Henri van Wermeskerken

Nederlands schrijver

Johan Wilhelm Henri (Henri) van Wermeskerken (Rotterdam, 22 maart 1882Königswinter, 7 juni 1937) was een Nederlandse journalist en schrijver, die wordt beschouwd als de belangrijkste blijspelschrijver uit de Nederlands-Indische toneelliteratuur.[1] Zijn grootste successen waren toneelstukken Tropenadel (1916) en De Suikerfreule (1917), die hij later allebei omwerkte tot roman. Ondanks kritiek uit literaire kringen, o.a. van Rob Nieuwenhuys[2] en E. du Perron[3][4], werd Van Wermeskerkens verhalenbundel Langs den gordel van smaragd (1923) dikwijls geprezen als zijn meesterwerk.[2] Hij was de zoon van Johanna van Woude; mogelijk heeft hij ook onder het pseudoniem Henri van Woude geschreven.

Henri van Wermeskerken
Van Wermeskerken geportretteerd door Han van Meegeren.
Algemene informatie
Volledige naam Johan Wilhelm Henri van Wermeskerken
Geboren 22 maart 1882
Geboorteplaats Rotterdam
Overleden 7 juni 1937
Overlijdensplaats Königswinter
Land Vlag van Nederland Nederland
Beroep schrijver, journalist
Werk
Bekende werken Tropenadel, De Suikerfreule, Langs den gordel van smaragd
Dbnl-profiel
Portaal  Portaalicoon   Literatuur
Henri van Wermeskerken
graftombe van Van Wermeskerken

LevensloopBewerken

Henri van Wermeskerken werd in 1882 geboren als zoon van Sophia Margaretha Cornelia Junius (die schreef onder het pseudoniem Johanna van Woude) en Johannes van Wermeskerken. Hij is driemaal getrouwd geweest. Eerst met Maria Pappadopoulos, die hij ontmoette toen hij de Olympische Spelen in Athene versloeg. Hij trouwde in 1913 met Frederika "Frida" Wilhelmina Haye (Amsterdam, 8 juni 1888). Uit dit huwelijk kwam een dochter voort, Elfrida "Fridy" Sophia Maria.[5] In 1934 trouwde hij met Sophia Cornelia Johanna te Mijtelaar (Amsterdam, 29 augustus 1891).

Hij was correspondent van onder andere De Telegraaf, het Haarlems Dagblad, de NRC en het Soerabajasch Dagblad.[6]

In 1928 nam hij deel aan de Kunstwedstrijden op de Olympische Zomerspelen 1928 in Amsterdam.[7]

Henri van Wermeskerken overleed in 1937 op 57-jarige leeftijd aan een hartstilstand.[8] Op Westerveld is een mausoleum voor hem gebouwd, deze graftombe staat op de lijst van rijksmonumenten in Driehuis.

SchrijfstijlBewerken

Zijn romans zijn vlot geschreven, maar voortdurend op het publiek gericht, dat beurtelings geamuseerd en ontroerd moest worden, en ze zijn niet geheel vrij van mooi-doenerij. Hetzelfde geldt voor zijn toneelstukken: ze zijn handig in elkaar gezet, maar ze moeten het toch te veel hebben van goedkope, lachwekkende situaties. Uitzondering is de verhalenbundel Langs den gordel van smaragd waarin van Wermeskerken zichzelf heeft overtroffen. Zonder zijn banaliteiten kon hij een bekwaam verteller zijn.[9]

Er komen een aantal elementen terug die bekend waren van zijn moeder. Het grote succes van zijn moeder was Het Hollandsch Binnenhuisje, een van zijn boeken was Het Indisch Binnenhuisje (mogelijk bedoeld als vervolg). Hoofdfiguur in Het Hollandsch Binnenhuisje is Hein Smeder. Van Wermeskerken heeft een boek geschreven, getiteld Leo Smeder.

BibliografieBewerken

ToneelBewerken

  • Tropenadel (1916)
  • De Suikerfreule (1917), ook bekend als De Verjongingskuur
  • Het Handschoentje (1929)
  • Het Spookhuis (1929), ook bekend als Goena Goena
  • De Armen van Geest (1929)
  • De Oceaanvlucht (1929)

ProzaBewerken

  • Leo Smeder (1907), roman; vervolg op Hollandsch binnenhuisje van Johanna van Woude
  • Van het wondere Geluk (1908), roman
  • De assenhoeve (1911), roman
  • Tropenadel (1918), roman; bewerking van zijn gelijknamige toneelstuk
  • Roemah angker (1922), roman
  • Langs den gordel van smaragd (1923), verhalenbundel
  • Een Indisch binnenhuisje (1924), roman
  • De Suikerfreule (1925), roman; bewerking van zijn gelijknamige toneelstuk
  • Een tante uit Indië (1928)
  • Boy (1930), roman
  • Het Manneneiland (1931), roman; bewerking van zijn toneelstuk De Oceaanvlucht
  • Tropische zoutwaterliefde (1932), roman
  • Snoet's Wilde Jaren (1932) en vervolg
  • De Groene Hel (1933), subtitel Het blanke mysterie van de Matto Grosso
  • Twee zwervers door de grote wereld (1936)

AantekeningenBewerken

  • In 1935 ging de speelfilm Suikerfreule in première; een bewerking van Van Wermeskerkens roman en toneelstuk, waarvoor hij tevens het scenario schreef.[10]
  • Snoet's Wilde Jaren (en vervolg) is een plaatjesalbum dat uitgebracht werd door Haust (de toast fabrikant, nu onderdeel van Continental Bakeries[11]). Van Wermeskerken verzorgde de tekst en Piet van der Hem de plaatjes.
  • Twee zwervers door de grote wereld is een plaatjesalbum dat uitgebracht werd door N.V. Paul C. Kaiser Biskwie-, Koek- en Beschuitfabrieken. Van Wermeskerken verzorgde de tekst en Willy Sluiter de plaatjes.
  • In 1934 is door N.V. Paul C. Kaiser Biskwie-, Koek- en Beschuitfabrieken ook een plaatjesalbum uitgebracht: Pau Li, de Kleine Chinees. De plaatjes waren van Willy Sluiter en de tekst was van Henri van Woude, vermoedelijk Van Wermeskerken. Pau Li is ook een van de twee hoofdfiguren in Twee zwervers door de grote wereld.