Hoofdmenu openen

Laan Copes van Cattenburch

straat in Den Haag

De Laan Copes van Cattenburch (vaak afgekort tot: Laan Copes) is een straat in de Archipelbuurt in Den Haag. De straat werd in 1870 aangelegd en is vernoemd naar burgemeester Lodewijk Constantijn Rabo Copes van Cattenburch. Deze man was de eerste burgemeester die als enige deze functie had, nadat koning Willem I een nieuwe bestuursvorm had geïntroduceerd.

Laan Copes van Cattenburch
Gevels aan de Laan Copes
Gevels aan de Laan Copes
Geografische informatie
Locatie       Archipelbuurt, Den Haag
Begin Raamweg (brug over het kanaal)
Eind Nassauplein/Bankastraat
Lengte 0,4 km[1]
Algemene informatie
Aangelegd in 1870
Genoemd naar Lodewijk Constantijn Rabo Copes van Cattenburch
Opvallende gebouwen Veel eclectische panden en ambassades
Street Sign Laan Copes van Cattenburch (Den Haag).jpg

Inhoud

Drie delenBewerken

De Laan Copes van Cattenburch bestaat uit drie delen.

  • Het deel van de brug over Het Kanaal tot aan de verkeerslichten bij het Nassauplein heet nog steeds Laan Copes van Cattenburch.
  • Het deel van die verkeerslichten tot aan de Scheveningseweg heet sinds 1957 Burgemeester Patijnlaan.
  • Eén deel is nu meer een zijstraat naast het politiebureau. Sinds 1957 heet dat Burgemeester van Karnebeeklaan.

De Laan Copes en de Patijnlaan liggen op de route van het Malieveld, dat vlak bij het station Den Haag Centraal ligt, naar het Vredespaleis. Deze route wordt veel gebruikt door groepen die op het Malieveld bijeenkomen om daarna voor het Vredespaleis te gaan demonstreren.

Laan CopesBewerken

De bouwstijl van de meeste panden in de Laan Copes is eclectisch. Veel van de panden worden als kantoor gebruikt, onder andere de ambassades van Costa Rica, de Filipijnen, Ghana en Thailand en de Palestijnse Delegatie.

In de ontwikkeling van de Archipelbuurt speelt de Laan Copes een duidelijke rol. De Javastraat, die evenwijdig aan de Laan Copes loopt, werd pas rond 1885 verbreed en verhard, maar markeerde al jarenlang de rand van de stad. De Laan Copes vormde een nieuwe grenslijn van de stadsuitbreiding. Hij liep vanaf het begin van de Scheveningseweg, die al in de 17e eeuw werd aangelegd, tussen de Alexanderkazerne en het Alexanderveld door naar de brug over Het Kanaal, dat op aandringen van burgemeester Copes van Cattenburch was gegraven. Aan de andere kant van Het Kanaal lagen de landgoederen Oostduin en Arendsdorp van de familie van Bylandt.

Tussen de Javastraat en de Laan Copes ontwikkelde zich een nieuwe woonwijk, Willemspark II, en aan de andere kant van de Laan Copes kwam de Archipelbuurt.

Op Laan Copes van Cattenburch nummer 49 staat het huis dat Anton Johan Adriaan baron van Herzeele ter beschikking stelde aan de dichter P.C. Boutens.

De Laan Copes wordt doorkruist door de Balistraat, die in 1869 werd aangelegd. Tussen de Javastraat en de Laan Copes is de Surinamestraat gelegen, waar Louis Couperus zijn eerste roman Eline Vere schreef.

PatijnlaanBewerken

Vlak naast de verkeerslichten bij de Bankastraat staan aan weerszijden van de Burgemeester Patijnlaan nog een paar oude panden met onder andere de ambassade van Kaap Verdië en Mexico, maar verderop is de meeste bebouwing van de Burgemeester Patijnlaan uit de 20ste eeuw.

 
Patijnlaan, 1880-1890
 
Couperusduin, 1973

De Burgemeester Patijnlaan heeft aan de Scheveningse kant drie zijstraten, de Borneostraat, de Bonistraat en de Timorstraat. Aan die kant lag vroeger de Alexanderkazerne. Tegenover de kazerne was het Alexanderveld, het exercitieterrein van de cavalerie.

Tussen de Bonistraat en de Timorstraat staat Couperusduin, een flatgebouw in 1973 ontworpen door architect Sjoerd Schamhart. Tussen de Bonistraat en de Borneostraat staat sinds 1982 een flatgebouw van architect Carel Weeber. Tussen deze flatgebouwen en de Patijnlaan loopt een deel van de Haagse Beek. Langs de straat staan monumentale paardenkastanjes.

Tegenover de Bonistraat is een straatje dat Alexanderveld heet, en waaraan vroeger de hoofdingang van het politiekantoor was. Het straatje komt uit in de Javastraat.

Op het voormalige Alexanderveld heeft van 1953 tot 1996 het vorige stadhuis gestaan. Daar bevindt zich nu het Monchyplein-complex, waarvan de gebouwen Athena en Parthenon aan de Patijnlaan staan. Voor deze gebouwen staan ook enkele monumentale paardenkastanjes.

Aan het einde van de Patijnlaan, tussen de Timorstraat en de Scheveningseweg, ligt de ommuurde Joodse begraafplaats.

KarnebeeklaanBewerken

 
Voormalige politie-panden

De Burgemeester van Karnebeeklaan loopt van de Patijnlaan naar het Carnegieplein en heette voorheen ook de Laan Copes van Cattenburch. De straat werd in 1957 vernoemd naar Jhr. mr. dr. Herman Adriaan van Karnebeek. Dit deel van de straat werd ook in 1870 aangelegd en was bedoeld als zijstraat van de Zeestraat, zo kon men indien nodig snel vanuit de Alexanderkazerne via de Zeestraat naar het Paleis Noordeinde gaan.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd Huize Kleykamp, dat aan het Carnegieplein stond, gebombardeerd en werden ook enkele panden aan de Karnebeeklaan beschadigd. Zij werden afgebroken en door nieuwbouw vervangen. Hierin was jarenlang onder andere de Zweedse ambassade gevestigd. Aan de andere kant van de straat bevindt zich een brandweerkazerne. Hij ligt wat dieper dan de andere panden en verstoort hierdoor het straatbeeld niet. Vroeger was het een aardig pand met een torentje, maar het werd na de oorlog vervangen. Alle panden tussen deze brandweerkazerne en de hoek van de Patijnlaan hebben jarenlang dienstgedaan als politiekantoor.

Politie HaaglandenBewerken

Aanvankelijk was het hoofdkantoor van de Haagse politie gevestigd in een aantal oude panden aan de toenmalige Laan Copes, nu Patijnlaan en Karnebeeklaan. Deze panden aan de Patijnlaan en enkele panden die daarachter op het Alexanderveld stonden werden na de oorlog gesloopt om ruimte te maken voor de nieuwbouw van een hoofdkantoor, in de jaren 50 ontworpen door Willem Simon van der Erve. De panden aan de Karnebeeklaan werden verkocht.

De architect heeft beschreven dat hij strakke lijnen symbool wilde laten staan voor het beleid van de politie. De hoofdingang was toen aan het Alexanderveld. Later werd het gebouw uitgebreid en de hoofdingang aan de Patijnlaan gemaakt.

VCPBewerken

Den Haag heeft een Verkeerscirculatieplan waartegen de bewoners van de Laan Copes groot bezwaar hebben. De Burgemeester Patijnlaan en de Laan Copes gaan daarbij deel uitmaken van de centrumring en dan zullen de verkeersdrukte en luchtvervuiling waarschijnlijk toenemen.[2].

Externe linksBewerken