Lijst van basilieken

Wikimedia-lijst

Een basiliek (Latijn: basilica) is een eretitel voor een katholiek kerkgebouw met een bijzondere betekenis. Dit kan zijn omdat de kerk van groot historische belang is, omdat er een bijzonder reliek ligt, of omdat de kerk het centrum is van een bepaalde devotie of bedevaart. De eretitel wordt door de paus toegekend. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen verschillende basilieken. Zo zijn er basilieken met de titel basilica maior en die met de titel basilica minor. Onder die laatste groep vallen ook de zogenaamde Patriarchale basilicae minores. Verreweg de meeste basilieken vallen onder de groep basilica minor, zo'n 1500 wereldwijd.

Een conopeum, een van de kenmerken van een basiliek

Basiliek als eretitelBewerken

Heden ten dage krijgt een rooms-katholieke kerk de benaming basiliek als eretitel, bijvoorbeeld voor een bekend bedevaartsoord of voor een kerk met een bijzonder verleden of een bijzondere functie of betekenis. Dit gebeurt bij besluit van het Vaticaan. Als kenmerk van deze eretitel wordt de kerk dan voorzien van conopeum en tintinnabulum. Deze symbolische kenmerken worden op het priesterkoor geplaatst. Men onderscheidt twee soorten basilieken: de basilica maior (grote basiliek) en de basilica minor (kleine basiliek).

Basilica maiorBewerken

De titel Basilica Maior is voorbehouden aan vier Romeinse kerken. Sinds een besluit van Benedictus XVI uit 2006 worden deze tegenwoordig ook wel pauselijke basilieken genoemd:

Basilica minorBewerken

Alle overige basilieken (ongeveer 1500 wereldwijd) zijn basilica minor. Ze zijn te herkennen aan het conopeum en tintinnabulum (baldakijn en klokje), die aan weerszijden van het hoofdaltaar zijn geplaatst. Voor de titel is vereist dat de kerk een zekere historische betekenis heeft of een belangrijke relikwie bezit en daarnaast een centrum vormt voor pastorale werken en liturgie binnen een bisdom.[1]

Patriarchale basilicae minoresBewerken

Binnen de basilica minor hebben sommige basilieken een patriarchale status.

Niet-patriarchale basilicae minoresBewerken

Alle overige basilieken zijn basilicae zonder patriarchale status. Sommige van deze basilieken zijn tevens kathedraal. Ook zijn er heiligdommen en bedevaartskerken bij.

BelgiëBewerken

België telt officieel 28 basilieken:

Basiliek Plaats Stichtingsjaar Jaar van verheffing Reden van verheffing Afbeelding
Sint-Andriesbasiliek (abdij van Zevenkerken) Sint-Andries ca. 1100 -1796, hersteld 1902 1952 Abdij met aanzienlijke liturgische uitstraling  
Heilig Bloedbasiliek Brugge 1134-1157 1923 Heilig Bloed-bedevaartsoord  
Basiliek van het Heilig Hart te Berchem Berchem 1875 1878  
Basiliek van het Heilig Hart te Koekelberg Koekelberg 1905-1970 1952  
Sint-Martinusbasiliek Luik vanaf 965 1886  
Sint-Martinusbasiliek Halle vanaf 727 1946 Onze-Lieve-Vrouw van Halle bedevaartsoord  
Sint-Maternusbasiliek Walcourt vanaf 922 1950 Onze-Lieve-Vrouw van Walcourt  
Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Basse-Wavre (Priorij Basse-Wavre) Waver vanaf 16e eeuw 1999  
Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Chèvremont Vaux-sous-Chèvremont 1928 Notre-Dame du Château-Neuf-bedevaartsoord  
Basiliek van Onze-Lieve-Vrouwe van Dadizele Dadizele 1882 Onze-Lieve-Vrouwe Onbevlekt Ontvangen-bedevaartsoord  
Basiliek van Onze-Lieve Vrouw van Godsdal (Cisterciënzer-abdij van Godsdal) Aubel vanaf 1216 1946  
Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Goede Bijstand Bon-Secours 1910 Notre-Dame du chêne-entre-deux-bois-bedevaartsoord  
Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Goede Hoop (Premonstratenzer-abdij van Notre-Dame de Bonne-Espérance) Vellereille-les-Brayeux 1957  
Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw met het Gouden Hart Beauraing 2013
Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Hanswijk Mechelen 1663-1681 1987 Bedevaartsoord (Onze-Lieve-Vrouw van Hanswijk)  
Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Kortenbos Kortenbos vanaf 1639 1936 Bedevaartsoord  
Onze-Lieve-Vrouw-van-Lourdesbasiliek[2] Edegem 1931-1933 2008  
Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Lourdes Oostakker 1875-1877 1924 Onze-Lieve-Vrouw van Lourdes-bedevaartsoord  
Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Orval (Cisterciënzer-abdij Notre-Dame d'Orval) Villers-devant-Orval 1132 1939  
Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Scherpenheuvel Scherpenheuvel 1627 1922 Bedevaartsoord  
Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Tongeren Tongeren vanaf 1240 1927 Bedevaartsoord  
Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Tongre Tongre-Notre-Dame vanaf 1081 1927  
Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Troost Vilvoorde 1641-1643 2006  
Sint-Petrus en Sint-Paulusbasiliek Saint-Hubert vanaf 1064 1927 Heilige Hubertus-bedevaartsoord  
Sint-Pieter en Paulusbasiliek (Benedictijner-Sint-Pieter en Sint-Paulusabdij) Dendermonde 1902 1939 Enige abdij bisdom Gent  
Sint-Servaasbasiliek (Premonstratenzer-abdij van Grimbergen) Grimbergen vanaf 1660 1999  
Virga Jessebasiliek Hasselt vanaf 1334 1998 Bedevaartsoord  
Sint-Hermesbasiliek Ronse Sint-Hermescrypte uit 1089 - eerste kerkgebouw vanaf 831 (traditie zegt 650-660) 2019 Verering H. Hermes en jaarlijkse Fiertelommegang  

NederlandBewerken

Nederland telt anno 2019 27 basilieken.

Basiliek Plaats Bouwjaar Jaar van verheffing Reden van verheffing Afbeelding
Basiliek van de H.H. Agatha en Barbara Oudenbosch 1867-1880 1912  
Sint-Amelbergabasiliek Susteren vanaf 714 2007 Zevenjaarlijkse heiligdomsvaart  
Kathedrale basiliek Sint Bavo Haarlem 1895-1930 1948  
Sint-Calixtusbasiliek Groenlo 1906-1908 2014  
Sint-Georgiusbasiliek Almelo 1900-1902 2009  
Sint-Jansbasiliek Laren 1924 1937 Sint-Jansprocessie  
Sint-Jansbasiliek Oosterhout vanaf 1277 1977  
Sint-Janskathedraal 's-Hertogenbosch vanaf 1370 1929 Zoete Lieve Vrouw van Den Bosch  
Basiliek van de Heilige Kruisverheffing Raalte 1891-1892 1992  
Sint-Lambertusbasiliek Hengelo 1890 1998  
Sint-Liduinabasiliek Schiedam 1878-1881 1990 Liduina van Schiedam  
Basiliek van de Heilige Nicolaas[3] Amsterdam 1884-1887 2012 Devotie Mirakel van Amsterdam;
verering H. Nicolaas van Myra, stadspatroon van Amsterdam
 
Sint-Nicolaasbasiliek IJsselstein 1885-1887 1972 Onze Lieve Vrouw van Eiteren  
Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van het Heilig Hart Sittard 1875-1877 1883 Bedevaartskerk en devotie van Onze-Lieve-Vrouw van het Heilig Hart  
Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw-Tenhemelopneming Maastricht vanaf 5e eeuw 1933  
Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw-ten-Hemelopneming Zwolle 1394-1399 1999 Verering Thomas a Kempis  
Sint-Pancratiusbasiliek Tubbergen 1576 2000  
Sint-Petrusbasiliek Boxmeer vanaf 10e eeuw 1999 Heilig Bloedwonder en bijbehorende jaarlijkse processie  
Sint-Petrusbasiliek Boxtel 15e - 16e eeuw 2011 Heilig Bloedwonder en bijbehorende jaarlijkse processie

 

Sint-Petrusbasiliek Oirschot 13e - 16e eeuw 2013 Devotie Onze Lieve Vrouw van de Heilige Eik; verheffing d.d. 23 juni 2013[4]

 

Sint-Plechelmusbasiliek Oldenzaal vanaf 8e eeuw 1950 Verering Sint-Plechelmus  
Basiliek van het Heilig Sacrament Meerssen 14e eeuw 1938 Eucharistisch wonder en brandwonder  
Sint-Servaasbasiliek Maastricht vanaf 384 1985  
Sint-Willibrordusbasiliek Hulst vanaf 10e eeuw 1930  
Sint-Franciscusbasiliek Bolsward 1934 2017 Devotie Maria van Sevenwouden en verering Zalige Titus Brandsma; verheffing d.d. 28 mei 2017  
Basiliek van de H.H. Wiro, Plechelmus en Otgerus Sint Odiliënberg vanaf 8e eeuw 1957  
Sint-Martinusbasiliek Venlo vanaf 11e eeuw 2018 proclamatieviering d.d. 28 april 2019  

SurinameBewerken

Suriname telt 1 basiliek.

Basiliek Plaats Bouwjaar Jaar van verheffing Reden van verheffing Afbeelding
Sint-Petrus-en-Pauluskathedraal (Paramaribo)[5][6] Paramaribo 1883-1887 2014  

EuropaBewerken

(Onvolledig)

DuitslandBewerken

FrankrijkBewerken

ItaliëBewerken

LuxemburgBewerken

Luxemburg telt één basiliek:

PolenBewerken

PortugalBewerken

SloveniëBewerken

SpanjeBewerken

AfrikaBewerken

Land Plaats Basiliek Jaar van verheffing Foto
Algerije Algiers Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Afrika 1875  
Algerije Annaba Basiliek van Sint-Augustinus 1914  
Benin Ouidah Basiliek van de Onbevlekte Ontvangenis 1989  
Egypte Caïro Basiliek van de Heilige Theresia van het Kind Jezus (Caïro) 1972
Egypte Caïro Kathedraal van Onze-Lieve-Vrouw van Fatima[7] 1993
Ghana Kumasi Kathedrale Basiliek van Sint-Petrus 2004
Ghana Navrongo Kathedrale Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Zeven Smarten 2006
Ivoorkust Yamoussoukro Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van de Vrede 1990
Kameroen Yaoundé Basiliek van Maria Koningin der Apostelen 2006
Kenia Nairobi Kathedrale Basiliek van de Heilige Familie 1982  
Nigeria Onitsha Kathedrale Basiliek van de Allerheiligste Triniteit 2007
Oeganda Lodonga Basiliek van de Heilige Maagd Maria 1961
Oeganda Namugongo Basiliek van de Martelaren van Oeganda 1993  
Oeganda Munyonyo Basiliek van de Martelaren van Oeganda 2017  
Rwanda Kabgayi Kathedrale Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekt Ontvangen 1992  
Senegal Poponguine Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van de Verlossing 1991
Tunesië Carthago Kathedraal van Saint-Louis 1918  

AziëBewerken

Land Plaats Basiliek Jaar van verheffing Afbeelding
China Shanghai Basiliek van O.L.V. Hulp van Christenen (She Shan Basiliek) 1942  
Filipijnen Manilla Basiliek van de Black Nazarene, Quiapo (Quiapo Church) 1987  
Filipijnen Manilla Kathedrale Basiliek van de Onbevlekte Ontvangenis 1958  
Filipijnen Malolos Kathedrale Basiliek van de Onbevlekte Ontvangenis
Filipijnen Manilla Minor Basilica of San Lorenzo Ruiz 1992  
Filipijnen Manilla Basilica Minore de San Sebastian (Sint-Sebastiaanbasiliek) 1891[8]  
Filipijnen Cebu City Basilica Minore del Santo Niño  
Filipijnen Naga City Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Peñafrancia 1985  
Filipijnen Piat Basiliek van Onze-Lieve-Vrouwe- van Piat 1997
Filipijnen Taal Basiliek van Sint-Maarten van Tours 1948  
Filipijnen Tayabas City Basiliek van Sint-Michael de Aartsengel 1988  
India Bandel Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van de Rozenkrans 1988
India Bangalore St Maria's Basiliek, Shivajinagar 1973
India Chennai Basiliek van de National Shrine van St Thomas, Santhome (San Thome Church) 1956  
India Goa Velha Basiliek van Bom Jesus 1946  
India Kochi St Maria's Metropolitan MajorArchCadedral Basiliek, Ernakulam 1974
India Kochi St George's Basiliek,Angamaly,Ernakulam 2009
India Kochi Holy Cross Cadedral Basiliek 1984  
India Kochi National Shrine Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Ransom, Vallarpadam 2004  
India Mumbai Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van de Mount, Bandra (Mount Maria Church) 1954  
India Ranchi Basiliek van de Divine Motherhood van Onze-Lieve-Vrouw, Raja Ulhatu 2004
India Sardhana Basiliek van Onze-Lieve-Vrouwe van Graces 1961
India Thiruvaiyaru Basiliek van Onze-Lieve-Vrouwe van Lourdes, Poondi (Poondi Madha Basiliek) 1999
India Thiruvananthapuram Pro-Cathedral van St Maria Queen van Peace 2008
India Thoothukudi Onze Lieve Vrouwe van Snows Shrine Basiliek 1982
India Thrissur Basiliek van Onze-Lieve-Vrouwevan Dolours 1992
India Tiruchirappalli Basiliek van de Heilige Verlosser 2006
India Velankanni Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Good Health 1962  
Israël Haifa Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw, Sterre der Zee, Stella Maris Carmelite Monastery 1839  
Israël Jeruzalem Heilig Grafkerk  
Israël Jeruzalem Kerk van Alle Naties  
Israël Jeruzalem Basiliek van St Stephen 1903  
Israël Jeruzalem Sint-Annakerk 1954  
Israël Jeruzalem Basiliek van de Dormition van de Virgin Maria, Hagia Maria Sion Abbey 1957  
Israël Lager Galilea Basiliek van de Transfiguratie, Tabor  
Israël Mateh Yehuda Church van Emmaus (House van St Cleophas) 1919  
Israël Nazareth Basiliek van de Aankondiging  
Sri Lanka Tewatta Basiliek van Onze Lieve Vrouwe van Lanka 1973
Taiwan Kaohsiung Kathedrale Basiliek van de Heilige Rozenkrans 1995  
Taiwan Wanluan Basiliek van de Onbevlekte Ontvangenis, Wanchin 1984
Vietnam Ho Chi Minhstad Kathedrale Basiliek van de Onbevlekte Ontvangenis 1962  
Vietnam La Vang Basiliek van Onze Lieve Vrouwe van La Vang 1961
Vietnam Nam Định Basiliek van Phú Nhai 2008

OceaniëBewerken

Nieuw-ZeelandBewerken

  • Invercargill basiliek Saint Mary 1902

Noord-AmerikaBewerken

MexicoBewerken

Verenigde Staten van AmerikaBewerken

Zuid-AmerikaBewerken

EcuadorBewerken

PeruBewerken

  • Lima:
    • Kathedrale Basiliek
    • Minor Basilica de Nuestra Señora de la Merced
    • Minor Basilica de Nuestra Señora del Rosario
    • Minor Basilica de San Francisco
    • Minor Basilica de Santa Rosa de Lima
    • Minor Basilica de María Auxiliadora
  • Cuzco
  • Arequipa: Kathedrale Basiliek
  • Ayacucho: Kathedrale Basiliek
  • Trujillo: Kathedrale Basiliek
  • Puno: Kathedrale Basiliek

VenezuelaBewerken

Zie ookBewerken

Externe linkBewerken