Hoofdmenu openen

Lede

gemeente in Oost-Vlaanderen, België
(Doorverwezen vanaf Lede (hoofdbetekenis))
Icoontje doorverwijspagina Zie Lede (doorverwijspagina) voor andere betekenissen van Lede.

Lede is een plaats en gemeente in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen. De gemeente telt meer dan 18.000 inwoners, die Ledenaars[1] worden genoemd. De spotnaam voor Ledenaars is de hovaardige boeren.[2]

Lede
Lee
Gemeente in België Vlag van België
Vlag van Lede Wapen van Lede
Lede (België (hoofdbetekenis))
Lede
Geografie
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag Oost-Vlaanderen Oost-Vlaanderen
Arrondissement Aalst
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
29.69 km² (2017)
72,01%
17,79%
10,21%
Coördinaten 50° 58' NB, 3° 59' OL
Bevolking (bron: AD Statistiek)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
18.701 (01/01/2019)
49,38%
50,62%
629,98 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0-17 jaar
18-64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2019)
18,94%
60,29%
20,77%
Buitenlanders 2,73% (01/01/2019)
Politiek en bestuur
Burgemeester Roland Uyttendaele (CD&V)
Bestuur CD&V, Groen, de coöperatie
Zetels
CD&V
N-VA
OPEN LEDE
Groen
de coöperatie
LEDE VLAAMS & ZINVOL
25
10
4
4
3
2
2
Economie
Gemiddeld inkomen 20.081 euro/inw. (2016)
Werkloosheidsgraad 4,37% (jan. 2019)
Overige informatie
Postcode
9340
9340
9340
9340
9340
Deelgemeente
Lede
Impe
Oordegem
Smetlede
Wanzele
Zonenummer 053 - 09
NIS-code 41034
Politiezone Erpe-Mere-Lede
Hulpverleningszone Zuid-Oost
Website www.lede.be
Detailkaart
MnpLedeLocation.png
ligging binnen het arrondissement Aalst
in de provincie Oost-Vlaanderen
Portaal  Portaalicoon   België

De landelijke gemeente in de Denderstreek is centraal gelegen tussen de centrumsteden Gent, Aalst en Dendermonde. De Wellebeek die er stroomt behoort tot het stroomgebied van de Molenbeek.

KernenBewerken

De huidige gemeente Lede is sinds 1977 samengesteld uit de vroegere gemeenten en het dorp Papegem (gegevens: einde 20e eeuw):

Naam Oppervlakte
(km²)
Bevolking
(einde 20e eeuw)
Impe 2,76 1027
Lede 12,11 10982
Oordegem 8,74 2809
Papegem 0,58 449
Smetlede 4,03 1117
Wanzele 1,47 1094

 

Demografische ontwikkelingBewerken

Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.

 
  • Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari

GeschiedenisBewerken

In de Middeleeuwen bestond het grondgebied uit een groot aantal heerlijkheden: Ronkenburg, Merem, Ginderop, Ter Borch, Kerrebroek, Nieuwenmeers en Lede. De heerlijkheid Lede was de belangrijkste en werd voor twee derden in leen gehouden van het grafelijk leenhof ten Steen van Aalst en voor een derde van het leenhof van Oordegem. Van deze heerlijkheid was de familie de Bette de belangrijkste vertegenwoordiger. Via het huwelijk met Isabella de Grutere kwam het goed in handen van Jaak Beths. In 1633 werd de baronie verheven tot markizaat, dat bleef bestaan tot in 1792 markies Emmanuel Bette kinderloos stierf. Ondanks de aanleg van de spoorlijn Brussel-Gent in 1856, bleef de industriële ontwikkeling gering: een paar landelijke brouwerijen, enkele weverijen, confectie- en schoenbedrijven werden door plaatselijke families opgericht maar verdwenen allemaal in de periode 1960-1980.

BezienswaardighedenBewerken

  Zie Lijst van onroerend erfgoed in Lede voor het geïnventariseerd erfgoed in Lede
 
Kasteel van Mesen
  • Centraal gelegen in de gemeente staat de Sint-Martinuskerk. Deze kerk is sinds 1960 beschermd. De geschiedenis van de kerk is onlosmakelijk verbonden met die van de miraculeuze 15e-eeuwse piëta. Dit 75 cm hoge gepolychromeerd beeld is afkomstig uit het Rijnland en wordt sinds 1414 vereerd. Het rijke interieur van deze kerk is te danken aan deze verering.
  • Het neogotische gemeentehuis, getekend door architect Edward Bouwens, werd opgericht in 1895.
  • Het Cultureel Centrum, in de 19e en eerste helft 20e eeuw bewoond door de familie Moens, wordt nu gebruikt als gemeentelijke academie voor muziek en woord. De diverse zalen worden tevens gebruikt voor vergaderingen, tentoonstellingen, concerten enz.
  • Het Kasteel van Mesen is een van de vier cirkelvormige versterkingen, gebouwd door de vorsten tijdens de negende en de tiende eeuw ter bescherming tegen de Noormannen. In 2010 werd, na een jarenlange en vergeefse strijd van allerhande monumentenorganisaties en architectuurliefhebbers, overgegaan tot de sloop.

EvenementenBewerken

#M (Mariale Processie)Bewerken

De Mariadevotie in Lede gaat terug tot het jaar 1414. In de loop der eeuwen werden aan het beeld talrijke mirakelen toegeschreven. Aanloop tot de processie vormde de jaarlijkse ommegang die startte met de kaarskensprocessie op vrijdagavond. De negen daarop volgende dagen zullen honderden bedevaarders het centrum van Lede doorkruisen en halt houden aan de zeven kapelletjes ter ere van Onze-Lieve-Vrouw. De noveen werd afgesloten met de Mariale processie die doorging op de tweede zondag na Pinksteren. Sinds 2006 ging deze Mariale processie om de 2 jaar door. In 2014 vierde Lede zomaar eventjes 600 jaar mariaverering. Bij deze editie ging een speciale jubelprocessie uit.[3] Omdat het steeds moeilijker bleek om figuranten te vinden en omdat de interesse in het spektakel afnam, werd in 2018 besloten het geweer van schouder te veranderen waarbij de grote processie plaats ruimt voor een meer eigentijdse aanpak onder de titel #M, inspelend op Maria, het Marktplein van Lede als decor, Multimediaal en Massa [4]. De eerste editie van #M op 3 en 4 mei 2019 was een groot succes.

CarnavalBewerken

Carnaval wordt gevierd in Lede-centrum het weekend nà Aswoensdag. Het Leedse carnaval en de bijhorende cavalkade is dan wel kleinschaliger dan in Aalst, maar de inzet en de humoristische invalshoek van de carnavalisten zorgen telkenjare voor een amusante optocht. In tegenstelling tot Aalst, duurt het carnavalsweekend in Lede slechts twee dagen. De eerste dag, kan het grote publiek genieten van het spektakel, terwijl de tweede dag de carnavalsgroepen hun stamkroegen opzoeken en nog een dagje verder feesten. Het is op deze dag dat de winnaars van de stoet bekendgemaakt worden.

De avond voor de stoet wordt er in zaal De Volkskring door de scouts een carnavalsbal georganiseerd.

KermissenBewerken

In de deelgemeentes van Lede worden verschillende kermissen gehouden, die vooral geconcentreerd zijn in de tijd van augustus tot september. Ook worden kermissen gehouden naar aanleiding van carnaval, de jaarmarkt, Hemelvaart ...

Open monumentendagBewerken

Elke tweede zondag van de maand september organiseert het gemeentebestuur in samenwerking met de culturele raad de jaarlijkse Open Monumentendagen. Fundamentele doelstelling van dit initiatief is sensibiliseren voor het erfgoed, door middel van het gratis toegang verschaffen tot plaatsen die gewoonlijk niet of slechts gedeeltelijk toegankelijk zijn. Gezien de rijke geschiedenis van Lede en de talrijke overgebleven monumenten en gebouwen, kent dit initiatief elk jaar opnieuw veel bijval.

FiscaliteitBewerken

De aanvullende personenbelasting (APB) bedraagt in Lede in 2019 7,9%. Dit ligt duidelijk hoger dan het Vlaamse gemiddelde van 7,2% dat licht daalde. In 2014 werd het tarief verhoogd van 7,5% naar 7,9%.

De opcentiemen op de roerende voorheffing (OOV)bedraagt in Lede in 2019 945%, tegenover gemiddeld 880% in Vlaanderen. in 2017 bedroeg de OVV nog 1.500% te Lede.

Lede is dus gemiddeld een 'dure' gemeente op het vlak van fiscaliteit.

PolitiekBewerken

Zetelverdeling gemeenteraad 2019-2024
3
2
4
10
4

<div style="-o-transform:rotate(28.8deg);-moz-transform:rotate(28.8deg);-webkit-transform:rotate(28.8deg);-ms-transform:rotate(28.8deg);transform:rotate(28.8deg); width:16em; height:8em; position:relative; -o-transform-origin:bottom center;-moz-transform-origin:bottom center;-webkit-transform-origin:bottom center;-ms-transform-origin:bottom center;transform-origin:bottom center; -moz-border-radius-topleft:8em; -webkit-border-top-left-radius:8em; border-top-left-radius:8em; -moz-border-radius-topright:8em;-webkit-border-top-right-radius:8em;border-top-right-radius:8em; background:#LEDE VLAAMS & ZINVOL

             Sjabloon:Zetelverdeling/Controle/Afkorting;">
2
10 <span style="display:inline-block;background:#LEDE VLAAMS & ZINVOL Sjabloon:Zetelverdeling/Controle/Afkorting;width:8%;overflow:hidden;">2 
De 25 zetels zijn als volgt verdeeld:

     Groen: 3

     de coöperatie: 2

     OPEN LEDE: 4

     CD&V: 10

     N-VA: 4

    <span style="display: inline-block; width: 1.3em; height: 1.1em; vertical-align: bottom; margin: 0 0.4em 0.2em -1.7em; border: none; background-color: #LEDE VLAAMS & ZINVOL

             Sjabloon:Zetelverdeling/Controle/Afkorting; color:#LEDE VLAAMS & ZINVOL
             Sjabloon:Zetelverdeling/Controle/Afkorting;"> LEDE VLAAMS & ZINVOL
Sjabloon:Zetelverdeling/Controle/Afkorting: 2

StructuurBewerken

De gemeente Lede ligt in het kieskanton Aalst (dewelke identiek is aan het provinciedistrict Aalst) en ligt in het kiesarrondissement Aalst-Oudenaarde en de kieskring Oost-Vlaanderen.

Lede Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente
Administratief Niveau   Europese Unie   België   Vlaanderen   Oost-Vlaanderen Aalst Lede
Bestuur Europese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur
Raad Europees Parlement Kamer van
volksvertegenwoordigers
Vlaams Parlement Provincieraad Gemeenteraad
Kiesomschrijving Nederlands Kiescollege Kieskring Oost-Vlaanderen Aalst-Oudenaarde Aalst Aalst Lede
Verkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-

GeschiedenisBewerken

(Voormalige) BurgemeestersBewerken

Tijdspanne Voorschepen
1791 - 1796 Petrus-Johannes Coppens[5]
Tijdspanne Burgemeester
1831 - 1841 Joannes Coppens[5]
...
1854 - 1875 Hippolyte della Faille d'Huysse
1875 - 1904 August Coppens[5]
...
1926 - 1933 Paul Coppens[5]
...
1939 - 1952 Edgard Coppens[5]
...
? - 1961 Delens[5] (Lijst Delens)
? - ? Gerard Gabriëls[5] (Lijst Delens)
? - 1964 Willy Ruyssinck[5] (Lijst Delens)
1965 - 1975 Oscar Hippoliet Raes[5] (Lijst Raes)
1975 - ? Jozef Gravez[5]
? - 1987 Jules Henderickx (Volksunie[6])
1987 - 1988 Maurice Minnebo[7] (BSP)
1989 - 1992 Dominique Roelandt[8] (Leedse Demokraten)
1992 - 1997 Willy Ruyssinck[9] (CVP)
1997 - 2011 Geert Grepdon (VLD / Open Vld)
2012 - heden Roland Uyttendaele (CD&V)

Legislatuur 2013-2018Bewerken

Burgemeester is Roland Uyttendaele van de CD&V. Hij leidt een coalitie van CD&V en Open Vld met een meerderheid met 14 op 25 zetels.

Legislatuur 2019-2024

Na de gemeenteraadsverkiezingen van oktober 2018 werd er een nieuwe coalitie gesloten tussen CD&V, Groen en de coöperatie. Samen hebben ze een meerderheid van 15 op 25 zetels. De burgemeester blijft Roland Uyttendaele van de CD&V.

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976Bewerken

Partij 10-10-1976[10] 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006[11] 14-10-2012[12] 14-10-2018
Stemmen / Zetels % 25 % 25 % 25 % 25 % 25 % 25 % 25 % 25
CVP1/CD&V2 50,341 13 40,031 10 33,271 10 31,191 9 31,011 9 31,332 8 29,552 8 31,02 10
N-VA - - - - - 3,11 0 24,22 7 16,7 4
VU - 16,84 4 7,32 1 - - - - -
PVV1/VLD2/Open Vld3/Open LEDE4 - - 27,551 8 34,892 11 37,752 11 32,852 9 22,823 6 16,24 4
SP1/sp.a2/De Coöperatie3 14,981 3 - 18,151 4 16,141 4 11,451 2 - 9,152 2 9,33 2
sp.a-Spirit-Groen! - - - - - 16,97 4 - -
AGALEV1/Groen2 - - - 5,111 0 - - 7,862 1 11,22 3
Vlaams Blok1/Vlaams Belang2/Lede Vlaams & Zinvol3 - - - 4,691 0 8,811 2 15,752 4 6,412 1 9,83 2
Voorwaarts Lede - - - - - - - 4,0 0
PVC - - - - - - - 1,8 0
Lede77 34,68 9 - - - - - - -
LD - 43,13 11 - - - - - -
GL2000 - - 10,65 2 - - - - -
VU-PRD - - - 7,99 1 - - - -
D.A.E.N.S. - - - - 2,69 0 - - -
VU-AGA - - - - 8,28 1 - - -
Anderen(*) - - 3,06 - - - - -
Totaal stemmen 11609 12385 12612 12598 12845 13219 13410 13819
Opkomst % 96,37 95,33 93,94 95,59 92,98 93,5
Blanco en ongeldig % 1,66 3,49 3,75 4,12 3,75 3,14 3,28 4,0

De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes afgedrukt
(*)1988: DNW, JONG

Bekende LedenaarsBewerken

Verkeer en vervoerBewerken

In de gemeente bevindt zich het station Lede, op spoorlijn 50 (Brussel-Gent).

SportBewerken

In Lede spelen de voetbalclubs KVC Jong Lede, FC Oordegem en FC Smetlede. In het volleybal is de club Dynaco Lede actief.

Sinds het voorjaar van 2015 hebben enkele vrienden de handen in elkaar geslagen en de basketclub BC Vikings Lede opgericht. Thuiswedstrijden worden gespeeld in de arena De Ommegang in Lede.

MediaBewerken

Het nieuws van Lede is te lezen in de regionale bijlagen van zowel het Nieuwsblad als Het Laatste Nieuws. Verder is er Radio Lede, een lokaal radiostation dat uitzendt op het internet en Facebook, en één keer per week ook op de FM-band.

Externe linkBewerken