Hoofdmenu openen

Oostenrijkse presidentsverkiezingen 2016

De Oostenrijkse presidentiële verkiezingen in 2016 vonden plaats op zondag 24 april. De zittende president Heinz Fischer kon zich niet herverkiesbaar stellen, waardoor er meerdere kandidaten waren. In een tweede ronde op 22 mei won Alexander Van der Bellen (gesteund door de Groene partij) nipt van Norbert Hofer (van de rechtse FPÖ). Het Grondwettelijk Hof besliste echter dat de tweede ronde opnieuw moet worden gehouden. Bij die herhaalde stemming won Van der Bellen met een ruimere marge.

Oostenrijkse presidentsverkiezingen 2016
Datum 24 april 2016
22 mei 2016
4 december 2016
Land Vlag van Oostenrijk Oostenrijk
Nieuwe president Alexander Van der Bellen
Vorige president Heinz Fischer
Opvolging verkiezingen
2010     2022
Portaal  Portaalicoon   Politiek

AchtergrondBewerken

De Bondspresident van Oostenrijk wordt elke zes jaar rechtstreeks verkozen. Sociaaldemocraat Heinz Fischer hield deze functie twee termijnen en kon zich dus niet meer herverkiesbaar stellen. Hij won telkens in de eerste ronde met een meerderheid van de stemmen, in 2004 met 52% en in 2010 met 80%. De laatste keer dat er een tweede ronde moest worden gehouden was bij de presidentsverkiezingen van 1992.

De grondwet geeft de president relatief veel macht, zoals het benoemen van de regering en andere topfuncties, maar in de praktijk fungeert hij vooral als ceremonieel staatshoofd.

De huidige regering wordt gevormd door de twee grootste partijen, de Sociaaldemocratische Partij (SPÖ) en de christendemocratische Volkspartij (ÖVP). De rechtse Vrijheidspartij (FPÖ) ligt echter voorop in peilingen voor de volgende parlementsverkiezingen.

Er zijn 6.382.507 Oostenrijkers van 16 jaar en ouder die stemgerechtigd zijn voor deze presidentsverkiezingen (inclusief Oostenrijkers die in het buitenland wonen).

KandidatenBewerken

 
Stembrief in de eerste ronde

De kandidaten waren de volgende:

           
Irmgard Griss Norbert Hofer Rudolf Hundstorfer Andreas Khol Richard Lugner Alexander Van der Bellen
Onafhankelijk Vrijheidspartij van Oostenrijk (FPÖ) Sociaaldemocratische Partij van Oostenrijk (SPÖ) Oostenrijkse Volkspartij (ÖVP) Onafhankelijk Onafhankelijk, gesteund door zijn partij De Groenen
Voormalig voorzitster van het Hooggerechtshof Derde voorzitter van de Nationale Raad (parlement) Minister van Arbeid Voormalig eerste voorzitter van de Nationale Raad (parlement) Ondernemer; presidentskandidaat in 1998 Voormalig partijleider van De Groenen

ResultatenBewerken

 
Resultaten van de eerste verkiezingsronde per gemeente.
 
Resultaten van de tweede verkiezingsronde per gemeente.

Peilingen gaven Hofer, Van der Bellen en Griss elk ongeveer een kwart van de stemmen. Het was vooraf al duidelijk dat geen kandidaat een meerderheid zou halen en er een tweede ronde zou plaatsvinden. In de eerste ronde verraste Hofer met zijn hoge resultaat, terwijl Van der Bellen en Griss duidelijk lager scoorden. Van der Bellen kreeg iets meer stemmen en zal het op 22 mei opnemen tegen Hofer. Het is de eerste keer dat geen kandidaat van de twee grote partijen (SPÖ en ÖVP) het haalt.

Op 9 mei 2016 nam bondskanselier Werner Faymann (SPÖ) ontslag, deels wegens het lage resultaat van de kandidaat van zijn partij. Zijn regering werd opgevolgd door een regering onder leiding van Christian Kern.

Peilingen toonden een nek-aan-nekrace tussen Van der Bellen en Hofer voor de tweede ronde op 22 mei.

Het voorlopige eindresultaat op 22 mei gaf Hofer 51,9% van de stemmen. De 14% stemgerechtigden die per brief stemden werden echter pas de dag erna geteld, waardoor het nog onzeker bleef wie zou winnen. Uiteindelijk won Van der Bellen nipt met 50,3%. Op 8 juli zou Alexander Van der Bellen de functie van uittredend president Heinz Fischer overnemen.

Op 1 juli besliste het Grondwettelijk Hof echter dat de resultaten van de tweede ronde ongeldig waren wegens onregelmatigheden bij het tellen van de stemmen, waardoor de tweede ronde opnieuw moest worden gehouden. Dit zou eerst op 2 oktober 2016 gebeuren, maar dit werd wegens technische problemen verschoven naar 4 december.[1]

Op 4 december werd de tweede ronde uiteindelijk opnieuw gehouden. De eerste uitslagen gaven winst voor Van der Bellen tegenover de vorige stembusgang, waarna Hofer zijn nederlaag toegaf.

Op 26 januari 2017 legde Alexander Van der Bellen de eed af als president.

  Kandidaten Eerste ronde Tweede ronde
(geannuleerd)
Tweede ronde
(herhaling)
Stemmen % Stemmen % Stemmen %
Alexander Van der Bellen (de facto De Groenen) 913.218 21,3 2.254.484 50,3 2.472.892 53,8
Norbert Hofer (Vrijheidspartij van Oostenrijk) 1.499.971 35,1 2.223.458 49,7 2.124.661 46,2
Irmgard Griss (onafhankelijk) 810.641 18,9
Rudolf Hundstorfer (Sociaaldemocratische Partij van Oostenrijk) 482.790 11,3
Andreas Khol (Oostenrijkse Volkspartij) 475.767 11,1
Richard Lugner (onafhankelijk) 96.783 2,3
Geldige stemmen 4.279.170 100,0 4.477.942 100,0 4.597.553 100,0
Ongeldige stemmen 92,655 2,1 165.212 3,6 151.851 3,2
Totaal aantal stemmen 4.371.825 68,5 4.643.154 72,7 4.749.404 74,2
Stemgerechtigden 6.382.507 6.382.507 6.399.572
Bron: Ministerie van Binnenlandse Zaken