Oostenrijkse Volkspartij

organisatie uit Oostenrijk

De Oostenrijkse Volkspartij (Österreichische Volkspartei, afgekort ÖVP) is een Oostenrijkse politieke partij. De partij werd onmiddellijk na het herstellen van de Federale Republiek Oostenrijk in 1945 opgericht en is sindsdien een belangrijke speler in de Oostenrijkse politiek. Vanaf de beginjaren was de partij bekend onder de kleur zwart, maar sinds 2017 is de nieuwe huisstijl van de ÖVP turquoise (türkis).

Österreichische Volkspartei
Logo neue VP tuerkis.png
Personen
Partijleider Sebastian Kurz
Mandaten
Zetels
Geschiedenis
Opgericht 1893 (Christlichsoziale Partei)
17 april 1945 (ÖVP)
Algemene gegevens
Actief in Oostenrijk
Hoofdkantoor Lichtenfelsgasse 7
A-1010 Wenen
Richting Rechts
Ideologie Christendemocratie, Conservatisme, Liberaal conservatisme, Economisch liberalisme (eco-sociale markteconomie)
Jongerenorganisatie Junge Volkspartei
Internationale organisatie International Democrat Union
Centrist Democrat International
Europese fractie EVP-ED
Website http://www.oevp.at
Portaal  Portaalicoon   Politiek

PlatformBewerken

Met betrekking tot de sociale politiek is de ÖVP een klassieke conservatieve beweging, die staat voor eerbied voor traditie en stabiliteit van de sociale orde. De ÖVP heeft zich in het verleden vooral geprofileerd als een katholieke en anti-socialistische partij.

Met betrekking tot economisch beleid bepleit de ÖVP een koers die waarschijnlijk het beste als neoliberalisme kan wordt beschreven. De partij onderschrijft de vermindering van een uitgebreide collectieve sector, welzijnshervormingen en algemene deregulering. Met betrekking tot buitenlandse zaken steunt ze Europese integratie.

De positie van de Oostenrijkse Volkspartij binnen het traditionele politieke spectrum is moeilijk vast te stellen. Enerzijds zijn de standpunten van de partij met betrekking tot het economisch beleid enigszins liberaal te noemen als ze gezien worden in de context van het politieke landschap van Europa. Tevens zijn de standpunten over sociale kwesties als rechts aan te merken in de context van het politieke landschap van bijna iedere westerse democratie. Anderzijds zijn de standpunten met betrekking tot het economisch beleid dichter verwant aan de klassieke sociaaldemocratie dan aan die van het klassieke kapitalisme. De partij bepleit onmiskenbaar meer economische interventie dan de meeste partijen in Europa.

Standpunten 2013Bewerken

De volgende standpunten werden door de ÖVP ingenomen in aanloop naar de parlementsverkiezingen van 2013:

Standpunt
Behouden van de maatschappelijke dienstplicht  
Belasting op plastic verpakkingsmateriaal  
Politieke vorming als vak op middelbaar onderwijs  
Afschaffen Bondsraad als tweede kamer van het parlement  
Gelijktrekken pensioengerechtigde leeftijd van mannen en vrouwen  
Invoeren basisinkomen  
Verplichte hogere bijdrage hogere inkomens gezondheidszorg  
Verplichte dienstverlening langdurig werklozen  
Wederom invoeren studiebeurs  
Kunstmatige bevruchting homoseksuele en alleenstaande Oostenrijkers  
Behouden van het crucifix in scholen  
Verhoging budget ontwikkelingssamenwerking  
Meer videobewaking openbare ruimte  
Legaliseren softdrugs  
Bron: wahlkabine.at

DemografieBewerken

De Oostenrijkse Volkspartij is hoofdzakelijk populair onder de Oostenrijkse middenklasse, grote en kleine bedrijfseigenaars en landbouwers. In het bijzonder wordt de partij gesteund door een meerderheid van de ambtenaren in Oostenrijk, een opmerkelijk grote en invloedrijke groep. Dit is toe te schrijven aan de grootte en het werkingsgebied van de overheidsbureaucratie van Oostenrijk. Gemiddeld zijn de aanhangers van de ÖVP redelijk hoog opgeleid en relatief rijk. Volgens een aantal recente openbare opinieonderzoeken geniet de ÖVP een groeiende populariteit bij jongere kiezers.

GeschiedenisBewerken

Politiek in Oostenrijk
Politiek in Oostenrijk


Portaal     Politiek

De Oostenrijkse Volkspartij is de opvolger van de Christelijke Sociale Partij, een conservatieve beweging die in 1893 door Karl Lueger, burgemeester van Wenen en hoogst controversiële rechtse populist, wordt opgericht. In haar huidige vorm werd de Oostenrijkse Volkspartij onmiddellijk na de restauratie van de onafhankelijkheid van Oostenrijk in 1945 opgericht; ze wordt sindsdien vertegenwoordigd in de beide Federale Assemblage. In termen van het aantal federale zetels in het Assemblage, is de ÖVP constant de grootste of op één na grootste partij geweest. In 2004 verloor de partij voor het eerst haar meerderheid in de deelstaat Salzburg.

Na de Oostenrijkse verkiezingen van 1999 vormde de ÖVP in 2000 een coalitieregering met de rechtse populistische Vrijheidspartij van Oostenrijk van Jörg Haider. Dit veroorzaakte wijdverspreide verontwaardiging in Europa, en veertien leden van de Europese Unie legden informele diplomatieke sancties tegen het federale beleid van Oostenrijk op. Een paar later maanden werden deze sancties opgeheven als resultaat van een onderzoek door drie vroegere Europese eerste ministers, de zogenaamde "drie wijze mannen". In november 2002 resulteerden de algemene verkiezingen in een monsteroverwinning (42.27% van de stemmen) voor de Volkspartij onder de leiding van federale kanselier Wolfgang Schüssel. De Vrijheidspartij van Haider, die in 1999 nog iets groter was dan de partij van Schüssel, werd gedegradeerd tot 10.16% van de stemmen. Bij de verkiezingen van 1 oktober 2006 daalde dit tot 34,2%, waardoor de ÖVP haar status als grootste partij verloor.

Verkiezingen 2008Bewerken

De parlementsverkiezingen in september 2008 werden uitgeschreven nadat ÖVP-leider Wilhelm Molterer op 7 juli met zijn partij uit de regering stapte vanwege de onenigheid tussen conservatieven en sociaaldemocraten over de EU-politiek van de regering. Hij had geen vertrouwen meer in de "grote coalitie" van conservatieven en sociaaldemocraten. "Het is genoeg", zo verklaarde Molterer volgens Oostenrijkse media. Hij zei te zullen aandringen op vervroegde verkiezingen.[1] De sociaaldemocraten gingen kort hierna akkoord om vervroegde verkiezingen te organiseren. Parlementsvoorzitter Barbara Prammer (SPÖ) bevestigde dat haar partij een parlementair initiatief om nieuwe verkiezingen te organiseren zou steunen.[2]

Nadat de stemmen werden geteld, bleek dat de rechtse partijen veel stemmen hadden gewonnen. De grootste partij bleef volgens de prognoses de sociaaldemocratische SPÖ, al komt die uit op 29 procent, tegen 35 twee jaar geleden. En de christendemocratische ÖVP ging omlaag van 34 naar 25 procent, het slechtste resultaat in de partijgeschiedenis. Voor het eerst in de geschiedenis van Europa mochten ook 16- en 17-jarigen hun stem uitbrengen.[3] ÖVP-leider Molterer noemde de nederlaag volgens persbureau AP "zeer pijnlijk" en "zeer dramatisch".[4]

Op 29 september trad Molterer af als partijleider, en werd opgevolgd door Josef Pröll, demissionair minister van Land- en Bosbouw en Milieu. Pröll kreeg van de partijleiding "de vrije hand" om de ÖVP uit de misère te halen. Over andere personele wisselingen aan de top van de partij liet hij zich tijdens een persconferentie na zijn benoeming tot partijleider niet uit. Na het debacle bij de verkiezingen werd in de partij ook druk gespeculeerd over de posities van fractieleider en oud-kanselier Wolfgang Schüssel en partijsecretaris Hannes Missethon. Pröll liet zich evenmin uit over de opstelling van de ÖVP in de gestarte besprekingen over de vorming van een nieuwe regering. Die stond onder leiding van SPÖ'er Werner Faymann. Diens voorkeur ging uit naar hernieuwde samenwerking met de conservatieven.[5] Dit kabinet kreeg de naam Kabinet-Faymann I.

VerantwoordelijkheidBewerken

Sinds 1987 heeft de ÖVP in alle Oostenrijkse bondsregeringen plaatsgenomen. Na het kabinet Faymann I kwam er eenzelfde coalitie van sociaaldemocraten en conservatieven, opnieuw geleid door de sociaaldemocraat Faymann (Kabinet-Faymann II). Deze regering viel nadat de kandidaat van de SPÖ, Rudolf Hundstorfer, bij de presidentsverkiezingen van 2016 de tweede ronde niet haalde. Hierop trad Faymann op 9 mei 2016 af als bondskanselier.

Na de vernieuwde verkiezingen in 2016 werd deze coalitie wel voortgezet onder bondskanselier Christian Kern, eveneens van de SPÖ. Nadat ÖVP-leider Reinhold Mittlerlehner zich verrassend terugtrok uit de coalitie, viel het kabinet snel. In oktober 2017 kwamen er nieuwe verkiezingen en nu werd de ÖVP onder leiding van de nieuwe - en jonge - leider Sebastian Kurz de grootste partij van Oostenrijk. Het ging in zee met de rechts-populistische FPÖ. De regering stond bekend onder de naam Kabinet-Kurz I, maar in 2019 kwam dit kabinet ten val door de zogenaamde Ibiza-gate: "Genoeg is genoeg."

De verkiezingen van 29 september 2019 zorgden voor winst van de ÖVP en van de Groenen, die na twee jaar afwezigheid weer terugkeerden in het parlement. Ondanks de ideologische verschillen tussen de twee partijen lukte het vrij snel om een nieuwe regering te vormen. Het is de eerste keer in de Oostenrijkse geschiedenis dat de ÖVP en de Groenen samen een coalitie vormen. Het kabinet trad aan op 7 januari 2020 en is het tweede kabinet onder leiding van Kurz. Vanwege de kleuren van de ÖVP (turquoise) en de Groenen wordt de coalitie ook wel aangeduid met de kleurencombinatie turquoise-groen (türkis-grün).

Bondspresidenten 1945–hedenBewerken

Afbeelding Persoon Periode Opmerking
 
Kurt Waldheim
(1918–2007)
8 juli 19868 juli 1992 Verdacht van (betrokkenheid bij)
oorlogsmisdaden in W.O. II
 
Thomas Klestil
(1932–2004)
8 juli 19926 juli 2004 Overleden twee dagen voor het
verstrijken van zijn tweede
ambtstermijn

Bondskanseliers 1945–hedenBewerken

Afbeelding Persoon Periode Kabinet(ten)
 
Leopold Figl
(1902–1965)
20 december 19452 april 1953 Figl I (20 dec 1945 – 8 nov 1949)
Figl II (8 nov 1949 – 28 okt 1952)
Figl III (28 okt 1952 – 2 apr 1953)
 
Julius Raab
(1891–1964)
2 april 195311 april 1961 Raab I (2 apr 1953 – 29 juni 1956)
Raab II (29 juni 1956 – 16 juli 1959)
Raab III (16 juli 1959 – 3 nov 1960)
Raab IV (3 nov 1960 – 11 apr 1961)
 
Alfons Gorbach
(1898–1972)
11 april 19612 april 1964 Gorbach I (11 apr 1961 – 27 mrt 1963)
Gorbach II (27 mrt 1963 – 2 apr 1964)
 
Josef Klaus
(1910–2001)
2 april 196421 april 1970 Klaus I (2 apr 1964 – 19 apr 1966)
Klaus II (19 apr 1966 – 21 apr 1970)
 
Wolfgang Schüssel
(*1945)
4 februari 200011 februari 2007 Schüssel I (4 febr 2000 – 28 febr 2003)
Schüssel II (28 jan 2003 – 11 febr 2007)
 
Sebastian Kurz
(*1986)
18 december 201728 mei 2019 Kurz I (18 dec 2017 – 28 mei 2019)
 
Hartwig Löger
(*1965)
28 mei 20193 juni 2019 Waarnemend bondskanselier
 
Sebastian Kurz
(*1986)
7 januari 2020 – heden Kurz II (7 jan 2020 – heden)

Bondsvoorzitters van de ÖVPBewerken

Afbeelding Persoon Periode
 
Leopold Figl
(1902–1965)
19451952
 
Julius Raab
(1891–1964)
19521960
 
Alfons Gorbach
(1898–1972)
19601963
 
Josef Klaus
(1910–2001)
19631970
 
Hermann Withalm
(1912–2003)
19701971
 
Karl Schleinzer
(1924–1975)
19711975
 
Josef Taus
(*1933)
19751979
 
Alois Mock
(*1934)
19791989
 
Josef Riegler
(*1938)
19891991
 
Erhard Busek
(*1941)
19911995
 
Wolfgang Schüssel
(*1945)
19952007
 
Wilhelm Molterer
(*1955)
20072008
 
Josef Pröll
(*1968)
20082011
 
Michael Spindelegger
(*1959)
20112014
 
Reinhold Mitterlehner
(*1955)
20142017
 
Sebastian Kurz
(*1986)
sinds 2017

VerkiezingsuitslagenBewerken

Verkiezingsuitslagen ÖVP vanaf 1945:

  • 1945: 85 zetels (49,8%)
  • 1949: 77 zetels (44,0%)
  • 1953: 73 zetels (41,3%)
  • 1956: 82 zetels (45,9%)
  • 1959: 79 zetels (44,1%)
  • 1962: 81 zetels (45,4%)
  • 1966: 85 zetels (48,3%)
  • 1970: 78 zetels (44,6%)
  • 1971: 80 zetels (32,1%)
  • 1975: 80 zetels (42,9%)
  • 1979: 77 zetels (41,9%)
  • 1983: 81 zetels (43,2%)
  • 1986: 77 zetels (41,2%)
  • 1990: 60 zetels (32,0%)
  • 1994: 52 zetels (27,6%)
  • 1995: 52 zetels (28,2%)
  • 1999: 52 zetels (26,9%)
  • 2002: 79 zetels (42,3%)
  • 2006: 66 zetels (34,3%)
  • 2008: 50 zetels (25,6%)
  • 2013: 47 zetels (23,9%)
  • 2017: 62 zetels (31,7%)
  • 2019: 71 zetels (37,4%)

Afdelingen in de deelstatenBewerken

Afbeelding Deelstaat
  ÖVP Burgenland Burgenland
  Kärntner Volkspartei Karinthië
  Volkspartei Niederösterreich (VPNÖ) Neder-Oostenrijk
  Oberösterreichische Volkspartei (OÖVP) Opper-Oostenrijk
  Salzburger Volkspartei Salzburg
  Steirische Volkspartei Stiermarken
  Tiroler Volkspartei (TVP) Tirol
  Vorarlberger Volkspartei (VVP) Vorarlberg
  ÖVP Wien Wenen

Externe linkBewerken