Martenastate

bouwwerk in Leeuwarderadeel

Martenastate is een state in de Friese plaats Cornjum, officieel Koarnjum, in de gemeente Leeuwarden. De oude Martenastate werd sinds de 15e eeuw bewoond door de adellijke families Martena, Van Burmania en Vegelin van Claerbergen. De laatste bewoner, Duco Martena van Burmania Vegilin van Claerbergen (1859-1894), die al deze namen in zijn achternaam verenigde, liet de state na zijn dood bij testament, aan de kerkvoogdij van Koarnjum, maar deze besloot in 1899 de verpauperde gebouwen te slopen. Architect W.C. de Groot ontwierp het huidige miniatuur-kasteeltje (1900). Op het terrein bevindt zich een heuvel met familiegraven van de adellijke bewoners. De toegangspoort (uit 1620) bij de ingang van het park is afkomstig van het afgebroken Land­schapshuis te Leeuwarden. Sedert 1966 is Stichting Martenastate belast met het bezit en beheer van park, state en opstallen.

Martenastate
Natuurgebied
Situering
Land Nederland
Locatie Friesland
Dichtstbijzijnde plaats Cornjum
Informatie
Oppervlakte 0,079 km²
Beheer It Fryske Gea
Foto's
Martenastate in 2015

Het 4,5 ha grote park rondom de state is een van de rijkste stinsentuinen van Nederland. Door onderzoeksbureau FLORON in 2019 uitgeroepen tot landelijke "hotspot". In het voorjaar zijn hier onder meer Haarlems klokkenspel, bostulp, holwortel, vingerhelmbloem, daslook, gele anemoon, adderwortel en de boerenkrokus te bewonderen. Het park wordt beheerd door It Fryske Gea. In 2018 is Martenastate uitgebreid met twee aangrenzende percelen van voorheen Staatsbosbeheer die een herinrichting hebben ondergaan tot een stinzenflorabos en -singel. In november 2020 is de naastgelegen boerderij aan de Martenawei 4 en het volledige perceel toegevoegd aan het landschapspark. Dit gebied wordt veranderd in een natuur-inclusieve plek waar mens en natuur samenkomen. Na restauratie van de boerderij en het koetshuis worden in de boerderij enkele wooneenheden gerealiseerd, terwijl het grootste deel van het perceel zal worden vergroend tot een inheemse bloemenweide met een zeer hoge biodiversiteit, die via natuurlijke belevingspaden in openbare verbinding zal staan met het huidige landschapspark van Martenastate.

LiteratuurBewerken

  • Landgoed Martenastate Koarnjum geschreven door Peter Karstkarel, uitgegeven door Friese Pers Boekerij, Leeuwarden 2014 ISBN nr. 978 90 330 04438
  • Martenastate. Proeftuin van het paradijs? redactie: Henk Popma en Tjitte Kamminga, uitgegeven door Wijdemeer, Dokkum 2018 ISBN 9789492052520
  • Stinzenplanten in Fryslân redactie: Henk Buith, Stefien Smeding, Heilien Tonckens, Aad van der Burg, uitgegeven door Noordboek, Gorredijk 2020 ISBN 9789056156220

Zie ookBewerken

WetenswaardighedenBewerken

Op het terrein van Martenastate ligt een kleinschalig natuurkampeerterrein. Toegang aan De Wier.

  Zie de categorie Martenastate (Koarnjum) van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.