Kolonel Palmkazerne

bouwwerk in Bussum

De Kolonel Palmkazerne is een voormalige militaire kazerne in de Noord-Hollandse plaats Bussum. De kazerne werd in 1939 in gebruik genomen, naar een ontwerp van Kapitein der Genie A.G. Boost.[1] De Palmkazerne maakt deel uit van de vier gerealiseerde type Boost II regimentskazernes. De kazerne sloot de poort in 2006. De Palmkazerne heeft geen Monumentstatus, echter hebben verschillende panden de Waarde Cultuurhistorie, in het bestemmingsplan Buurtschap Crailo. Er is bij de gemeente Gooise Meren een aanvraag gedaan om de voor 1940 gerealiseerde gebouwen op de Kolonel Palmkazerne als gemeentelijk monument aan te wijzen.

Kolonel Palmkazerne

NaamBewerken

De kazerne was genoemd naar François Abrahamszoon Palm (1620 te Dordrecht-1673 te Bergen (B)), een kolonel der mariniers die streed in Naarden en elders tijdens de Tachtigjarige Oorlog.

GeschiedenisBewerken

BouwBewerken

In 1936 besloot de Nederlandse regering op 24 plaatsen nieuwe kazernes te bouwen vanwege de dreigende internationale situatie. Er werd gekozen voor een standaardmodel, het paviljoenstelsel met een centraal exercitie- en appèlterrein en daaromheen zes legeringsgebouwen voor een regiment.[2] Voor Bussum werd een locatie aan de Amersfoortsestraatweg gekozen. Het terrein was al in handen van het ministerie van Defensie en werd gebruikt als infanterie- en pionierterrein voor de soldaten in de legerplaats Laren (later Crailo). In mei 1938 werd een bouwvergunning aangevraagd. Bezwaren van de gemeente, een natuurorganisatie en omwonenden werden afgewezen omdat de minister van Defensie stelde dat ‘landsbelang gaat voor plaatselijk belang’. Op 15 juli 1938 werd de vergunning verleend en in oktober 1939 betrok de eerste groep militairen de kazerne.[1]

In de oorlogBewerken

Na de overgave in het begin van de Tweede Wereldoorlog verlieten de Nederlandse militairen de kazerne per eind mei 1940.[2] Tot de zomer van 1940 werd de Palmkazerne gebruikt door de Opbouwdienst, die de komst van de Arbeidsdienst in 1941 voorbereidde. Korte tijd later betrokken Duitse eenheden de kazerne. De Duitse luchtdoelartillerie kreeg hier een plaats en het geschut stond opgesteld op de heide. Met de verhuizing van generaal Friedrich Christiansen en zijn staf van Den Haag naar Hilversum nam het belang van Bussum toe. In de omgeving van de kazerne werden huizen gevorderd voor de huisvesting van officieren.

Op 25 november 1944 werd de kazerne gebombardeerd door de geallieerde luchtmacht.[2] Zes van de zeven gebouwen werden hierbij vernietigd en het zevende gebouw raakte zwaar beschadigd. De kazerne was onbewoonbaar en de Duitse soldaten werden overgebracht naar andere locaties. Op 21 maart 1945 werd de kazerne weer beschadigd bij een luchtaanval die voornamelijk bedoeld was om het Duitse hoofdkwartier uit te schakelen, die bij het nabij gelegen Hotel Bosch van Bredius in Naarden aanwezig was. Na de capitulatie lag de kazerne nog steeds in puin en het duurde tot 1950 voordat de oorlogsschade was hersteld.

Na de oorlogBewerken

  • Vanaf 1 juni 1950 was de staf van het Commando Luchtverdediging in Bussum gelegerd en tussen 1952 en 1960 was de kazerne in gebruik bij de luchtdoelartillerie.[2]
  • Op 14 november 1957 stortte een USAF F-100 Super Sabre neer op gebouw 3 en een deel van gebouw 2 van de kazerne nadat er brand in de cockpit was ontstaan. De piloot wist zich met zijn schietstoel boven Hilversum in veiligheid te brengen. Onder de in de kazerne gelegerde dienstplichtige militairen vielen zes doden en zestien gewonden door deze vliegramp.
  • Eind jaren vijftig werd de luchtdoelartillerie zwaar ingekrompen en in december 1959 verhuisde het Depot Intendance naar de Palmkazerne. Het werd de opkomstplaats voor rekruten van het Regiment Intendance, tevens plaats van eerste opleiding. Ook de soldaten van de Gravendienst kregen hier hun opleiding. Het opleidingscentrum voor de koks, hofmeesters en menagemeesters bevond zich aanvankelijk te Leiden (in de toenmalige Morspoortkazerne), vanaf 1978 in Haarlem en van 1992 tot 2006 eveneens in Bussum.

SluitingBewerken

De Kolonel Palmkazerne sloot begin 2006. Het Opleidings- en Trainingscentrum Logistiek van de Koninklijke Landmacht verhuisde naar de Ketting Olivierkazerne en de Du Moulinkazerne te Soesterberg. Bij het opleidingscentrum op de Palmkazerne in Bussum waren ongeveer 350 personen werkzaam. De eveneens hier gevestigde Bergings- en Identificatiedienst Koninklijke Landmacht (BIDKL), voortgekomen uit de Gravendienst, verhuisde naar Kamp Soesterberg.

Heden en toekomstige plannenBewerken

  • Sinds de sluiting wonen er ongeveer zestig mensen als anti-kraak en zijn er een aantal kleine bedrijven en verschillende muziekbands (waaronder MileStone) op het terrein gevestigd.
  • Vanwege de Russisch-Oekraïense Oorlog in 2022 wordt er gekeken of er tijdelijk weer opvang geboden kan worden aan een stroom nieuwe vluchtelingen. Wellicht dat de oude Kolonel Palm-kazerne uitkomst kan bieden hiervoor, de zes paviljoen-gebouwen zijn nog volledig in oude, oorspronkelijke staat. De eigenaar van de Kolonel Palmkazerne heeft aangegeven dat deze locatie al op korte termijn kan worden gebruikt. Hoeveel de capaciteit gaat worden is nog niet duidelijk.[3]
  • De grond waar de Kolonel Palmkazerne opstaat, met het daarbij zuidelijk gelegen voormalige kazerne Crailo en Marechausseekazerne Hilversum [4] zijn in bezit van de gemeenten, Gooise Meren, Laren, Hilversum en Provincie Noord-Holland. Op termijn (ca. 2022) zal de kazerne een nieuwe bestemming krijgen.[5] Het grootste deel van de kazerne zal blijven bestaan, waarna er nieuwbouw zal plaatsvinden. Gedacht wordt aan circa 600 wooneenheden, waarvan maximaal 240 wooneenheden binnen de gemeente Gooise Meren en een kleinschalig bedrijventerrein.[6] Op 17 januari 2022 is door het projectbureau Crailo de voorselectie gestart voor deelplan Kazernekwartier.[7]

VariaBewerken

Zie ookBewerken

Externe linkBewerken

  • Reportage over het gebied en de KolonelPalm Kazerne dor NH Nieuws https://www.youtube.com/watch?v=Hkqum2P8okM
  • Voormalige Kolonel Palmkazerne te Crailo, Waardestellend onderzoek naar kazernegebouwen 1-6, 7-9, 13 en 22 [1]
  • De Kolonel Palmkazerne 1939-2005, De Geschiedenis [2]

LiteratuurBewerken

Jubileumboek: Kolonel Palmkazerne, 50 jaar, 18 okt. 1939 – 18 okt. 1989 , ( NIMH / Nederlands Instituut voor Militaire Historie )