Hoofdmenu openen

Maasmechelen

gemeente in Limburg, België

Maasmechelen is een gemeente in de Belgische provincie Limburg. Maasmechelen telt ruim 38.000 inwoners en omvat de woonkernen Mechelen-aan-de-Maas, Vucht, Leut, Meeswijk, Uikhoven, Eisden, Opgrimbie, Boorsem en Kotem. Het is tevens de hoofdplaats van het kieskanton en gerechtelijk kanton Maasmechelen.

Maasmechelen
Gemeente in België Vlag van België
Vlag van Maasmechelen Wapen van Maasmechelen
(Details) (Details)
Maasmechelen (België (hoofdbetekenis))
Maasmechelen
Geografie
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag Limburg Limburg
Arrondissement Tongeren
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
76.28 km² (2017)
65,87%
12,39%
21,73%
Coördinaten 50° 58' NB, 5° 42' OL
Bevolking (bron: AD Statistiek)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
38.516 (01/01/2019)
49,96%
50,04%
504,94 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0-17 jaar
18-64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2019)
19,84%
61,94%
18,22%
Buitenlanders 19,83% (01/01/2019)
Politiek en bestuur
Burgemeester Raf Terwingen (CD&V)
Bestuur CD&V, Open Vld
Zetels
CD&V
Open Vld
N-VA
Puur-Maasmechelen
sp.a
ademM
Vlaams Belang
33[1]
12
6
4
4
3
2
2
Economie
Gemiddeld inkomen 15.175 euro/inw. (2016)
Werkloosheidsgraad 9,25% (jan. 2019)
Overige informatie
Postcode
3630
3630
3630
3630
3630
3630
3631
3631
Deelgemeente
Eisden
Leut
Mechelen-aan-de-Maas
Meeswijk
Opgrimbie
Vucht
Boorsem
Uikhoven
Zonenummer 089
NIS-code 73107
Politiezone Lanaken-Maasmechelen
Hulpverleningszone Oost-Limburg
Website www.maasmechelen.be
Detailkaart
Maasmechelen Limburg Belgium Map.png
ligging binnen het arrondissement Tongeren
in de provincie Limburg
Portaal  Portaalicoon   België

GeschiedenisBewerken

  Zie Geschiedenis van Maasmechelen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Oudste geschiedenisBewerken

Archeologische vondsten geven weer dat de Maasvallei vanaf circa 8000 jaar geleden bewoond is geweest. Aan de voet van het Kempens Plateau lagen drogere gronden die verblijf mogelijk maakten. Bossen op de terrassen maakten plaats voor akkerbouw.

Romeinse tijd en middeleeuwenBewerken

Door de Romeinen werd een heirbaan aangelegd. Deze weg werd een belangrijke verbinding van Parijs via Tongeren en Maastricht naar Nijmegen en verder. Langs deze verbindingsweg werden verscheidene nederzettingen gebouwd. Vanaf de 8e eeuw werden door de Franken verschillende dorpen gesticht in de regio. In de Franse tijd verloor de heirbaan gaandeweg zijn betekenis door de aanleg van de huidige N78, als onderdeel van de wegverbinding tussen Parijs en Hamburg.

Moderne geschiedenisBewerken

In 1970 fuseerde Mechelen-aan-de-Maas met Eisden, Vucht en Opgrimbie. De nieuw gevormde gemeente kreeg Mechelen-aan-de-Maas als centrum, omdat dit van de vier gemeenten de grootste in oppervlakte en sinds de Franse tijd een kantonhoofdplaats was. De fusiegemeente kreeg de naam Maasmechelen. In 1977 werden de gemeenten Boorsem (inclusief Kotem) en Uikhoven bij Maasmechelen gevoegd. De grindwinningsbedrijven die daar lagen waren naast de mijn en de witzandgroeve een gunstige aanvulling voor de industriële economie. In het noordoosten werden in dat jaar ook Leut en Meeswijk bij de gemeente gevoegd. Dit zorgde voor een aanvulling op de economie vanuit de agrarische sector.

Eind juli 2006 kwam Maasmechelen in het nieuws toen bekend werd dat in de fontein op het gemeenteplein een swastika herkend kan worden. Dit was door gebruikers van Google Earth opgevallen en gemeld aan de betrokkenen. De burgemeester zegde toe de fontein te laten verbouwen, hoewel Robert Tachelet, de architect van de in 1979 gebouwde fontein woedend was. Vanaf de grond is het hakenkruis niet te zien volgens de burgemeester.[2]

GeografieBewerken

Het grootste deel van Maasmechelen ligt in de Maasvallei, op de linkeroever van de Grensmaas. De westelijke rand van de gemeente, aan de grens met Zutendaal en As, ligt op het Kempens Plateau. Tussen de Maas en het Kempens Plateau ligt een trapvormig rivierterras en een steilrand van gemiddeld 45 meter. In Maasmechelen ligt deze steilrand bijna volledig in bos- en heidegebied.

WoonkernenBewerken

Nr. Naam Bevolking
(2018)[3]
I Boorsem (exclusief Kotem) 1.270
II Eisden 9.832
III Kotem 989
IV Leut 1.591
V Mechelen-aan-de-Maas 15.176
VI Meeswijk 868
VII Opgrimbie 3.577
VIII Uikhoven 1.173
IX Vucht 3.717

Aangrenzende gemeentenBewerken

De gemeente Maasmechelen grenst aan de volgende gemeenten:

   Aangrenzende gemeenten   
 As   Dilsen-Stokkem    
 Genk     Stein (NL) 
 Zutendaal   Lanaken   Meerssen (NL) 

WaterlopenBewerken

BevaarbaarBewerken

De enige bevaarbare waterloop in Maasmechelen is de Zuid-Willemsvaart, deze werd 2 eeuwen geleden gegraven omdat de Maas ten noorden van Maastricht onbevaarbaar is voor binnenschepen.

OnbevaarbaarBewerken

Een verzameling van alle onbevaarbare waterlopen in Maasmechelen met de deelgemeenten waardoor ze stromen in volgorde van bron naar monding.[4]

  • de Genootsbeek (Leut, Meeswijk)
  • de Kikbeek (Opgrimbie, Mechelen-aan-de-Maas)
  • de Langebroekbeek/Langbroekbeek (Vucht, Leut)
  • de Maas (Uikhoven, Boorsem, Kotem, Leut, Meeswijk)
  • de Rachelsbeek (Eisden-dorp)
  • de Vrietselbeek (Eisden-dorp)
  • de Wiemerbeek (Opgrimbie)
  • de Ziepbeek (Opgrimbie, Uikhoven, Boorsem, Kotem)

MobiliteitBewerken

Maasmechelen heeft een op- en afrit naar de autosnelweg E314, die Brussel en Leuven via Knooppunt Lummen en Knooppunt Kerensheide met Heerlen en Aken verbindt. De Rijksweg N78 is een bredere verkeersweg, parallel met de Grensmaas. Een opsomming van alle gewestwegen en autosnelwegen:

Maasmechelen heeft een ontsluitingsweg die evenwijdig loopt met de Zuid-Willemsvaart. Deze verbindt de rotonde op de N78 bij de E314-afrit 'Maasmechelen' in het zuiden, met Eisden en Maasmechelen Village in het noorden van de gemeente.

Spoorlijn 21B werd gebruikt door het Kolenspoor, een vereniging van vrijwilligers die opgeknapte treinstellen inzette voor toeristische ritten, maar is sinds 2014 gesloten voor treinverkeer. Er is door achterstallig onderhoud van de treinsporen geen treinvervoer meer mogelijk vanuit Waterschei en As naar Eisden.

KlimaatBewerken

Weergemiddelden voor Maasmechelen
Maand jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec Jaar
Hoogste maximum (°C) 11,6 13,6 18,6 23,0 26,3 30,3 31,7 32,4 27,6 23,8 17,3 12,4 32,4
Gemiddeld maximum (°C) 6,0 7,1 1,0 14,9 18,7 21,2 23,7 23,9 20,3 16,2 10,4 6,5 14,2
Gemiddeld minimum (°C) 1,0 0,9 2,8 4,7 8,2 10,8 12,8 12,6 10,2 7,3 4,1 1,9 6,5
Laagste minimum (°C) −5,3 −4,3 −2,6 −1,6 1,4 4,8 7,3 7,0 4,4 −0,3 −1,7 −4,2 −5,3
Zonuren (uur/dag) 4,7 5,4 6,9 7,7 8,2 8,2 9,1 9,5 8,5 8,3 5,2 4,2 7,2
Bron: https://www.buienradar.be/weer/maasmechelen/be/2791961/klimaat (geraadpleegd op 9 september 2019)

DemografieBewerken

Demografische ontwikkelingBewerken

Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.

 
  • Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari

PolitiekBewerken

StructuurBewerken

De gemeente Maasmechelen ligt in het kieskanton Maasmechelen en het provinciedistrict Maasmechelen, het kiesarrondissement Hasselt-Tongeren-Maaseik (identiek aan de kieskring Limburg).

Maasmechelen Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente
Administratief Niveau   Europese Unie   België   Vlaanderen   Limburg Tongeren Maasmechelen
Bestuur Europese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur
Raad Europees Parlement Kamer van
volksvertegenwoordigers
Vlaams Parlement Provincieraad Gemeenteraad
Kiesomschrijving Nederlands Kiescollege Kieskring Limburg Hasselt-Tongeren-Maaseik Maasmechelen Maasmechelen Maasmechelen
Verkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-

GeschiedenisBewerken

(Voormalige) burgemeestersBewerken

Tijdspanne Burgemeester
1971 - 1976 Jef Smeets (CVP)
1977 - 1979 Albert Dexters (CVP)
1980 - 1982 André Reul (CVP)
1983 - 1989 Jef Smeets (CDP, afgesplitst van CVP)
1990 - 1994 Wim Terwingen (CVP)
1995 - 2000 Georges Lenssen (VLD)
2001 - 2006 Wim Terwingen (CD&V)
2007 - 2012 Georges Lenssen (Open Vld)
2013 - heden Raf Terwingen (CD&V)

Legislatuur 1983 - 1988Bewerken

Bij de verkiezingen van 1982 namen de christendemocraten verdeeld aan de verkiezingen deel, enerzijds was er de CVP en anderzijds de Christen Democratische Partij (CDP).

Legislatuur 1989 - 1994Bewerken

In 1988 namen de kieslijsten Democratische Unie In Maasmechelen (DUIM)[5] en PAM deel aan de verkiezingen.

Legislatuur 1995 - 2000Bewerken

In 1994 nam de kieslijst Maasmechelen TweeDuizend (MTD) deel aan de verkiezingen.[5]

Legislatuur 2001 - 2006Bewerken

In 1994 nam de VLD deel aan de verkiezingen als Lijst van de Burgemeester (LvB).[5]

Legislatuur 2013 - 2018Bewerken

Burgemeester is Raf Terwingen (CD&V). Hij leidt een coalitie bestaande uit CD&V, Open Vld en N-VA. Samen vormen ze de meerderheid met 25 op 33 zetels.

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976Bewerken

Partij of kartel 10-10-1976[6] 10-10-1982[6] 9-10-1988[6] 9-10-1994[6] 8-10-2000[6] 8-10-2006[7] 14-10-2012[8] 14-10-2018
Stemmen / Zetels % 31 % 31 % 31 % ? % 33 % 33 % 33 % 33
CVP1 / CD&V+N-VA2 / CD&V3 57,241 20 28,261 10 33,991 12 33,261 12 32,81 12 31,532 11 31,613 11 30,13 12
PVV1 / VLD2 / LvB3 / VLD-VIVANT4 / Open Vld5 / OpenMM6 13,241 4 10,871 3 11,261 3 25,482 0 27,823 10 28,564 10 24,575 9 17,25 6
SP1 / sp.a-Groen2 / sp.a3 20,771 6 23,331 8 29,71 11 24,251 0 22,191 8 22,032 8 21,372 7 9,03 3
PVDA1 / PVDA+2 0,371 0 0,391 0 0,281 0 0,421 0 - - 2,532 0 3,71 0
Vlaams Blok1 / Vlaams Belang2 - - - 5,51 0 9,811 2 13,192 4 5,212 1 8,82 2
N-VA - - - - - - 14,72 5 11,6 4
Horizon - - - - - 4,69 0 - -
AGALEV - - 4,61 0 5,42 1 5,37 1 - - -
NIEUW - - - - 0,98 0 - - -
VU 5,27 1 - 8,12 2 1,34 0 - - - -
MTD - - - 3,77 0 - - - -
WOW - - - 0,55 0 - - - -
PAM - 6,73 1 0,14 0 - - - - -
DUIM - - 11,9 3 - - - - -
CDP - 26,89 9 - - - - - -
BETER - 3,55 0 - - - - - -
GEM BEL 2,53 0 - - - - - - -
Jan-Ria 0,58 0 - - - - - - -
Puur-Maasmechelen - - - - - - - 12,1 4
ademM - - - - - - - 7,5 2
Totaal stemmen 15482 17591 18465 19361 22294 23479 23548 25008
Opkomst % 97,22 96,21 96,32 97,12 94,03 95,7
Blanco en ongeldig % 3,17 4,51 4,99 4,86 4,01 4,10 3,06 3,9

De zetels van de gevormde meerderheid staan vetjes afgedrukt
De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen.

BezienswaardighedenBewerken

  Zie ook:Lijst van onroerend erfgoed in Maasmechelen

CultuurBewerken

 
Eisden - Sint-Barbarakerk
  • Maasmechelen staat bekend om zijn Italiaanse en Griekse eetgelegenheden.
  • Maasmechelen telt vele gebedshuizen: Maasmechelen telt een grote Turkse moskee, twee kleinere Marokkaanse gebedshuizen, een kleine orthodoxe kerk, een kapel van de katholieke Italiaanse gemeenschap en een koninkrijkszaal van Jehova's getuigen. Van de vele katholieke kerken is de mijnkathedraal van Eisden-Tuinwijk de meest monumentale.
  • Maasmechelen beschikt over twee academies: de kunstacademie voor beeldende en audiovisuele kunsten en de academie voor muziek, toneel en dans. Beide academies zijn gehuisvest in een authentiek mijngebouw van omstreeks 1920 op het voormalige mijnterrein van Eisden dat opmerkelijk werd gerestaureerd, vlakbij Maasmechelen Village.
  • Muziekbeoefening staat op een hoog niveau in Maasmechelen door de vele harmonieorkesten, fanfarekorpsen en zangkoren. Onder andere de succesvolle [12] Concertband Maasmechelen en de Koninklijke Harmonie Sint-Martinus van Opgrimbie.
  • Cultuurcentrum Maasmechelen organiseert onder meer theatervoorstellingen, muziekuitvoeringen en kunsttentoonstellingen. CCMaasmechelen kan gebruikmaken van een unieke Nannette Streicher pianoforte uit 1826 (in samenwerking met de Stichting Vilain XIIII). Klassieke optredens worden gehouden in de schouwburg, de Sint-Remigiuskerk van Vucht en de Sint-Pieterskerk van Leut, kunsttentoonstellingen in Galerie Oost.[13]
  • Carnavalsoptochten zijn een diepgewortelde traditie in deze gemeente in het Maasland. Het carnavalsseizoen start op 11 november om 11 over 11 in de voormiddag. De zondagen na de Carnaval is er steeds een optocht in een kerkdorp van Maasmechelen of omgeving.

BeeldcultuurBewerken

De Nederlandse televisieserie De Partizanen is gedeeltelijk opgenomen op het dorpsplein en in de straten van Leut.[14]

EconomieBewerken

  • In 1987 sloot de Steenkoolmijn van Eisden.
  • Maasmechelen Village is gebouwd op het terrein van de voormalige steenkoolmijn van Eisden. Het project kadert in de reconversie van de oude industriegronden.
  • Net zoals de overige mijnwerkersgemeenten heeft Maasmechelen een werkloosheidsgraad die boven het Vlaamse gemiddelde ligt. In juni 2018 bedroeg deze 8,4%, wat op dat moment het laagste cijfer in meer dan 15 jaar was.[15]

SportBewerken

Maasmechelen telt talloze sportclubs voor jongeren en volwassenen, dit zijn de belangrijkste:

 
Patro Eisden promoveert naar 3e klasse (10-04-2011)

VoetbalBewerken

ZaalsportenBewerken

AndereBewerken

Geboren en/of wonend in MaasmechelenBewerken

SportBewerken

Media en cultuurBewerken

AnderenBewerken

StedenbandenBewerken

Maasmechelen heeft zusterbanden met de volgende steden:[16]

Externe linkBewerken