Hyperbare zuurstoftherapie

Esculaap Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht.
Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts.

Hyperbare zuurstoftherapie (HZT of HBOT) is een behandelwijze waarbij een patiënt via een masker 100% zuurstof inademt in een drukcabine die omgevingslucht met ca. 2,5 atmosfeer bevat. Het wordt ook aangeduid als hyperbare geneeskunde.

Vader en zoon in zuurstofcabine

WerkingBewerken

Door de hogere druk lost er in het bloed tot 12% meer zuurstof op, met name in het bloedplasma (wet van Henry). Deze hypersaturatie zorgt voor het vrijkomen van vasculaire groeifactoren die nieuwe capillaire haarvaatjes doen ontstaan. De hyperbare therapie zorgt ook voor mobilisatie van stamcellen[bron?], waarna de combinatie van stamcelmobilisatie en neo-angiogenese de voorwaarden schept voor een verbeterde wondgenezing. De verhoogde zuurstofspanning in de weefsels versterkt de werking van bepaalde typen antibiotica.[1]

ToepassingenBewerken

In Nederland is hyperbare geneeskunde vooral bekend als behandeling van caissonziekte bij duikers. Deze patiënten met decompressieziekte behandelt men door ze op druk te brengen en hen daar 100% zuurstof te laten ademen. De gevolgen hiervan zijn tweeledig. Door de drukverhoging verkleint men de diameter van de afsluitende bel en door de verhoogde zuurstofdruk beperkt men de gevolgen van de ischemie.

Naast de behandeling van duikgerelateerde aandoeningen zijn er nog diverse andere behandelindicaties. Hoewel men sommige aandoeningen al decennia behandelt met hyperbare zuurstoftherapie, maakt de medische wereld nog maar spaarzaam gebruik van deze behandelmethode. Er zijn aanwijzingen dat de verhoogde zuurstofconcentratie patiënten met chronische wonden als gevolg van diabetes kan helpen, maar steekhoudende resultaten zijn, ondanks publicaties van onderzoeken en trials tussen 1992 en 2017, nog niet voorhanden.[2] Het positieve effect van hyperbare zuurstof op sommige ziektebeelden geldt als bewezen.[3][4][5] Zorgverzekeraars[bron?] voorzien in een volledig vergoeding van hyperbare zuurstoftherapie bij onderstaande indicaties:

De behandeling duurt, inclusief compressie en decompressie, ongeveer 2 uur. Afhankelijk van de aandoening zijn er meestal 20 tot 40 behandelingen nodig, bijvoorbeeld eenmaal per dag vijf dagen in de week. In Nederland zijn er behandelmogelijkheden op een negental plaatsen.

Contra-indicatiesBewerken

Een absolute contra-indicatie is

Relatieve contra-indicaties zijn:

GeschiedenisBewerken

De Amsterdamse hoogleraar chirurgie Ite Boerema en zijn student Pim Brummelkamp pasten hyperbare therapie reeds toe rond 1960, na openhartoperaties en levensbedreigende infecties met organismen die niet goed tegen zuurstof kunnen, zoals de verwekker van gasgangreen (clostridium welchii). Zij schreven hierdoor amputaties te hebben voorkomen.[6]

Externe linkBewerken