Miep Gies

helpster van de onderduikers in het Achterhuis, redster van het dagboek van Anne Frank

Hermine (Miep) Gies-Santrouschitz (Wenen (Oostenrijk-Hongarije), 15 februari 1909Hoorn, 11 januari 2010) was een Nederlandse verzetsstrijdster in de Tweede Wereldoorlog. Ze hielp de onderduikers in het Achterhuis en zorgde ervoor dat het dagboek van Anne Frank bewaard bleef.[1]

Miep Gies
Miep Gies in 1987
Miep Gies in 1987
Algemene informatie
Volledige naam Hermine Gies-Santrouschitz
Geboren Wenen (Oostenrijk-Hongarije), 15 februari 1909
Overleden Hoorn, 11 januari 2010
Nationaliteit Vlag van Nederland Nederland
Website http://www.miepgies.nl/
Portaal  Portaalicoon   Tweede Wereldoorlog
Otto Frank en Miep Gies, Achterhuis, Anne Frankhuis, Westermarkt 20, Amsterdam, 9 mei 1958.
Miep en Jan Gies bij de boekpresentatie van Miep Gies: Herinneringen aan Anne Frank in het Anne Frankhuis bij de boekenkast voor de toegang tot het Achterhuis, Anne Frankhuis, Westermarkt 20, Amsterdam, 5 mei 1987.

BiografieBewerken

Miep Gies werd geboren als Hermine Santrouschitz in de toenmalige dubbelmonarchie Oostenrijk-Hongarije. In december 1920 werd ze op 11-jarige leeftijd geadopteerd door de familie Nieuwenburg uit Leiden − die later verhuisde naar Amsterdam − als een van de duizenden, veelal ondervoede, Oostenrijkse kinderen die in het kader van een landelijke actie voor enige tijd naar Nederland gehaald werden om aan te kunnen sterken. Op 24-jarige leeftijd vond ze er werk bij Opekta, een bedrijf van Otto Frank, de vader van Anne Frank. Zij trouwde op 16 juli 1941 met Jan Gies en ze kregen één zoon.

Wegens haar verdiensten ontving zij diverse onderscheidingen in Nederland, Duitsland en Israël. In 1971 werd haar door Israël de eretitel Rechtvaardige onder de Volkeren (Yad Vashem) verleend.[2][3]

Haar man overleed in 1993. Ze trad de laatste jaren van haar leven niet meer op in het openbaar of voor televisiecamera's, maar opende nog wel in eigen beheer, niet lang voor haar dood, een website waarop ze haar visie op de gebeurtenissen uit die tijd weergaf. In 2009 vierde zij in besloten kring haar honderdste verjaardag. Via het Anne Frank Huis werd bekendgemaakt dat zij in een redelijk goede gezondheid verkeerde en betrokken bleef bij de herdenking van Anne Frank en de verspreiding van "de boodschap van haar verhaal". Later maakte Gies via het Anne Frank Huis bekend dat ze niet bang was om te overlijden: "Ik heb vrede als het nu eindigt. Alles gaat langzamer. Iedere dag is hetzelfde. Ik wil zo graag nog van alles kunnen doen, maar ik kan niet meer." Ze overleed, 100 jaar oud, na een kort ziekbed op 11 januari 2010.

Anne FrankBewerken

Toen Otto Frank aan Gies kenbaar maakte dat hij en zijn gezin moesten onderduiken, was Gies direct bereid om hen tijdens de onderduik te voorzien van eten en nieuws. Van 6 juli 1942 tot 4 augustus 1944 vormde Gies samen met Johannes Kleiman, Victor Kugler, Bep Voskuijl, Jan Gies en Johan Voskuijl een team van helpers van acht Joodse onderduikers in het Achterhuis aan de Prinsengracht 263 in Amsterdam.[1] In hetzelfde pand was aan de voorzijde het kantoor van Otto Frank gevestigd, waar Gies als secretaresse werkte. Op 18 december 1941 verdween Otto Frank uit de directie van zijn firma Pectacon. Zijn andere firma, Opekta, die handelde in een natuurlijk bindmiddel voor jam, werd omgedoopt tot N.V. Handelsvereeniging Gies & Co, waardoor ze een neutrale firma werd.

Na het verraad en het wegvoeren van de onderduikers zorgden Gies en haar collega Bep Voskuijl ervoor dat het dagboek van de jongste van de onderduikers, Anne Frank, uit Duitse handen bleef. Gies bewaarde Annes schrijfsels ongelezen in een lade van haar bureau en gaf ze na de oorlog aan Annes vader, die als enige van de acht de concentratiekampen overleefde. Hij zorgde ervoor dat Annes erfenis in 1947 werd uitgegeven onder de titel Het Achterhuis.

Gies kende de zusjes Anne en Margot al van zeer jongs af aan. Samen met Jan Gies werd ze regelmatig bij de familie Frank uitgenodigd op het Merwedeplein. Ze herinnerde zich Anne als een leergierige kleuter met pretoogjes, die graag sprak, maar direct vol aandacht was als iemand haar aansprak of iets vertelde.

PlanetoïdeBewerken

  Zie ook Miepgies (planetoïde)

In oktober 2009 vernoemde de Internationale Astronomische Unie een planetoïde naar Miep Gies.[4] Het betreft een in 1972 ontdekte planetoïde die zich op een afstand van 327 miljoen tot 441 miljoen kilometer van de zon beweegt, tussen de planeten Mars en Jupiter. 'Miepgies' heeft een doorsnee van naar schatting zeven kilometer en bestaat voornamelijk uit rotsachtige materie.

Publicaties van Miep GiesBewerken

Onder meer[5]

  • (en) 1987 Miep Gies en Alison Leslie Gold, Anne Frank Remembered: The Story of the Woman Who Helped to Hide the Frank Family. Random House (1987).
    Verscheen een week voor de Nederlandse uitgave.[6] Vertalingen in vele talen, onder meer in het Frans, met Alison Leslie Gold en Anne Damour: Elle s'appelait Anne Frank : l'histoire de la femme qui aida la famille Frank à se cacher, Italiaans: Si chiamava Anne Frank, Mondadori 1995, Portugees: A Mulher que Escondeu Anne Frank, Duits: Meine Zeit mit Anne Frank.
  • 1987: Miep Gies en Alison Leslie Gold, Herinneringen aan Anne Frank. Het verhaal van Miep Gies, de steun en toeverlaat van de familie Frank in het Achterhuis. Bert Bakker, Amsterdam (1987).[7]
  • (en) 1988, video met Alison Leslie Gold: De schuilplaats van Anne Frank door Miep Gies, Verenigde Staten : Yorkshire Television Enterprises, 1988. Ook 2006: DVD-video met John Erman, Mary Steenburgen en Alison Leslie Gold en anderen, De schuilplaats van Anne Frank, Amsterdam: Memphis Belle, 2006.
  • (en) 1992, video met John Erman, Mary Steenburgen, Paul Scofield, Lisa Jacobs: The attic : the hiding of Anne Frank, [United States]: Cabin Fever Entertainment, [1992], reeks Cabin Fever/RHI Film Classic. VHS.
  • 1997, video met Wouter van der Sluis: Over jou schrijf ik ook: herinneringen van Miep Gies aan Anne Frank, Amsterdam: Anne Frank Stichting, prod.; Den Haag: NBLC [dist.], cop. 1997

Bronnen, noten en referentiesBewerken