Hoofdmenu openen

Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties

De Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties (United Nations Human Rights Council, UNHRC) is het orgaan van de Verenigde Naties (VN) dat zich richt op de naleving van de verdragen voor de mensenrechten. Alle landen zullen door UNHRC beoordeeld worden, te beginnen met de landen die zitting hebben in deze raad.

Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties
United Nations Human Rights Council
Conseil des droits de l'homme des Nations unies
Emblem of the United Nations.svg
De zaal van de Mensenrechtenraad
De zaal van de Mensenrechtenraad
Opgericht 2006
Voorganger(s) Mensenrechtencommissie van de Verenigde Naties
Jurisdictie Vlag van Verenigde Naties Verenigde Naties
Hoofdkantoor Genève, Vlag van Zwitserland Zwitserland
Valt onder Algemene Vergadering
Website ohchr.org

De UNHRC is sinds 2006 het nieuwe orgaan van de VN dat zich met deze taakstelling bezighoudt. De UNHRC verving de politiek gestrande Mensenrechtencommissie van de Verenigde Naties. In deze commissie, die in 1946 werd opgericht en in maart 2006 werd opgeheven, zaten te veel landen die zelf ook mensenrechten schonden. Daarom werd de commissie door velen als 'tandeloos' gezien.

De zetel en het hoofdkantoor werd geïnstalleerd in het Palais des Nations in Genève. Op 9 mei 2006 werden de leden van de Raad gekozen en op 19 juni 2006 hield de UNHRC zijn eerste officiële vergadering in Genève.

Inhoud

LedenBewerken

De 47 leden van de Mensenrechtenraad worden verkozen uit de Algemene Vergadering van de VN. De landen zijn verdeeld in groepen zodat er een gelijkmatige verdeling van zetels is voor de regio's van de wereld. De lidstaten worden voor 3 jaar gekozen en kunnen een keer herbenoemd worden zodat een land maximaal 6 jaar achterelkaar lid kan zijn.

Samenstelling vanaf 2015Bewerken

Termijnen Afrikaanse staten (13) Aziatische staten (13) Oost-Europese staten (6) Latijns Amerikaanse staten (8) West Europa en de overigen (6)
2017—20[1]   Angola
  Congo-Kinshasa
  Nigeria
  Senegal
  Afghanistan
  Nepal
  Pakistan
  Qatar
  Slowakije
  Oekraïne
  Chili
  Mexico
  Peru
  Australië
  Spanje
2016—19   Egypte
  Rwanda
  Tunesië
  Zuid-Afrika
  China
  Irak
  Japan
  Saoedi-Arabië
  Kroatië
  Hongarije
  Brazilië
  Cuba
  Verenigd Koninkrijk
2015—18.[2]   Burkina Faso
  Kaapverdië
  Ethiopië
  Kenia
  Togo
  Zuid-Korea
  Kirgizië
  Maldiven
  Filipijnen
  Verenigde Arabische Emiraten
  Georgië
  Slovenië
  Ecuador
  Panama
  Venezuela
  België
  Duitsland
  Zwitserland

Voormalige leden vanaf 2014Bewerken

Termijn Afrikaanse staten Aziatische staten Oost-Europese staten Latijns Amerikaanse staten West Europa en de overigen
2014—17.[3]   Botswana
  Congo-Brazzaville
  Ghana
  Nigeria
  Indonesië
  India
  Qatar
  Albanië
  Letland
  Bolivia
  El Salvador
  Paraguay
  Nederland
  Portugal

KritiekBewerken

Na de oprichting van de UNHRC kwam er kritiek op het functioneren ervan. Mensenrechtenorganisaties zeggen dat de raad wordt gecontroleerd door landen uit het Midden-Oosten en Afrika, vaak met ondersteuning van China, Rusland of Cuba. Deze groepen landen zouden elkaar niet veroordelen.[4] Ook zou er een tegen Israël gerichte cultuur zijn.[5][6] Zo veroordeelde de Mensenrechtenraad Israel vaker dan alle andere 191 lidstaten samen. VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon drukte de UNHRC in 2008 op het hart alle schendingen van mensenrechten te beoordelen, waar ook ter wereld.[7] Sinds 1968 heeft Israël 32[8] resoluties geschonden die het officiële overheidsbeleid en/of specifieke acties van Israël veroordeelden. Deze lijst[9] is gebaseerd op een studie van Steven Zunes, professor politieke wetenschappen aan de San Francisco University. In zijn studie vermeed Zunes VN-Resoluties op te nemen die volgens hem voor verschillende interpretaties vatbaar waren. Daarom zijn de bekende VN-Resolutie 242 en 338 niet opgenomen in zijn lijst.

In september 2015 kreeg de organisatie zware kritiek door Saudi-Arabië voorzitter te maken van een forum in de Mensenrechtenraad.[10] Volgens critici is het land mogelijk recordhouder van schendingen als het gaat om de rechten van vrouwen, minderheden en dissidenten.[10] De raad is vaker aangesproken op het verstrekken van lidmaatschappen aan landen met een dubieuze reputatie qua mensenrechten, zoals de Volksrepubliek China, Qatar, Rusland en Venezuela.[10]

Begin juni 2017 bekritiseerde de Amerikaanse VN-ambassadeur Nikki Haley het functioneren van de mensenrechtenraad.[11] De Verenigde Staten hebben al lange tijd kritiek op de raad met betrekking tot de mensenrechtensituatie in Israël. Onder president George W. Bush heeft het land het werk van de raad drie jaar lang geboycot vanwege de eenzijdige en herhaalde kritiek op Israël en de weigering van de raad flagrante schendingen van mensenrechten in Soedan en andere landen te veroordelen.[12] In 2009 besloot president Obama weer deel te nemen in de hoop de effectiviteit van de UNHRC te vergroten.[12] Haley riep de raad ook op strenge resoluties aan te nemen tegen de mensenrechtenschendingen in Venezuela, Syrië, Wit-Rusland, Eritrea en Congo. Als de UNHRC zich onvoldoende aanpaste, zouden de Verenigde Staten zich beraden op hun positie.[13] Op 19 juni 2018 maakte de Amerikaanse ambassadeur bij de VN, Nikki Haley, inderdaad bekend dat de Verenigde Staten zich zouden terugtrekken uit de raad, na meerdere keren te hebben aangegeven dat hervorming nodig was.

RapporteursBewerken

De Mensenrechtenraad heeft, zoals voorheen de Mensenrechtencommissie een aantal "speciale procedures" ingesteld. Dat houdt in dat voor sommige landen en thema's een deskundige, met de titel van speciaal rapporteur of van "onafhankelijk expert" is aangewezen om te rapporteren en te adviseren over de mensenrechtensituatie in of op dat gebied. Voor sommige thema's zijn werkgroepen, bestaande uit meerdere personen. Deze adviseurs zijn niet in dienst van de VN.[14] Juist door hun onafhankelijke positie kunnen zij soms scherpe rapportages indienen.

Er zijn in 2016 37 rapporteurs aangesteld, deels voor landen of gebieden, deels thematisch, zoals voor armoede, privacy, recht op onderwijs etc.

Rapporteurs voor de Palestijnse gebieden Tijdvak
René Felber 1993-1995
Hannu Halinen 1995-1999
Giorgio Giacomelli 1999-2001
John Dugard 2001-2008
Richard Falk 2008-2014
Makarim Wibisono 2014-2016
Michael Lynk 2016-

Externe linksBewerken