Jozua (persoon)

leider van de Israelieten

Jozua of Jehosjoe'a (Hebreeuws: יְהוֹשֻׁעַ jəhôšua‛ en יֵשׁוּעַ ješûa‘, "JHWH (is) redder / redding / hulp") was volgens de Hebreeuwse Bijbel de opvolger van Mozes als leider van de Israëlieten. Het Bijbelboek Jozua is naar hem genoemd.

Jozua (l), Mozes (m) en het Israëlische volk uit een Karolingisch manuscript uit 840

VerhaalBewerken

Jozua was de zoon van Nun, uit de stam van Efraïm[1] en werd geboren in het Oude Egypte voor de uittocht uit Egypte. Jozua was de dienaar en assistent van Mozes,[2] die hem hernoemde van zijn oorspronkelijke naam Hosea tot Jozua.[3] Hij voerde het leger aan in de slag tegen de Amalekieten[4] en was een van de twaalf spionnen die door Mozes naar Kanaän werden gestuurd.[5]

Na de dood van Mozes werd Jozua de leider van de Israëlieten[6] en had hij een centrale rol bij de verovering en verdeling van het land.[7] Zoals Mozes met zijn toekenning van instructies de leefomstandigheden van de Israëlieten had bepaald, zo verschafte Jozua met de inname en verdeling van het land de basis voor het verdere leven van het volk.

De verovering van Kanaän begon bij Jericho. Jozua betoonde zich een wrede en meedogenloze legerleider. Onder zijn leiding werden alle inwoners van verschillende steden, mannen, vrouwen en kinderen, en al hun vee omgebracht,[8] wat overigens in strijd was met eerdere instructies van Mozes, namelijk dat jonge maagden in leven moesten worden gehouden.[9] Bij de verovering en verwoesting van Ai werd de koning van Ai levend bij Jozua gebracht; Jozua hing hem vervolgens aan een boom op en liet hem hangen tot aan de avond,[10] wat Jozua waarschijnlijk al eerder had gedaan met de koning van Jericho.[11]

HistoriciteitBewerken

Er is brede consensus onder wetenschappers dat het boek Jozua geen feitelijk verslag is van historische gebeurtenissen.[12] Het verhaal wordt gesitueerd in de 13e eeuw v.Chr., [12] een periode van wijdverbreide verwoestingen van steden, maar de meeste daarvan worden in de Bijbel niet in verband gebracht met Jozua. De steden die wel met Jozua in verband worden gebracht (Hazor en Lachis), vertonen geen sporen van een bezetting in die periode.[13] In de archeologie wordt algemeen aangenomen dat de Israëlieten hun oorsprong in Kanaän hadden: de cultuur van de vroegste Israëlitische nederzettingen was Kanaänitisch, hun cultusvoorwerpen passen bij de Oudkanaänitische god El, de bewaard gebleven potscherven passen in de Kanaänitische traditie en het alfabet dat ze gebruiken is vroeg Kanaänitisch.[14] Vrijwel de enige aanwijzing die "Israëlitische" dorpen doet verschillen van Kanaänitische vindplaatsen is de afwezigheid van varkensbotten, maar er is geen overeenstemming of dit kan worden gezien als een etnisch kenmerk of moet worden verklaard door andere factoren.[14]

Er is consensus dat de Jozuatradities in de Thora later zijn toegevoegd. Zo noemt het spionnenverhaal in Numeri 13-14 in een eerdere vorm in Deuteronomium 1:34-37 alleen Kaleb. Meyer en Hoelscher stellen dat Jozua niet historisch is en concluderen dat hij een legendarische held is uit een stam van Jozef.[15]

ReceptieBewerken

Hoewel historisch niets bekend is over de persoon Jozua, is hij de geloofsgeschiedenis in gegaan als leidende persoon bij het begin van Israël in Palestina. De receptie benadrukt de militaire rol van Jozua, zoals in Josephus,[16] maar kent ook andere kenmerken, zoals profeet[17] en leraar van de Thora.[18]

In de middeleeuwse Van neghen den besten was het Jozua, en niet Mozes, die met koning David en Judas Makkabeüs tot de drie Joodse helden behoorde, die samen met drie voorbeelden uit het christendom (koning Arthur, Karel de Grote en Godfried van Bouillon) en heidendom (Hektor, Alexander de Grote en Julius Caesar) de meest uitgelezen voorbeelden uit de wereldgeschiedenis vormden.

DoorwerkingBewerken

Joshua fought the battle of Jericho is een bekende negrospiritual, waarin de wonderbaarlijke instorting van de stadsmuren wordt bezongen.

Stamboom van JozuaBewerken

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Jakob
 
Rachel
 
Potifera
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Jozef
 
 
 
Asnath
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Efraïm
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Manasse
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Sutelach
 
Ezer
 
Elad
 
Beria
 
Asriël
 
Machir
 
Selofchad
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Bered
 
 
 
 
 
 
 
Seëra
 
Refach
 
 
 
Gilead
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Tachat
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Telach
 
Peres
 
Seres
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Elada
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Tachan
 
 
 
Ulam
 
Rekem
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Tachat
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ladan
 
 
 
Bedan
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Zabad
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ammihud
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Sutelach
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Elisama
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Nun
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Jozua
  Zie de categorie Joshua van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.