Natriumthiosulfaat

chemische verbinding

Natriumthiosulfaat of kortweg thio (Na2S2O3) is een kleurloze, bij kamertemperatuur kristallijne stof die meestal als een pentahydraat Na2S2O3.5(H2O) voorkomt.

Natriumthiosulfaat pentahydraat
Structuurformule en molecuulmodel
Kristallen natriumthiosulfaat
Algemeen
Molecuulformule Na2S2O3·5 H2O (pentahydraat)
IUPAC-naam natriumthiosulfaat
Andere namen natriumhyposulfiet
Molmassa watervrij: 158,11 g/mol
pentahydraat: 248,18 g/mol
SMILES
O.[O-]S(=O)(=S)[O-].[Na+].[Na+]
InChI
InChI=1/2Na.H2O3S2.H2O/c;;1-5(2,3)4;/h;;(H2,1,2,3,4);1H2/q2*+1;;/p-2/f2Na.O3S2.H2O/q2m;-2;
CAS-nummer 10102-17-7
EG-nummer 231-867-5
PubChem 516922
Beschrijving witte kristallen
Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen
Hygroscopisch? ja
LD50 (ratten) > 2500[1] mg/kg
Fysische eigenschappen
Aggregatietoestand vast
Kleur wit
Dichtheid 1,67[2] g/cm³
Smeltpunt 48[3] °C
Oplosbaarheid in water 701[2] g/L
Goed oplosbaar in water
Slecht oplosbaar in ethanol
Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar).
Portaal  Portaalicoon   Scheikunde

BereidingBewerken

Natriumthiosulfaat wordt bereid op kleine schaal door toevoegen van zwavel aan een kokende natriumsulfietoplossing :

 

ToepassingenBewerken

Natriumthiosulfaat werd veel toegepast als fixeer na het ontwikkelen van fotografische materialen.

Natriumthiosulfaat wordt gebruikt om chloor te verwijderen uit oplossingen (en wordt dan ook soms antichlor genoemd):[3]

 

waarbij ook de ontledingsreactie optreedt:

 

Dit proces wordt onder meer toegepast na het bleken van papierpulp.

Natriumthiosulfaat kan gebruikt worden:

Analytische chemieBewerken

Thiosulfaat wordt veel toegepast als reducerende titrant in de jodometrie. Hierbij wordt dan tetrathionaat gevormd:

 

Reactie met zurenBewerken

Na toevoegen van een sterk zuur (bijvoorbeeld zwavelzuur) wordt het zwakke en instabiele thiozwavelzuur gevormd. Net als koolzuur, hoewel minder snel, ontleedt dit zuur makkelijk:

 

Het ontstane water verdwijnt in de oplossing. Het gevormde zwaveldioxide is verantwoordelijk voor de prikkelende geur die ontstaat. Het gevormde zwavel is duidelijk waarneembaar, en zorgt ervoor dat de vloeistof troebel wordt.