Nederlanden

regio in Noordwest-Europa
(Doorverwezen vanaf Nederlanden (streek))
Zie De Nederlanden (doorverwijspagina) voor andere betekenissen van De Nederlanden.
Zie Lage Landen (doorverwijspagina) voor andere betekenissen van Lage Landen.

De Nederlanden of de Lage Landen is een regio in Noordwest-Europa die ongeveer overeenkomt met de huidige Benelux (België, Nederland en Luxemburg) en de Franse departementen Nord, Pas-de-Calais, het graafschap Artesië en Picardië ten noorden van de Somme.

De Lage Landen vanuit de ruimte gezien

EtymologieBewerken

  Zie Benamingen van de Lage Landen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Aanvankelijk was de benaming slechts een onderscheid van laaggelegen gebieden in de Duitse landen met hogergelegen Bovenlanden. Vanaf de zestiende eeuw werd de Lage Landen een gangbare benaming voor de Nederlandse gewesten, ook wel aangeduid als Vlaanderen, Nederlanden, Belgium, Pays-Bas en Zuidelijke Nederlanden. Onderling waren deze benamingen min of meer verwisselbaar. Ook voor de Nederlanden gold aanvankelijk dat Nederlant, Niederland of Niderlant slechts een onderscheid aangaven met hogergelegen gebieden die wel werden aangeduid met Oberlant ('Opperland').

GeografieBewerken

Met het ontbreken van duidelijke geografische kenmerken in het oosten en zuiden was alleen de Noordzee een duidelijk afgebakende grens. Rond 1400 schreef dan ook een onghenoemt Clerc, geboren vten lagen landen bi der zee een kroniek over de geschiedenis van alleen het graafschap Holland.

GeschiedenisBewerken

  Zie Tijdlijn van de Lage Landen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
 
De Nederlanden in de 16e en 17e eeuw

Tijdens de Romeinse tijd bevatte de regio een gemilitariseerde grens en een contactpunt tussen Rome en Germaanse stammen.[1]

Vanaf de 15e eeuw kwamen een steeds groter aantal gewesten in dit gebied onder bestuur van de Bourgondische hertogen en kreeg het naast een geografische ook een politieke betekenis:

Ook na het uiteenvallen van dit grotere staatkundige verband bleven afzonderlijke delen zich met de naam Nederlanden aanduiden:

Het prinsbisdom Luik behoorde geografisch tot de Zuidelijke Nederlanden, maar was tot 1795 politiek onafhankelijk.

De Noordelijke en Zuidelijke Nederlanden waren tussenin kortstondig, tot het ontstaan van België, herenigd als Verenigd Koninkrijk der Nederlanden (1815-1830).

Vooral cultureel en taalkundig gezien zijn er daarnaast nog:

HeraldiekBewerken

Zie ookBewerken