Hoofdmenu openen

Nieuwe Merwede

rivier in Nederland

De Nieuwe Merwede is een kanaal in Nederland dat aan de zuidoostzijde langs het Eiland van Dordrecht loopt. De Boven-Merwede splitst bij Werkendam in de noordelijke Beneden-Merwede en de zuidwestelijke Nieuwe Merwede. Het water komt uit in het Hollandsch Diep. De Nieuwe Merwede vormt de grens tussen de provincies Zuid-Holland en Noord-Brabant en scheidt het Eiland van Dordrecht van de Brabantse Biesbosch. De kunstmatige rivier kent geen bruggen of tunnels, en slechts één veerpont voor alle verkeer.

Nieuwe Merwede
Location Nieuwe-Merwede.PNG
Lengte 18,2 km
Debiet 1050 m³/s
Bron Boven-Merwede
Monding Hollandsch Diep
Stroomt door Zuid-Holland
De Nieuwe Merwede, gezien vanuit de lucht. Op de foto zijn duidelijk een aantal drempels met bruggen zichtbaar. Bij hoge waterstanden kan het water van de Nieuwe Merwede via die drempels gemakkelijk de zogenaamde Noordwaard binnenstromen. Zo kan het water sneller afgevoerd worden, via het Gat van de Visschen, richting het Hollands Diep
De Nieuwe Merwede, gezien vanuit de lucht. Op de foto zijn duidelijk een aantal drempels met bruggen zichtbaar. Bij hoge waterstanden kan het water van de Nieuwe Merwede via die drempels gemakkelijk de zogenaamde Noordwaard binnenstromen. Zo kan het water sneller afgevoerd worden, via het Gat van de Visschen, richting het Hollands Diep
Portaal  Portaalicoon   Geografie

HistorieBewerken

Eeuwen geleden bestond al een rivier die Nieuwe Merwede werd genoemd. Deze naam werd gegeven aan het oostelijke deel van de huidige Oude Maas, nadat deze in de 12de eeuw was ontstaan als doorbraakgeul van de Merwede. Later is deze naam voor dit riviergedeelte in vergetelheid geraakt.

De huidige Nieuwe Merwede is uitgegraven tussen 1861 en 1874, om veel water van de Boven-Merwede (Waal) sneller af te kunnen voeren. Voor de aanleg van de Nieuwe-Merwede werd het water afgevoerd via een fijnmazig netwerk van rivierarmen, kreken en killen (de Biesbosch), die bij hoge waterstanden en/of bij de vorming van rivierijs (ijsdammen) konden verstoppen en elders dijkdoorbraken en overstromingen tot gevolg konden hebben. Bij het graven van de Nieuwe Merwede zijn een aantal brede killen verbreed en uitgediept, en door hoge dijken omgeven. Alle overige kreken die verbonden waren met de Nieuwe Merwede zijn bovenstrooms afgedamd. Slechts drie van deze kreken hebben een scheepvaartverbinding met de Nieuwe Merwede behouden en kunnen met een schutsluis bereikt worden (namelijk: de Biesboschsluis, de Spieringsluis en de Ottersluis).

Externe linkBewerken

 
Biesboschkaart uit 1868, waarin het toekomstige tracé van de Nieuwe Merwede is aangegeven door middel van een stippellijn.
 
Nieuwe Merwede, met de havens van Werkendam op de achtergrond. De kijkrichting is stroomopwaarts (dus richting de Boven-Merwede).