Kanjel

beek in Nederland

De Kanjel is een beek in het zuiden van de Nederlandse provincie Limburg. De naam is afgeleid van het Latijnse canalis (pijp, goot, riool, kanaal). De Kanjel is een zijrivier van de Geul en de Maas. De lengte van de beek is ongeveer 4,5 km.

Brug over de Kanjel bij Borgharen

StroomgebiedBewerken

Het stroomgebied van de Kanjel ligt bijna geheel binnen de gemeente Maastricht. Alleen de laatste tientallen meters bij de monding in de Geul bevinden zich binnen de gemeente Meerssen.

De beek ontspringt op het landgoed Mariënwaard, ten westen van Rothem tussen Maastricht en Meerssen, en stroomt langs de bebouwde kom van Limmel. Net voorbij de onderleider bij het Julianakanaal nabij het dorp Borgharen splitst de Kanjel zich in twee takken. De Nieuwe Kanjel mondt bij Borgharen uit in de Maas. Deze tak voedde ooit de graanmolen van Borgharen. De andere tak wordt de Oude Kanjel genoemd. Deze stroomt iets noordelijker door het dorp Itteren en vloeit eerst samen met de Geul, voordat deze een paar honderd meter verder uitmondt in de Maas.

In het kader van het Grensmaasproject werd eind 2014 gestart met het verleggen van de monding van de Oude Kanjel. Daarbij werd de eerdere normalisatie van de beek over een lengte van 1300 meter teruggedraaid door meanders toe te voegen, waardoor de lengte van de beek met 230 meter toenam. Over de laatste 500 meter is de Kanjel deels verlegd naar een iets verderop gelegen natuurlijke laagte. Hier zijn twee nieuwe duikers aangelegd. Tevens werden de oevers van de beek minder steil gemaakt en is het rivierslib verwijderd dat de ontwikkeling van een levendige biotoop tegenhield.[1] In 2018 waren de werkzaamheden in de omgeving van Itteren afgerond.[2]

Het stroomgebied van de Kanjel valt geheel binnen het gebied van het Buitengoed Geul & Maas (voorheen Landgoederenzone Maastricht-Meerssen). Een van deze landgoederen is genoemd naar de beek: Landgoed De Kanjel, meestal aangeduid als Mariënwaard. Op het landgoed ligt een kasteel en een villa. Het eerste wordt aangeduid als Kasteel Mariënwaard, Kasteel Grote Kanjel of La Grande Suisse; het tweede als Villa Kanjel of La Petite Suisse.

TriviaBewerken

Zie ookBewerken

  Zie de categorie Kanjel van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.