Klasse van de eiken- en beukenbossen op voedselrijke grond

klasse van plantengemeenschappen

De klasse van de eiken- en beukenbossen op voedselrijke grond (Querco-Fagetea) is een klasse van plantengemeenschappen die relatief soortenrijke loofbosvegetatie omvat op betrekkelijk voedselrijke bodems. De bosgemeenschappen uit deze klasse worden doorgaans gekenmerkt door de een kruidlaag met een opvallend bloem- en kleurrijk aspect in de lente.

Klasse van de eiken- en beukenbossen op voedselrijke grond
Klasse van de eiken- en beukenbossen op voedselrijke grond met o.a. bosanemoon
Klasse van de eiken- en beukenbossen op voedselrijke grond met o.a. bosanemoon
Syntaxonomische indeling
Klasse
Querco-Fagetea
Br.-Bl. & Vl. in Vl., 1937
Afbeeldingen op Wikimedia Commons Wikimedia Commons

De klasse telt in Nederland en Vlaanderen één onderliggende orde.

Naamgeving en coderingBewerken

  • Synoniemen: Querco-Fagetales Br.-Bl. & Vl. in Vl. 1937, Quercetea robori-sessiliflorae Br.-Bl. & Tx. 1943, Quercetea robori-sessiliflorae Br.-Bl. & Tx ex Br.-Bl. 1950, Quercetea pubescentis Doing 1955, Quercetea robori-petraeae Br.-Bl. & Tx. ex Oberd. 1957, Quercetea pubescentis Doing ex Scamoni & Pass. 1959, Quercetea pubescenti-petraeae Jakucs 1960, Carpino-Fagetea Jakucs 1967, Alno-Populetea Fukarek & Fabijanic 1968, Populetea albae Br.-Bl. 1962, Fraxino-Fagetea Moor 1975, Salici purpureae-Populenea nigrae Rivas-Martínez & Cantó in Rivas-Martínez 1987
  • Duits: Laubwälder und verwandte Gebüsche, Eurosibirische Fallaubwälder
  • Engels: Central and west European deciduous woodlands and scrub on base-rich soils
  • Syntaxoncode voor Nederland (RVvN): r46

De wetenschappelijke naam Querco-Fagetea is afgeleid van de botanische namen van twee belangrijke soorten binnen deze klasse, de zomereik (Quercus robur) en de beuk (Fagus sylvatica).

EcologieBewerken

De klasse van de eiken- en beukenbossen op voedselrijke grond omvat gemengde, zomergroene loofbossen op droge tot matig natte, betrekkelijk voedselrijke, minerale bodems of op gemineraliseerde veenbodems.

Deze bossen zijn vrij algemeen en komen vooral voor in rivier- en beekdalen en in heuvelachtig gebied als hellingbos.

VegetatiestructuurBewerken

Deze bossen hebben in de Lage Landen een duidelijk gelaagde vegetatiestructuur met naast de boomlaag, met dominantie van loofbomen, een meestal goed ontwikkelde en soortenrijke struik-, kruid- en moslaag.

Onderliggende syntaxa in Nederland en VlaanderenBewerken

De klasse van de eiken- en beukenbossen op voedselrijke grond wordt in Nederland en Vlaanderen vertegenwoordigd door maar één orde met drie onderliggende verbonden.

Romp- en derivaatgemeenschappenBewerken

  • Derivaatgemeenschap van sneeuwbes (DG Symphoricarpus albus-[Alno-Padion])
  • Rompgemeenschap van fluitenkruid (RG Anthriscus sylvestris-[Alno-Padion])
  • Rompgemeenschap van grote brandnetel en gladde iep (RG Urtica dioica-Ulmus minor-[Alno-Padion])
  • Rompgemeenschap van dauwbraam en wilde liguster (RG Rubus caesius-Ligustrum vulgare-[Alno-Padion])
  • Rompgemeenschap van duinriet (RG Calamagrostis epigejos-[Alno-Padion])
  • Rompgemeenschap van grote brandnetel en zwarte els (RG Urtica dioica-Alnus glutinosa-[Alno-Padion])
  • Rompgemeenschap van dauwbraam en schietwilg (RG Rubus caesius-Salix alba-[Alno-Padion/Salicion albae])
  • Rompgemeenschap van aalbes (RG Ribes rubrum-[Querco-Fagetea])
  • Rompgemeenschap van klimop (RG Hedera helix-[Querco-Fagetea])
  • Rompgemeenschap van bolle haarbraam (RG Rubus macrophyllus-[Querco-Fagetea/Quercetea robori-petraeae])
  • Rompgemeenschap van bosanemoon (RG Anemone nemorosa-[Carpinion betuli/Alno-Padion])
  • Rompgemeenschap van niervarens (RG Dryopteris spp.-[Querco-Fagetea])

Diagnostische taxa voor Nederland en VlaanderenBewerken

 
Gewone es
 
Aalbes
 
Gewoon speenkruid
 
Gewone salomonszegel
 
Klimop
 
Grote keverorchis
 
Vogelnestje
 
Geplooid snavelmos

De klasse is zeer soortenrijk. Bij de bomen is de belangrijkste kensoort in Nederland en Vlaanderen de gewone es, en verder vindt men vooral zomereik, beuk en haagbeuk. De aalbes is een kensoort in de struiklaag. In de kruidlaag zijn er een tiental kensoorten en nog veel meer begeleidende soorten, vooral voorjaarsbloeiers zoals bosanemoon, gewoon speenkruid, gewone salomonszegel en gevlekte aronskelk. Ook zijn er enkel orchideeën te vinden, zoals de grote keverorchis en heel soms het vogelnestje. Bij de mossen zijn het geplooid snavelmos en het gerimpeld boogsterrenmos de belangrijkste kensoorten.

In de onderstaande tabel staan de belangrijkste kentaxa van deze klasse van de eiken- en beukenbossen op voedselrijke grond in Nederland en Vlaanderen.

Boomlaag
Kensoort Presentie Nederlandse naam Wetenschappelijke naam Opmerking
kK 60 < 80% gewone es Fraxinus excelsior
kK 0 < 20% zoete kers Prunus avium
kK < 10% venijnboom Taxus baccata
Struiklaag
Kensoort Presentie Nederlandse naam Wetenschappelijke naam Opmerking
kK 10 > 30% aalbes Ribes rubrum
Kruidlaag
Kensoort Presentie Nederlandse naam Wetenschappelijke naam Opmerking
kK 30 > 70% gewoon speenkruid Ficaria verna subsp. verna
kK 10 > 70% gewone salomonszegel Polygonatum multiflorum
kK 0 > 70% klimop Hedera helix
kK 0 > 60% bosanemoon Anemone nemorosa
kK 0 > 40% gevlekte aronskelk Arum maculatum
kK 0 > 40% kruipend zenegroen Ajuga reptans
kK 0 > 30% schaduwgras Poa nemoralis
kK 0 > 30% bosandoorn Stachys sylvatica
kK 0 > 20% groot heksenkruid Circaea lutetiana
kK 0 > 20% boskortsteel Brachypodium sylvaticum
kK 0 > 20% knopig helmkruid Scrophularia nodosa
kK 0 > 20% grote keverorchis Neottia ovata
kK 0 > 10% daslook Allium ursinum
kK 0 > 10% gulden boterbloem Ranunculus auricomus
kK < 10% bosvergeet-mij-nietje Myosotis sylvatica
kK < 10% gele anemoon Anemone ranunculoides
kK < 10% vogelnestje Neottia nidus-avis
kK < 10% zwartblauwe rapunzel Phyteuma spicatum
Moslaag
Kensoort Presentie Nederlandse naam Wetenschappelijke naam Opmerking
kK 20 > 50% geplooid snavelmos Eurhynchium striatum
kK 10 > 50% gerimpeld boogsterrenmos Plagiomnium undulatum
kK < 10% klein snavelmos Oxyrrhynium pumilum

Zie ookBewerken

Zie de categorie Querco-Fagetea van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.