarna ook wel als Oostwolderhamrik aangeduid. De gemeente Oldambt beschouwt Oostwolderhamrik niet meer als een zelfstandige buurtschap en er zijn dan ook geen plaatsnamenborden.

Een historische boerderij uit 1771 (Langeweg 2) is in 2020 grondig gerestaureerd en ingericht als erfgoedlogies. Delen van de schuur zijn mogelijk ouder. Het gebouw met inpandige woonruites is typerend voor de eerste generatie Oldambtster boerderijen, zoals die sinds het begin van de 17e eeuw - vermoedelijk naar Hollands voorbeeld - werden gebouwd. De opkamer bevat een bedsteewand en plafonds met schilderingen in Rococostijl.

CorenswoldBewerken

Ten noordoosten van Oostwolderhamrik bevond zich een middeleeuws buurtschap die Corenswold, Corenswoldt, Kornswoldt of Kornswolda moet hebben geheten. De naam wordt genoemd in onder meer 1554, 1599 en 1630.[5] De uitgang op -wold lijkt te wijzen op een middeleeuwse veenontginningsdorp, waarvan de bewoning door de Dollardinbraken is verlaten. De nederzetting hield misschien verband met het voormalige klooster Menterwolde. In de vroegere verkaveling lag bij Oostwolderhamrik en Binnen Ae enkele blokken met opstrekkende percelen. Ook waren hier enkele kleine wierden te vinden die in de twintigste eeuw zijn geëgaliseerd. Een ervan was de Brorsz Bult ('broedersbult', genoemd in 1599), die aansloot bij het kloosterbezit van Termunten. Corenswold was waarschijnlijk geen zelfstandig kerkdorp. De bewoners zijn misschien uitgeweken naar De Heemen.

Zie ookBewerken