Hoofdmenu openen

Koninklijke Studenten Schietvereeniging Amsterdam

Het wapen van de Koninklijke Studenten Schietvereeniging uit Amsterdam

De Koninklijke Studenten Schietvereeniging Amsterdam, opgericht in 1880, is een studentenweerbaarheid die onderdeel uitmaakt van het Amsterdamsch Studenten Corps. Een van de bekendste leden was Joseph Luns.

GeschiedenisBewerken

  Zie studentenweerbaarheid en flankeur voor een breder kader van de ontstaansgeschiedenis

VoorgeschiedenisBewerken

Toen Napoleon in 1815 na zijn ontsnapping van Elba, met zijn legers richting de Nederlanden trok, reisden Amsterdamse studenten in de beweegbare schutterijen naar Frankrijk. In de Slag bij Waterloo werden de Fransen echter definitief verslagen, zonder dat de studenten er aan te pas waren gekomen.

Er is pas weer sprake van Weerbare Amsterdamse studenten toen de Belgen in 1830 tegen de Noordelijke Nederlanden in opstand kwamen. In de diverse studentensteden werden al snel Studenten Korpsen opgericht, zo ook in Amsterdam. Bij Leuven kwam het tot een beslissende slag, na een glorieuze overwinning werd de reis terug naar Amsterdam een zegetocht. In de hoofdstad aangekomen, werden de studenten binnen gehaald met prijzende redevoeringen van de hoogleraren Den Tex en Van Lennep.

In 1832 kwamen de Studentenkorpsen opnieuw onder de wapenen, dit keer nadat het Franse leger zich had klaargemaakt om de laatste Nederlandse troepen uit België te verwijderen. De Studentenkorpsen zijn toen echter niet in actie gekomen, en na de val van het Citadel van Antwerpen keerden de Amsterdamse Schutters weer terug naar Amsterdam. In 1834 werden de Korpsen definitief ontbonden.

OprichtingBewerken

De historie van de K.S.S. gaat terug naar het jaar 1880. In de jaren 1877-1881 worstelde Transvaal om haar vrijheid, die haar in 1876 ontnomen was. Dit riep de weerbaarheidgedachte bij de studenten wakker, zoals ook de Belgische opstand in 1830 had gedaan. Om vorm te geven aan deze gedachte werd in februari 1881 een bijeenkomst gehouden, waar het ontwerp van de Amsterdamsche Studenten Schietvereeniging (A.S.S.) gemaakt werd.

Alhoewel de eerste vergadering van het gezelschap in maart 1881 gehouden werd, is de Koninklijke goedkeuring pas op 16 juli gekomen en zou het tot de herfst duren voordat er wapens en munitie voorhanden waren. Op 26 november 1881 vond de eerste schietoefening plaats op de banen van "Claudius Civilus" te Amsterdam. Deze eerste schietoefening werd zo belangrijk geacht, dat de datum van 26 november als Dies werd gekozen. Op 12 augustus 1888 verleende Koning Willem III de jonge vereniging als eerste der Weerbaarheden, het predicaat "Koninklijk".

In de jaren die volgden werd op de 100 en 150 meter geschoten met Beaumonts en de nieuwere Remington geweren. Ook werd met Flobert en revolver geschoten. In 1895 vormden de leden een vaandelwacht ter ontvangst en begeleiding van generaal J.A. Vetter bij diens aankomst in Amsterdam.

Twintigste eeuwBewerken

 
K.S.S. op Prinsjesdag 2000
 
Herinneringsmedaille ter gelegenheid van het huwelijk van prins Willem Alexander en prinses Maxima in 2002, deze werd onder andere uitgereikt aan de deelnemende studenten van de K.S.S.

In het begin van de 20e eeuw gaven zich slechts weinig nieuwe leden op, en het gehalte van hen evenaarde dat van hun voorgangers niet. In deze jaren werd de K.S.S. wel verweten "aristocratisch en militair" te zijn, wat de populariteit enigszins drukte in een omgeving van studenten met socialistische ideeën.

Bij het 25-jarig bestaan van de vereniging aanvaardde Z.K.H. prins Hendrik der Nederlanden het Beschermheerschap. Vele malen heeft de K.S.S. blijk gegeven van trouw aan het Vorstenhuis, zoals de erewacht in 1898 te Amsterdam bij de inhuldiging van koningin Wilhelmina, tezamen met de weerbaarheden uit Utrecht, Leiden en Delft. Ook bij het huwelijk van prinses Juliana met prins Bernhard in 1937 werd een gezamenlijke studentenerewacht geformeerd bij de Grote Kerk te 's Gravenhage. De Amsterdamse sectie, onder commando van Joseph Luns, verscheen bij deze gelegenheid in nieuwe uniformen. Op 28 mei 1938 aanvaardde prins Bernhard het beschermheerschap.

Toen op 23 oktober 1941 het Amsterdamsch Studenten Corps werd opgeheven, verdween ook de K.S.S. tijdelijk van het toneel. In de loop van 1945 werd de vereniging weer actief, en in 1947 kreeg ze de beschikking over de schietbanen van Zeeburg, waar zij op 30 mei van dat jaar de Interacademiale organiseerde en won.

Op 30 december 1946 leverde de K.S.S. een erewacht bij het officiële bezoek van de Koningin aan Amsterdam. Mede als beloning voor het studentenverzet, werd het sindsdien traditie dat de K.S.S. bij een officieel bezoek van H.M. de koningin aan Amsterdam een eerste Paleiswacht zou leveren. Vanzelfsprekend gaf de K.S.S. ook acte de présence bij de inhuldiging van koningin Juliana in 1948.

De activiteiten van de K.S.S. na de oorlog bestaan uit: schietoefeningen op militaire schietterreinen; het leveren van erewachten (tot 1987 ook voor de 4 mei herdenkingen op de Dam); het onderhouden van contacten met militaire autoriteiten en het bezoeken van militaire objecten; het deelnemen aan oefeningen van het moederregiment, de 107ste afdeling veldartillerie (tegenwoordig de 14e afdeling); het vervullen van ceremoniële taken binnen het Amsterdamsch Studenten Corps en andere activiteiten.

De K.S.S. bestaat thans uit zo'n 25 schutters, allen lid van het Amsterdamsch Studenten Corps, waarvan vier bestuursleden: de praeses in rang van Eerste Luitenant, de quaestor en de ab-actis in de rang van Tweede Luitenant en de commissaris schieten in rang van Kornet. Het wapenarsenaal bestaat inmiddels uit een aantal geweren type Colt, de GLOCK 17, de Minimi en de MAG. Voor de ceremoniële gelegenheden wordt nog steeds het FAL-geweer gebruikt.

De laatste ceremoniële activiteiten waar de K.S.S. erewacht heeft gestaan zijn: Prinsjesdag 1999, 2000, 2001, 2009, 2010, 2013, 2015, 2016 en 2018; het koninklijk huwelijk tussen prins Willem Alexander en prinses Maxima; de bijzetting van prins Claus, de bijzetting van koningin Juliana, de Amsterdamse Veteranendag, de opening van de Hermitage en de inhuldiging van Koning Willem Alexander.

Op 2 november 2018 vierde de K.S.S. haar 130 jarig 'Koninklijk' bestaan middels een militair-ceremonieel lustrumdefilé vanaf de Nieuwmarkt door de binnenstad van Amsterdam.


Externe linkBewerken