Hoofdmenu openen

Het Keramisch Neolithicum (Pottery Neolithic, PN) wordt gedateerd 6500–5500 v. Chr. en volgde op het Prekeramisch Neolithicum. In de Levant wordt het ook wel het laat-neolithicum genoemd. Naast landbouw deed men aan veeteelt. De jacht was niet meer de hoofdleverancier van vlees. Aardewerk verspreidde zich, maar het pottenbakkerswiel zou pas in de kopertijd worden uitgevonden.

Keramisch Neolithicum
Regio Levant
Periode Neolithicum
Datering 6500 - 5500 v.Chr.
Voorgaande cultuur Prekeramisch Neolithicum
Volgende cultuur Hassuna/ Samarra/ Amuq B
Portaal  Portaalicoon   Archeologie

SamenlevingBewerken

Drieperiodensysteem
Holo-
ceen
Historische Tijd
La Tène-periode   Proto-
historie
Hallstattperiode
IJzertijd
  Laat  
Midden
Vroeg
Bronstijd
Neolithicum Kopertijd  
Laat Pre-
historie
Keramisch
Prekeramisch
Mesoli- thicum of
Epipaleo-
lithicum
Laat
Midden
Vroeg
Pleisto-
ceen
Paleo- lithicum Laat
Midden
Vroeg
Steentijd

De nederzettingen waren vaak groter dan in het Prekeramisch Neolithicum. Er kwam een toenemende specialisatie (bijvoorbeeld één herder per dorp, één pottenbakker enz.). Er was enige industrie van gebruiks- en siervoorwerpen. De (seriematige) productie hiervan was ook gespecialiseerd.[1] Er werd handel gedreven.

De samenleving werd steeds meer hiërarchisch georganiseerd. Er kwam een zekere mate van welstand voor sommige mensen en nederzettingen. Daarmee kwamen er echter toenemende conflicten tussen en binnen de nederzettingen. Geleidelijk aan werden nederzettingen versterkt, er kwamen muren omheen.

De mensen moesten nu behalve voor het eigen levensonderhoud en het huishouden, ook taken doen voor de gemeenschap, die hierdoor sociaal en economisch sterker werd.[2]. Het (verplicht) uitvoeren van taken voor de gemeenschap zou gezien kunnen worden als het begin van een belastingstelsel.

Door het aanleggen van voorraden en het verzamelen van kapitaal begon het verschijnsel "privé-eigendom" maar ook diefstal op te treden. Er kwamen langzaamaan vormen van rechtspraak.

  Zie Neolithicum

Kunst en religieBewerken

De gemeenschap begroef haar doden nu buiten de nederzetting (in plaats van onder de huizen (en zelfs onder het bed) of rond de huizen). Bestond de religie tot dan toe voornamelijk uit voorouderverering en mogelijk de verering van de moedergodin, nu komen er ook mannelijke goden.

Belangrijke vindplaatsenBewerken

Overzichtstabel NeolithicumBewerken

NotenBewerken

  1. Opgraving te Ba'ja, bevat vele referenties en foto's
  2. H.G. Gebel, The Neolithic of the Near East An essay on apolycentric process and other research problems, in A. Hausleiter - S. Kerner - B. Müller-Neuhof (edd.), Material Culture and Mental Spheres, Münster, 2002, pp. 313-324, Ibidem, Subsistenzformen, Siedlungsweisen und Prozesse des sozialen Wandels vom akeramischen bis zum keramischen Neolithikum, Teil II: Grundzüge sozialen Wandels im Neolithikum der südlichen Levante, diss. Universität Freiburg, 2002.