Hoofdmenu openen

Nederland op de Olympische Zomerspelen 2020

Actuele gebeurtenis In dit artikel wordt een langdurig actuele sportgebeurtenis beschreven.
De informatie op deze pagina kan daardoor regelmatig veranderen.

Nederland neemt deel aan de Olympische Zomerspelen 2020 in Tokio, Japan. De chef de mission van de Nederlandse olympische ploeg is oud-zwemmer Pieter van den Hoogenband.[4][5] Voormalig chef Maurits Hendriks vervult deze taak niet meer nu hij werkzaam is als technisch directeur van NOC*NSF,[6] en zal tijdens de Spelen in 2020 een grotere afstand tot de atleten houden dan voorheen.[7]

Nederland op de Olympische Zomerspelen 2020
Land Nederland
IOC-landcode NED
NOC NOC*NSF
externe link
Olympische Zomerspelen 2020 in Tokio
Aantal deelnemers 12 (reeds gekwalificeerd)
Aantal disciplines 2
Medailles goud
zilver
brons
totaal
0
Nederland op de Zomerspelen
1896 · 1900 · 1904 · 1906 · 1908 · 1912 · 1920 · 1924 · 1928 · 1932 · 1936 · 1948 · 1952 · 1956 · 1960 · 1964 · 1968 · 1972 · 1976 · 1980 · 1984 · 1988 · 1992 · 1996 · 2000 · 2004 · 2008 · 2012 · 2016 · 2020
Nederland op de Winterspelen
1924 · 1928 · 1932 · 1936 · 1948 · 1952 · 1956 · 1960 · 1964 · 1968 · 1972 · 1976 · 1980 · 1984 · 1988 · 1992 · 1994 · 1998 · 2002 · 2006 · 2010 · 2014 · 2018
Portaal  Portaalicoon   Olympische Spelen
Turner Epke Zonderland met zijn olympische gouden medaille in 2012. In 2020 wil hij opgaan voor zijn tweede olympische titel.[1]
Met zijn paard Zenith zou oud-kampioen en -vlaggendrager Jeroen Dubbeldam in september 2018 deelnemen aan de Wereldruiterspelen, gelijktijdig een kwalificatiemoment voor de Spelen. Zijn paard was echter niet in vorm en Dubbeldam werd buiten de selectie gelaten.[2]
Zwemster Femke Heemskerk maakte in oktober 2018 bekend door te gaan tot de Spelen in Tokio, nadat ze in de zomer een succesvol Europees kampioenschap zwom.[3]

Inhoud

VoorbereidingBewerken

Organisatorische hervormingenBewerken

Een evaluatie na afloop van de Olympische Zomerspelen 2016 in Rio de Janeiro, Brazilië leidde tot enkele organisatorische hervormingen binnen NOC*NSF.[8] Voormalig chef de mission Hendriks begon met de oprichting van TeamNL, een overkoepelende organisatie van de verschillende Nederlandse topsportbonden met als doel meer inkomsten te genereren, naast de reeds bestaande inkomsten vanuit kansspelen en investeringen door het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Bij de Olympische Spelen van 2016 werd de naam "TeamNL" reeds gebruikt, maar in 2020 wordt die naam directer gekoppeld aan het grotere project van NOC*NSF.[9] In de zomer van 2018, twee jaar voor de volgende Zomerspelen, was het merk marketingtechnisch echter nog niet van de grond gekomen. Een gebrekkige financiële basis bij de opstart zou daaraan ten grondslag hebben gelegen. Vanuit de dertig tot TeamNL behorende sportbonden is er de wens om voorafgaand aan de Spelen van 2020 die basis wel te hebben.[8]

In 2017 werd ook besloten tot het opsplitsen van de functies chef de mission van de olympisch equipe en technisch directeur van NOC*NSF, welke voorheen samenvielen.[10] Maurits Hendriks werd de nieuwe technisch directeur; de volgende chef de mission, die als voornaamste doelstelling in 2019 heeft om een band met de sportploeg op te bouwen en in 2020 zowel communicatie als logistiek op zich dient te nemen,[11] wordt in het najaar van 2018 bekendgemaakt. Deze hervorming leidde tot kritiek bij diverse sportbonden binnen TeamNL, waaronder de Atletiekunie.[8] In de zomer van 2018 vonden gesprekken plaats tussen NOC*NSF en de beoogde nieuwe chef de mission, Pieter van den Hoogenband.[12] In het benoemingsproces werd door het olympisch comité ook nadrukkelijk gekeken hoe een kandidaat zijn verantwoordelijkheid neemt bij tegenslagen. Aanleiding hiervoor was Maurits Hendriks zelf, die in 2016 kritiek kreeg op zijn behandeling van turner Yuri van Gelder, die hij wegstuurde, en de organisatie van een "losersvlucht". Atleten die halverwege de Spelen uitgeschakeld werden, werden toen al per vliegtuig teruggebracht naar Nederland. Hendriks gaf in het najaar van 2016 aan dat de vlucht een slecht idee was. Ook de behandeling van Van Gelder vond hij achteraf niet goed.[13][14] Van Gelder wil ondanks zijn verbanning door NOC*NSF vier jaar eerder in 2020 weer meedoen aan het olympisch turntoernooi.[15] In november 2018 werd Van den Hoogenband definitief aangesteld als nieuwe chef de mission.[5]

NOC*NSF-voorzitter André Bolhuis vertrekt in mei 2019 bij het olympisch comité om zo zijn opvolger meer ruimte te geven zich in te werken voorafgaand aan de Spelen van 2020.[16]

Omgang met nieuwe sportenBewerken

De Nederlandse olympische ploeg zal enkele atleten tellen die deelnemen aan nieuwe olympische sporten, waaronder het skateboarden. Het internationaal olympisch comité bevestigde de toevoeging van deze sporten aan het olympisch programma in augustus 2016.[17] Nederlandse skateboarders uitten hun zorgen over de toevoeging van de sport aan de Spelen: ze vreesden dat de grotere aandacht voor de sport afbreuk zou doen aan de sfeer die bij het skateboarden past. Organisatorisch is het ook aanpassen: met Sjoerd Vlemmings werd in 2017 een bondscoach aangesteld, maar de precieze olympische selectieprocedure is nog niet vastgesteld. Het animo onder de Nederlandse professionele skateboarders, van wie ten minste twee naar Tokio zouden moeten gaan, is ook niet bijzonder hoog.[18] In het voorjaar van 2017 begon de nationale bond met de samenstelling van een groep skateboarders, mannen en vrouwen, die proberen kwalificatie voor het olympisch toernooi af te dwingen. Onder hen is onder meer een meisje van twaalf jaar oud dat reeds meedoet aan internationale wedstrijden. Ze focust zich echter met name op de Olympische Zomerspelen 2024 in Parijs.[19][20] In november 2017, minder dan drie jaar voor de Spelen van Tokio, trad de Nederlandse Skateboardfederatie toe tot NOC*NSF.[21]

Ook het sportklimmen maakt zijn debuut in Tokio.[17] In 2019 vind het grootste deel van het kwalificatieproces plaats, met de meeste beschikbare kwalificatieplaatsen bij de wereldkampioenschappen in augustus 2019 en het olympisch kwalificatietoernooi. Nederlandse sportklimmers kunnen zich ook nog plaatsen via een nog nader te bepalen Europees toernooi.[22] Klimmen is in Nederland nog een professionele sport in opbouw, met nog een achterstand op gevestigde klimsportlanden als China, Japan en Oostenrijk. De Nederlandse Klim- en Bergsport Vereniging (NKBV) sprak desondanks de hoop uit één of twee klimmers naar Tokio 2020 te kunnen sturen.[23] Problematisch is de opzet van het olympisch klimprogramma: de organisatie besloot per geslacht één gouden medaille uit te reiken, voor de klimmer en klimster die de drie onderdelen lead, boulder en speed het beste beheersen. De meeste Nederlandse klimmers, waaronder Nederlands kampioen bij de mannen Tim Reuser, beheersen niet meer dan twee disciplines.[24] Ook wordt de sportbond nog niet gesubsidieerd door het NOC*NSF, wat investering in de sporters extra bemoeilijkt.[25] Bondscoach Van Weert acht de kans dat een Nederlander zich plaatst voor het eerste olympisch klimtoernooi dan ook niet groot. De grootste kanshebber zou Jorg Verhoeven zijn, die in twee van de drie disciplines tot de mondiale (sub)top behoorde. Verhoeven kondigde in september 2018 echter aan te stoppen als professioneel klimmer.[24][26]

Naast het skateboarden en klimmen maken ook het karate en surfen hun debuut op de Zomerspelen. Beide sporten kennen enkele Nederlandse atleten die op wereldniveau meedoen.[27][28] Bij het karate wordt met name kampioene kata Samantha van Lokven gevolgd door het Nederlands olympisch comité. Van Lokven begon in maart 2017 aan haar olympische kwalificatie op het karatetoernooi van Rotterdam, waar punten voor de olympische kwalificatieranglijst te behalen vielen.[29][30]

Zowel het honkbal als het softbal keren in 2020 terug op het olympisch programma. De softbalvrouwen namen in de zomer van 2018 deel aan het wereldkampioenschap in Japan. Zij behoorden niet tot de favorieten: dat waren met afstand gastland Japan en de Verenigde Staten.[31] De Amerikanen wonnen het toernooi en plaatsten zich als eersten, naast gastland Japan, voor het olympisch toernooi. Nederland eindigde als achtste, waar het in 2016 vierde en in 2017 Europees kampioen werd. Nederland doet in het najaar van 2019 mee met het olympisch kwalificatietoernooi.[32] Het mannenhonkbalteam begint in het voorjaar van 2020 onder bondscoach Evert-Jan 't Hoen aan zijn kwalificatietoernooi.[33][34]

Sportieve voorbereidingBewerken

De eerste Nederlandse atleet die haar voorbereiding op de Olympische Spelen van Tokio startte was zeilster Marit Bouwmeester, winnares van het goud in de Laser Radial-klasse in 2016. In oktober 2016 begon zij haar voorbereiding op het water bij Tokio.[35] Turner Epke Zonderland, die in 2012 goud won, maakte in september 2017 bekend deel te willen nemen aan het turntoernooi van 2020, mits zijn gezondheid het toelaat. Zijn olympische kwalificatie, net als die van de andere turners, begint bij de wereldkampioenschappen turnen 2018 in Doha, Qatar.[1][36] In december 2017 werd Zenith, het paard waar Jeroen Dubbeldam in 2016 zevende mee werd op het springconcours, door een groep investeerders gekocht. Dit stelt Dubbeldam in staat om samen met zijn paard zich voor te bereiden op Tokio 2020.[2] In september 2018 werd Dubbeldam in het Amerikaanse Tryon echter buiten de nationale springruiterploeg gelaten omdat Zenith niet in vorm verkeerde.[37] In dezelfde maand stuurde bondscoach Maarten Arens het maximumaantal van achttien judoka's naar de wereldkampioenschappen judo 2018, een recordaantal.[38] Arens gaf aan zich met name te willen concentreren op de lichtgewichtklassen, die belangrijk zijn voor deelname aan de nieuwe olympische landenwedstrijd met gemengde teams.[39]

De Nederlandse ploeg zal onder leiding van het Nederlands olympisch comité op weg naar de Olympische Spelen enkele pre-olympische trainingskampen houden in de prefectuur Chiba, grenzend aan Tokio. André Bolhuis sloot daarvoor een samenwerkingsverband met de gouverneur van het prefectuur, waarbij toegang tot meerdere trainingsaccommodaties werd bedongen.[40]

KwalificatieprocesBewerken

Bij diverse sporten dienen atleten punten te verzamelen in door het IOC aangewezen toernooien in de periode 2018–2020 om hoog genoeg te eindigen in een olympische kwalificatieranglijst. Dit is onder meer het geval bij de karateka[29], de skateboarders[41] en de taekwondoka.[42] Het merendeel van de sporters kan zich plaatsen door op één toernooi voldoende te presteren. Ook zijn er meerdere sporten, waaronder delen van de atletiek, badminton, golf, schermen, tennis, (baan)wielrennen waarbij voor verdeling van quotaplaatsen gekeken wordt naar de wereldranglijst. Bij het zwemmen wordt gewerkt met olympische kwalificatietijden.

Naast de internationale kwalificatie-eisen dienen Nederlandse sporters tegelijkertijd ook te voldoen aan de door het NOC*NSF vastgestelde nationale kwalificatie-eisen.[43] De eerste Nederlandse sporter die ook aan de Nederlandse kwalificatie-eisen voldeed en zich zo definitief kwalificeerde voor de Spelen was windsurfster Lilian de Geus. Dit deed ze door bij wereldbekerwedstrijd in het Japanse Enoshima in september 2018 als tweede te eindigen in de RS:X-wedstrijd.[44]

Voor de Nederlandse olympische ploeg begon de kwalificatieperiode reeds in augustus 2018 met de wereldkampioenschappen zeilen. Bij dit toernooi plaatsten zes zeilers in vier boten zich voor de Spelen, al stond de zeiler in de RS:X nog niet vast: regerend olympisch kampioen Dorian van Rijsselberghe wacht een interne strijd af om te bepalen of hij naar Tokio gaat.[45] Indirecte kwalificatie begon al vóór de wereldkampioenschappen zeilen in het voetbal: het Nederlands mannenelftal onder 21 speelde in september 2017 haar eerste kwalificatiewedstrijd voor het Europees kampioenschap 2019.[46] Op het hoofdtoernooi groepswinnaar worden zou recht geven op deelname aan het voetbaltoernooi in Tokio.[47] Het vrouwenvoetbalelftal begon een maand later met kwalificatie voor het wereldkampioenschap in 2019. Op het hoofdtoernooi bij de beste drie Europese landen eindigen zou voldoende zijn voor kwalificatie voor de Olympische Spelen.[48]

Op dit moment bevinden meerdere sporters en sportteams zich in het proces van kwalificatie voor de Spelen. De Nederlandse turnploeg begon haar kwalificatie bij de wereldkampioenschappen turnen in oktober 2018. De mannenturners plaatsten zich voor het eerst in lange tijd voor de landenfinale, waarmee zij zich ook kwalificeerden voor de volgende wereldkampioenschappen; bij dat toernooi zouden zij zich kunnen plaatsen voor Tokio.[49][50] De vrouwen plaatsten zich niet voor de landenfinale, maar kwalificeerden zich wel voor het volgende wereldkampioenschap.[51] De handbalsters doen mee aan het Europees kampioenschap handbal in Frankrijk, waarbij de kampioen zich plaatst voor het olympisch handbaltoernooi.[52]

AtletenBewerken

Hieronder volgt een overzicht van de atleten die zich reeds hebben verzekerd van deelname aan de Olympische Zomerspelen 2020.

sport vrouwen mannen totaal
  Paardensport nog onbekend 6
  Zeilen 4 2 6
totaal 4 2 12

SportenBewerken

  PaardensportBewerken

  Zie Paardensport op de Olympische Zomerspelen 2020 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Bij de Wereldruiterspelen, die in september 2018 plaatsvonden in het door het orkaanseizoen geteisterde Tryon, North Carolina,[53] plaatste het Nederlandse dressuurteam zich voor de Olympische Spelen. In de landenwedstrijd werd Nederland vijfde, waar de beste zes landen zich kwalificeerden. Edward Gal behaalde de hoogste individuele score (77,189).[54][55] Ook het Nederlandse team bij de landenwedstrijd van het springen eindigde als vijfde en plaatste zich voor de Spelen. In de landenwedstrijd sprong Harrie Smolders met zijn paard Don VHP Z het beste van de Nederlandse springruiters, met een totaal van acht strafpunten.[56] In de individuele springwedstrijd was Marc Houtzager de beste Nederlandse springruiter met een 23ste plaats.[57]

Dressuur
ruiter paard onderdeel Grand Prix Grand Prix Special Grand Prix Freestyle totaal
score rang score rang technisch artistiek score rang
nog niet bekend   individueel
nog niet bekend  
nog niet bekend  
 
 
 
zie hierboven team n.v.t.
Springen
ruiter paard onderdeel kwalificatie finale totaal
ronde 1 ronde 2 ronde 3 ronde A ronde B
strafp. rang strafp. totaal rang strafp. totaal rang strafp. rang strafp. totaal rang strafp. rang
nog niet bekend   individueel
nog niet bekend  
nog niet bekend  
 
 
 
zie hierboven team n.v.t. n.v.t.

  ZeilenBewerken

  Zie Zeilen op de Olympische Zomerspelen 2020 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Nederlandse zeilers kwalificeerden zich voor de Olympische Zomerspelen 2020 in verschillende klassen tijdens de wereldkampioenschappen zeilen, die in augustus 2018 plaatsvonden in Aarhus, Denemarken. Op dit toernooi dwongen zeilers quotaplaatsen voor de Spelen af in de klassen 49er FX, Laser Radial en Finn.[58][59] Nederland kwalificeerde zich op het kampioenschap eveneens in de RS:X-klasse, zowel bij de mannen als bij de vrouwen. Bij de mannen bepalen wereldkampioen Dorian van Rijsselberghe en nummer twee Kiran Badloe onderling wie van hen naar de Spelen gaat.[45] Bij wereldbekerwedstrijden in september 2018 in de Sagamibaai bij Enoshima verzekerden Laser Radial-zeilster en regerend olympisch kampioene Marit Bouwmeester en RS:X-zeilster Lilian de Geus zich van deelname aan de Olympische Spelen in Tokio door ook aan de kwalificatie-eisen van het NOC*NSF te voldoen.[44][60]

Vrouwen
atlete onderdeel race netto punten eindnotering
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 M
Lilian de Geus RS:X
Marit Bouwmeester Laser Radial n.v.t.
nog niet bekend 49erFX
Mannen
atleet onderdeel race netto punten eindnotering
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 M
nog niet bekend[45] RS:X
nog niet bekend Finn n.v.t.

Externe bronnenBewerken