Hoofdmenu openen

Hoelbeek

plaats in Limburg (België)

Hoelbeek is een dorp in het zuiden (Haspengouw) van de Belgische provincie Limburg en een deelgemeente van de stad Bilzen. Tot 1977 was Hoelbeek een zelfstandige gemeente, daarna werd het gefuseerd met Bilzen. Hoelbeek telt (in 2006) 483 inwoners. Daarmee is het de kleinste deelgemeente van Bilzen.

Hoelbeek
Deelgemeente in België Vlag van België
Hoelbeek (België (hoofdbetekenis))
Hoelbeek
Situering
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag Limburg Limburg
Gemeente Vlag Bilzen Bilzen
Coördinaten 50° 52′ NB, 5° 34′ OL
Algemeen
Oppervlakte 3,93 km²
Inwoners (01/01/2006) 483
(123 inw./km²)
Overig
Postcode 3746
Netnummer 089
Detailkaart
Hoelbeek (Limburg (Belgische provincie))
Hoelbeek
Foto's
Sint-Adrianuskerk
Sint-Adrianuskerk
Portaal  Portaalicoon   België

De bodem bestaat uit zand en leem en is voor ongeveer 30% bebost. Verder is er ook nog akkerbouw en grasland. Het dorp is lange tijd een landbouwersdorp gebleven maar ontwikkelt zich vanaf de laatste decennia van de 20e eeuw toch meer en meer als woondorp.

Inhoud

EtymologieBewerken

Hoelbeek werd voor het eerst vermeld in 1178 onder de naam Hulobeken waarbij het woord hulo staat voor diepte of dal, en baki voor beek, dus feitelijk: diepenbeek.

GeschiedenisBewerken

In 1974 werd, op Ketelveld aan de Maastrichterstraat, een Romeinse tumulus gevonden. In 1178 was Hoelbeek een Loons leen. Vanaf de 14e eeuw werd het een onderdeel van een grotere heerlijkheid, die vanuit de burcht van Jonckholt bestuurd werd. In 1795 bij de vorming van de gemeenten werd Hoelbeek een zelfstandige gemeente.

Vanouds behoorde Hoelbeek gedeeltelijk tot de parochie Eigenbilzen, en gedeeltelijk tot de parochie Waltwilder. Pas in 1934 werd Hoelbeek een zelfstandige parochie.

In 1977 werd de gemeente Hoelbeek opgeheven en kwam deze bij Bilzen.

BezienswaardighedenBewerken

  • De ruïne van Kasteel Jonckholt : een ruïne van een versterkte burcht die in de 14e eeuw werd opgericht op funderingen van een 11e-eeuwse strategische nederzetting. De burchtmuren zijn tot ongeveer een meter hoogte terug opgebouwd. Opmerkelijk is de aarden wal met dubbele slotgracht. Deze omwalling werd aangelegd bij de opkomst van het buskruit. Het geschut kon op die manier niet rechtstreeks de één meter dikke stenen muur treffen. De ingangspoort werd dwars op de aarden wal aangebracht. In de aarden wal maakte men vier ronde torens waarin men de verdedigingslinie met geschut plaatste. Dit is nu nog steeds duidelijk zichtbaar.
  • De Sint-Adrianuskerk uit 1926
  • Kasteel Groenendaal. In de onmiddellijke omgeving, op het grondgebied van de gemeente Waltwilder, ligt het kasteel Groenendaal verborgen in de bossen. Het kasteel was vroeger via een dreef verbonden met de burchtruïne van Jonckholt.
  • Op het gehucht het Heyken ten noorden van de dorpskom vinden we de Kapel Geheim Leger van de weerstand tegen de Duitse bezetter uit 1944-45. In het Munsterbos verschuilden de weerstanders uit de Tweede Wereldoorlog zich tijdens de oorlogsjaren.

Natuur en landschapBewerken

Hoelbeek ligt in Vochtig-Haspengouw op een hoogte van ongeveer 70 meter, en de Meersbeek heeft haar bron iets ten zuiden van het dorp. Hoelbeek was en is een landbouwdorp zonder noemenswaardige industrie. Ten noorden van de kom liggen de bossen en landgoederen van Kasteel Jonckholt en Kasteel Groenendaal.

Demografische ontwikkelingBewerken

 

Nabijgelegen kernenBewerken

Externe linkBewerken