Hoofdmenu openen

Het Lemmensinstituut:

Lemmensinstituut
Algemeen
Locatie Leuven, Vlag van België België
Type hoger ond.: muziek & drama
en kunstsecundair onderwijs
Lid van Associatie KU Leuven
Website www.luca-arts.be
Portaal  Portaalicoon   Onderwijs

1.    Naam van de instelling die tot 1994 in de Belgische stad Leuven in het domein van het Hoger Kunstonderwijs de opleidingen Drama en Muziek inrichtte. Diezelfde opleidingen ressorteren nu onder de hogeschool LUCA School of Arts die behoort tot de Associatie KU Leuven. Ze resideren nog steeds op dezelfde locatie die nu kortweg “Campus Lemmens” wordt genoemd.

2.    Naam van de instelling die behoort tot het Kunst Secundair Onderwijs (KSO) in Vlaanderen en die op dezelfde locatie als de hoger genoemde opleidingen in het hoger onderwijs is gehuisvest.

Ondanks het feit dat beide instellingen zowel juridisch als organisatorisch een autonoom bestaan leiden, delen zij vanuit eenzelfde historische achtergrond dezelfde campus die diverse concertzalen en voorstellingsruimtes herbergt en onderdak biedt aan onder meer een rijk klavierinstrumentarium.

Lemmensinstituut
Kapel Lemmensinstituut, Leuven
Kapel Lemmensinstituut, Leuven
Locatie Vlag van België Leuven
Coördinaten 50° 53′ NB, 4° 41′ OL
Detailkaart
Lemmensinstituut (Leuven)
Lemmensinstituut
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde

Inhoud

GeschiedenisBewerken

Onder impuls van de Belgische bisschoppen werd in 1879 het Lemmensinstituut opgericht als school voor muziek in de eredienst. Dat gebeurde niet toevallig in Mechelen waar de zetel van het aartsbisdom gevestigd was en waar ook al een orgelschool bestond. De opleiding richtte zich toen helemaal op de vorming van musici die zich in de uitvoering en compositie van religieuze en kerkmuziek wilden bekwamen. Met een curriculum dat al na enkele jaren bestond uit orgel, begeleiding, harmonie, schriftuur, zang, koordirectie en gregoriaans ontstond een uniek vakkenpakket dat de basis vormde voor de latere ontwikkeling van een school in het hoger kunstonderwijs.

De eerste directeur van de nieuwe school was Jaak Nicolaas Lemmens die op dat ogenblik ook leraar orgel was aan het Brusselse conservatorium. In 1881 werd hij opgevolgd door de pianist-componist Edgar Tinel die de school 18 jaar zou leiden en haar binnen de contouren van haar missie professionaliseerde. Zijn opvolgers Aloys Desmet, Jules Van Nuffel en Jules Vyverman bouwden de grondidee van samenzang en koor als basis van een, in een geest van gemeenschap gedeelde, muzikale creativiteit verder uit.

Vanaf 1962 zorgde directeur Jozef Joris voor de ontwikkeling van een kader dat inhoudelijk aansluiting zocht bij de structuur van de Duitse Musikhochschulen. Tegelijkertijd gaf hij de diploma’s die in de school werden uitgereikt een wettelijke basis door ook de leergangen die aan de Koninklijke Conservatoria bestonden in te richten. De praktische uitwerking van het studiecurriculum spiegelde hij aan het Angelsaksische campusmodel. Die combinatie van een voltijds lessenpakket in een geest van samen studeren op een campus, gemodelleerd naar een muzikaal “university college”, bleek innoverend en onweerstaanbaar. In 1968 werd de Mechelse biotoop te klein en verhuisde de hogeschool naar de huidige locatie in Leuven. Aanvankelijk deelde ze de campus met de priesteropleiding Johannes XXIII maar die moest na enige tijd uitwijken naar een nieuw gebouw aangezien het aantal studenten in de muziekopleiding bleef stijgen.

Jozef Joris zag terecht toekomst in een educatieve musicus die zich dankzij een brede muzikale en academische basis kon toeleggen op een carrière als muziekpedagoog. Hij ging resoluut voor het profiel van een musicus die niet hoefde uit te blinken als vocaal of instrumentaal virtuoos om toch een even professioneel onderbouwde, vooraanstaande en relevante rol op te kunnen nemen in het socio-culturele werkveld. In 1971 richtte hij de eerste wettelijk erkende muziekhumaniora in het land op. De leerlingen in die school deelden de campus met de studenten uit het hoger onderwijs.

De laatste directeur van het Lemmensinstituut, Paul Schollaert, nam in 1988 het roer over. Naast de traditionele afdeling instrument en zang kwam er een volwaardige jazzopleiding en binnen de afdeling muziektheorie-schriftuur kregen de bestaande richtingen directie, compositie en muziekpedagogie het gezelschap van een volkomen nieuwe studie die het profiel van een volwaardig musicus koppelde aan dat van een therapeut. Die nieuwe richting muziektherapie is nog steeds uniek in Vlaanderen. Paul Schollaert richtte op dezelfde campus ook een opleiding Drama op. Aanvankelijk richtte deze opleiding de focus op voordracht en woordkunst maar vrij snel ontpopte ze zich tot een volwaardige dramaopleiding waarin spelen en maken de toon aangaven.

De secundaire afdeling werd mettertijd een aparte school binnen het Kunst Secundair Onderwijs (KSO) die net als het hoger onderwijs op de campus naast muziek ook drama als richting aanbiedt. Onder impuls van het “Decreet betreffende de Hogescholen in de Vlaamse Gemeenschap” van 1994 fuseerde de hogeschool Lemmensinstituut samen met andere instellingen tot de Hogeschool voor Wetenschap & Kunst. Deze hogeschool groeide geleidelijk aan uit tot dé kunsthogeschool binnen de Associatie KU Leuven.

Sinds 2012 draagt zij de naam LUCA School of Arts. Op de campus Lemmens richt zij nog steeds de opleidingen Muziek en Drama in die onder meer dankzij de rijke erfenis uit het verleden de vinger aan de artistieke en socio-culture pols blijven houden en de leidraad van een innoverende en toekomstgerichte onderwijsvisie volgen.

Hoger onderwijsBewerken

Nu behoort de afdeling hoger onderwijs van het Lemmensinstituut na de hervorming van het Vlaamse hoger onderwijs (1995) tot de Hogeschool voor Wetenschap en Kunst. Onder druk van de academisering van de hogescholen (o.a. minimale studentenaantallen), volgde in 2012 een verdere fusie tot de LUCA School of Arts. LUCA levert aldus diploma's af in de Bachelor-masterstructuur. Het zijn dezelfde diploma's als die aan een conservatorium kunnen behaald worden: Master in de Muziek, met afstudeerrichtingen in instrument (viool, blazers, piano, orgel, e.a.) zang, jazz en lichte muziek, drama en de Muziektheorie en -Schriftuur (met o.a. compositie). Enig in Vlaanderen is daarenboven de opleiding Master in de muziektherapie, waarvoor intens wordt samengewerkt met de faculteiten pedagogie en psychologie van de Katholieke Universiteit Leuven en het Universitair Psychiatrisch Centrum KUleuven, campus Kortenberg. Deze stevig uitgebouwde afstudeerrichting geniet internationale faam. Ook in zijn afdeling muziekpedagogie is het Lemmensinstituut gerenommeerd[bron?].
Deze afstudeerrichting is vrij uniek, ze bestaat niet aan de conservatoria. (Daar bestaat wel een opleiding die onderwijsbevoegdheid geeft om muziekles te geven (AMV, instrument, zang,...) in het gewoon onderwijs, in het deeltijds kunstonderwijs of bijvoorbeeld aan een normaalschool). De opleiding tot muziekpedagoog overkoepelt dit een beetje. Men leert er hoe men aan die muziekleraars moet uitleggen hoe ze muziek moeten aanleren. Zoals voor het gewone onderwijs een pedagoog het onderwijssysteem onderzoekt en verbetert, doet een muziekpedagoog dat voor het muziekonderwijs.

Secundair onderwijsBewerken

Hier biedt de campus Lemmensinstituut in het kunstsecundair onderwijs de afdelingen muziek en woordkunst-drama aan. Dit is dus de voortzetting van de vroegere muziekhumaniora. De 'muziekhumaniora' was een voor die tijd vrij uniek project, waarbij algemene vorming gepaard ging met ver doorgedreven individuele muzikale opleiding, bedoeld om jongeren niet voor het dilemma te moeten plaatsen van een keuze voor hetzij muziekstudies, hetzij algemene studies. Directeur van de secundaire afdeling was Karel De Wolf. Na het overlijden van Karel De Wolf, werd zijn taak doorgegeven aan een voormalig docent saxofoon van het Lemmensinstituut, Tom De Haes.

Externe linkBewerken