Hoofdmenu openen

Wikipedia β

Het Lieverdje
Het Lieverdje werd in 2012 omvergereden
Het Lieverdje

Het Lieverdje is een beeld op het Spui in Amsterdam. Het beeld is gemaakt door de Amsterdamse beeldhouwer Carel Kneulman.

Inhoud

Gipsen en bronzen beeldjeBewerken

De benaming Lieverdje was door Henri Knap voor het eerst in 1947 gebruikt in zijn rubriek Amsterdams Dagboek in dagblad Het Parool. Hierin vertelde hij het verhaal van een kleine jongen van een jaar of tien, die een in de gracht gevallen hondje van de verdrinkingsdood had gered. Na dit eerste Lieverdje volgden er meer van dergelijke verhalen. Het Lieverdje symboliseerde hierin de straatjongens van Amsterdam, altijd op zoek naar kattenkwaad maar met een gouden hart.

Het Comité tot Activiteit in Amsterdam, ooit opgericht om de St. Nicolaasintocht te organiseren, nam het initiatief om de beeldhouwer Carel Kneulman opdracht te geven voor een beeldje van een straatschoffie. Het gipsen model werd op 2 mei 1959 onthuld door Jan en Nel Voortman. Maar na een paar dagen was het verdwenen. Henri Knap kwam in een gesprek met de organisator van festiviteiten en kinderspelen Sanny Hemerik tot de conclusie, dat er een bronzen beeldje moest komen. Hij benaderde een Rotaryrelatie, werkzaam bij sigarettenfabrikant Crescent uit Eindhoven en vond deze bereid het project te financieren. Op 10 september 1960 onthulde de echtgenote van burgemeester Van Hall het Lieverdje.

ProvoBewerken

In de jaren zestig werd het door de sigarettenfabriek gesponsorde beeldje het trefpunt van de "anti-rookmagiër" Robert Jasper Grootveld en zijn aanhang. Koosje Koster deelde er krenten uit, wat de Amsterdamse politie zag als een provocatie. De onbeheerste reacties van de "kippen" leidden weer tot provocaties, en zo ontstond rond het Lieverdje de beweging Provo. Grootveld verklaarde later dat hij van de confrontaties met de politie soms een "manische euforie" over zich heenkreeg. Eind 1966 werd het stil rondom het Lieverdje. [1]

Het beeld werd regelmatig feestelijk aangekleed, maar ook beklad en zelfs een keer gekidnapt. Op 20 november 2012 werden het beeld en de sokkel omver gereden door een achteruitrijdende vrachtwagen. Het beeld raakte daarbij beschadigd.[2] Het beeld werd gerepareerd en werd op vrijdag 21 december 2012 teruggeplaatst.[3]

Roze LieverdjeBewerken

Genoemd naar het beeld is het Roze Lieverdje, een prijs die in 2006 werd ingesteld door RozeLinks, de LHBT-werkgroep van de politieke partij GroenLinks. De uitreiking vindt om het jaar plaats op Valentijnsdag, tijdens een feestelijke bijeenkomst bij het grote beeld op het Spui.[4] [5] [6]

Canon van AmsterdamBewerken

Het Lieverdje werd in 2008 als venster nummer 45 opgenomen in de Canon van Amsterdam.