Mtioeleti

Mtioeleti (Georgisch: მთიულეთი; letterlijk, "het land van de bergen") is een historische regio in het noorden van Georgië, op de zuidelijke hellingen van de Grote Kaukasus. Het omvat voornamelijk de Witte (Mtioeleti) Aragvi-vallei en wordt begrensd door Chando in het zuiden, het Goedamakarigebergte in het oosten, Chevi en de Grote Kaukasus bergkam in het noorden en de Lomisi bergen in het westen. Laatstgenoemde vormt heden ten dage de de facto grens met Zuid-Ossetië. Mtioeleti beslaat delen van de hedendaagse gemeenten Doesjeti en Kazbegi in de regio (mkhare) Mtscheta-Mtianeti. Het daba Pasanaoeri, bekend om zijn chinkali, is een traditioneel centrum van de regio. In de oorspronkelijke en smallere definitie omvat Mtioeleti de kleine historische bergachtige gemeenschap Tschavati en de Chadavallei in het uiterste noorden. Sinds de 13e eeuw worden de aangrenzende valleien van Chando en Goedamakari gezien als delen van Mtioeleti. De Georgische militaire weg, de hoofdroute door de Grote Kaukasus naar Rusland, voert door Mtioeleti.

Mtioeleti
მთიულეთი
Historische regio in Georgië Vlag van Georgië
Kaart van Mtioeleti
Situering
Regio Mtscheta-Mtianeti
Coördinaten 42°21'7"NB, 44°41'10"OL
Algemeen
Oppervlakte 711 km²
Foto's
Khada gorge as seen from Mt Lomisi (Photo A. Muhranoff, 2011).jpg
Chadavallei, onderdeel van Mtioeleti.
Portaal  Portaalicoon   Georgië

De korte Mtioeleti sub-bergketen van de Grote Kaukasus vormt in noord-zuid richting de geografische scheiding tussen de Mtioeleti en Goedamakari valleien alvorens deze bij Pasanaoeri samenkomen.

GeschiedenisBewerken

Volgens een legende predikte de heilige Nino hier in het begin van de 4e eeuw het christendom. In latere eeuwen waren de bewoners van Mtioeleti in staat invallen van Arabieren te weerstaan, en speelden ze in de Georgische Gouden Eeuw onder koningin Tamar een belangrijke rol als trouwe onderdanen van de Georgische kroon om de opstandige bergachtige clans in het noorden in het begin van de 13e eeuw te onderwerpen. Vanwege zijn strategische ligging werd Mtioeleti onder Koningin Tamar onder het bestuur van hooggeplaatste Georgische functionarissen geplaatst. Na een machtsstrijd in de 14 eeuw regeerden de Eristavi's van Aragvi over het gebied totdat het in 1743 door de koning van Georgië werd onteigend. Van mei tot september 1804 was Mtioeleti het toneel van een ongemakkelijke opstand tegen het keizerlijke Rusland, dat Oost-Georgië in 1801 had geannexeerd. De opstand verspreidde zich snel naar de aangrenzende berggebieden, maar werd uiteindelijk na hevige gevechten onderdrukt door de Russische commandant Pavel Tsitsianov.

Zie de categorie Mtioeleti van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.