Hoofdmenu openen

Kobalt-60 of 60Co is een relatief onstabiele radioactieve isotoop van kobalt, een overgangsmetaal.

Kobalt-60
Een plastic container met een niet-schadelijke (de activiteit bedraagt 1 µCi) hoeveelheid kobalt-60
Een plastic container met een niet-schadelijke (de activiteit bedraagt 1 µCi) hoeveelheid kobalt-60
Algemeen
Element kobalt (Co)
Nuclide 60Co
Aantal protonen 27
Aantal neutronen 33
Nuclidische gegevens
Nuclidenmassa 59,933817059 u
Spin 5+
Bindingsenergie 8,746745 MeV
Massa-overschot −61,649012 MeV
Vervalgegevens
Type verval β-verval
Halveringstijd 5,27492 jaar
Vervalenergie 2823,067 keV
Vervalproduct nikkel-60
Isotopen van kobalt
Portaal  Portaalicoon   Scheikunde
Natuurkunde

Kobalt-60 ontstaat onder meer bij het radioactief verval van ijzer-60.

Radioactief vervalBewerken

Kobalt-60 vervalt voor 100% via β-verval tot de stabiele isotoop nikkel-60:[1]

 

De halveringstijd van dit verval bedraagt ongeveer 5,27 jaar.

ToepassingenBewerken

Kobalt-60 wordt aangewend in de radiotherapie. Het produceert gammastraling van twee frequenties, met energieën van 1,17 MeV en 1,33 MeV per foton. Een 60Co-bron is vaak rond de 2 centimeter in diameter en heeft de neiging om fijne stofdeeltjes te produceren, hetgeen ongunstig is voor de patiënten. De bron is ongeveer 5 jaar bruikbaar, omdat na die tijd de helft van het nuclide is vervallen. Toch is kobalt-60 dan nog steeds zeer radioactief.

Naast de geneeskundige toepassingen wordt de isotoop ook gebruikt in de industrie als algemene bron van gammastralen. De isotoop Kobalt-60 kan vrij eenvoudig industrieel worden bereid door de natuurlijke isotoop kobalt-59 bloot te stellen aan een neutronenbron. Bovendien is de hoeveelheid en de intensiteit van de straling perfect gekend, zodat de bron relatief veilig is om mee te werken. Kobalt-60 wordt onder meer gebruikt om medische instrumenten en voeding te steriliseren, dichtheidsmetingen te verrichten, röntgenfoto's te nemen en de met een epoxy hars geimpregneerde bodemmonsters voor micromorfologie uit te harden.

Net als onder andere strontium-90, ruthenium-106 en plutonium-238 wordt kobalt-60 gebruikt als nucleaire brandstof voor thermo-elektrische radio-isotopengeneratoren (RTG).