Hoofdmenu openen

Henri Constantin Joseph (Hendrik) Heyman (Sint-Niklaas, 22 mei 1879 - Gent, 4 april 1958) was een Belgische syndicalist en politicus voor het Katholiek Verbond van België en diens opvolger de CVP.

Hendrik Heyman
Plaats uw zelfgemaakte foto hier
Volledige naam Henri Constantin Joseph Heyman
Geboren Sint-Niklaas, 22 mei 1879
Overleden Gent, 4 april 1958
Kieskring Flag of Oost-Vlaanderen.svg Sint-Niklaas
Regio Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Land Vlag van België België
Partij Katholiek Verbond van België / CVP
Functies
1912 - 1914 Ondervoorzitter ACV
1914 - 1919 Voorzitter ACV
1919 - 1958 Volksvertegenwoordiger
1921 - 1958 Gemeenteraadslid Sint-Niklaas
1921 - 1928 Schepen Sint-Niklaas
1923 - 1927 Voorzitter ACW
1925 - 1927 Quastor Kamer van volksvertegenwoordigers
1927 - 1932 Minister van Nijverheid, Arbeid en Sociale Voorzorg
1932 - 1946 Voorzitter ACW
1933 - 1940 Burgemeester Sint-Niklaas
1944 - 1946 Burgemeester Sint-Niklaas
1948 - 1958 Ondervoorzitter Kamer van volksvertegenwoordigers
1956 - 1958 Voorzitter KBG
Portaal  Portaalicoon   België
Politiek

Inhoud

LevensloopBewerken

Heyman was de zoon van een schoenmaker[1] en behaalde een diploma van onderwijzer aan de Bisschoppelijke Normaalschool[2] te Sint-Niklaas. Vervolgens was hij van 1898 tot 1910 werkzaam als leraar, onder andere in het Bisschoppelijk college te Dendermonde. In deze periode was hij aangesloten bij het Christelijk Onderwijzersverbond (COV).

Omstreeks 1905 werd hij door pater Georges Rutten aangesteld tot deeltijds propagandist in dienst van het Algemeen Secretariaat der Christelijke Beroepsverenigingen van België, waarvan hij in 1910 adjunct-secretaris werd. Bij de omvorming van deze organisatie in het Algemeen Christen Vakverbond (ACV) in 1912 werd hij ondervoorzitter en vervolgens in 1914 voorzitter van deze organisatie, een functie die hij uitoefende tot 1919.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd Heyman gemobiliseerd. Vanaf maart 1915 kreeg hij administratieve opdrachten achter het IJzerfront. In 1917 stichtte hij in Le Havre een nationaal secretariaat van de christelijke arbeidersbeweging en werd hij ook kabinetsmedewerker van minister Prosper Poullet. Ook was hij actief als publicist en pleitte hij in februari 1918 voor gescheiden Vlaamse en Waalse legereenheden.

Na de oorlog werd Heyman in 1919 tot lid van de Kamer van volksvertegenwoordigers verkozen in het arrondissement Sint-Niklaas, een functie die hij uitoefende tot aan zijn dood in 1958. Hij diende hierdoor ontslag te nemen als ACV-voorzitter. Later werd hij voorzitter van het Algemeen Christelijk Werknemersverbond (ACW), wat hij was van 1923 tot 1927 en van 1932 tot 1946. Met het ACW nam hij in 1921 het initiatief tot de oprichting van het Katholiek Verbond van België. In het parlement was hij vooral actief op het gebied van sociale wetgeving en tevens voorzitter van de Democratische Kamergroep. Daarnaast was hij van 1925 tot 1927 quaestor en van 1946 tot 1958 ondervoorzitter van de Kamer.

Van 1921 tot aan zijn dood was hij eveneens gemeenteraadslid van de stad Sint-Niklaas. Aldaar was hij van 1921 tot 1928 ook schepen en van 1933 tot 1946 burgemeester. Zijn burgemeesterschap werd tijdens de bezetting onderbroken, toen Emiel Van Haver van 1940 tot 1944 oorlogsburgemeester was.

Van 22 november 1927 tot 17 december 1932 Minister van Nijverheid, Arbeid en Sociale Voorzorg in de regeringen Jaspar II, Renkin en de Broqueville II. In deze functie voerde hij een belangrijke uitbreiding van de sociale zekerheid uit, werkte hij aan de uitbouw van het technisch onderwijs en vernederlandste hij de Hogere Nijverheidsschool in Gent. In de ministerraad was hij de hardnekkige leider van de Vlaamse katholieken inzake taalwetgeving. Zo was hij de drijvende kracht achter de invoering van eentalige legereenheden, amnestie voor activisten en de volledige vernederlandsing van de Rijksuniversiteit Gent, de overheidsadministraties, het lager en het middelbaar onderwijs.[3]

Van 1956 tot aan zijn dood in 1958 ten slotte was hij voorzitter van de Kristelijke Beweging voor Gepensioneerden (KBG).

EerbetoonBewerken

Op 3 september 1945 werd Heyman benoemd tot Minister van Staat. Daarnaast is er in zijn geboortestad een plein naar hem vernoemd, met name het Hendrik Heymanplein.[4]

PublicatiesBewerken

  • De fransche omwenteling en onze godsdienst, Sint-Niklaas, (1899)
  • Betrekkingen tusschen de christene sociale en katholieke werken en de vakvereenigingen, Aalst (1911)
  • Grepen in het sociaal leven. Een reeks sociale studiën, Brugge, (1914)
  • Oorlogspoëzie verschenen in 1914 en 1915 en onuitgegevengedichten (1916)[5]

LiteratuurBewerken

  • Armand SIMOENS, Van Vlaamsche koppen: Hendrik Heyman, in: Ons volk ontwaakt, 1914.
  • Frans VAN CAUWELAERT, In memoriam Minister H. Heyman, in: De Stem van het Volk, 1958.
  • B. DE COCK, 75 jaar Gildenhuis te Sint-Niklaas (1887-1962).
  • Paul VAN MOLLE, Het Belgisch parlement, 1894-1972, Antwerpen, 1972.
  • K. DE COCK, Gedragen door een ideaal: een eeuw christelijke arbeidersbeweging in het land van Waas, 1887-1987, Sint-Niklaas, 1988.
  • K. DE COCK, Het Algemeen Christelijk Werkersverbond in het arrondissement Sint-Niklaas 1919-1940
  • Emmanuel GERARD, De christelijke arbeidersbeweging in België 1891-1991, Leuven, 1991.
  • Lode WILS en C. MELS, Hendrik Heyman, van flamingant tot christen-democraat, in: Wetenschappelijke Tijdingen, 1980.
  • L. WILS, Hendrik Heyman, in: Nationaal Biografisch Woordenboek, Deel XII, Brussel, 1987.
Voorganger:
Gustaaf Eylenbosch
Voorzitter van het ACV
1914 - 1919
Opvolger:
René Debruyne
Voorzitter van het ACW
1923 - 1927
Opvolger:
Edmond Rubbens
Voorganger:
Joseph Wauters
Minister van Sociale Voorzorg
1927 - 1932
Opvolger:
Henri Carton de Wiart
Voorganger:
Joseph Wauters
Minister van Nijverheid en Arbeid
1927 - 1932
Opvolger:
Philip Van Isacker
Voorganger:
Edmond Rubbens
Voorzitter van het ACW
1932 - 1946
Opvolger:
Paul-Willem Segers (ACW)
Léon Servais (MOC)
Voorganger:
Michael De Smedt
Burgemeester van Sint-Niklaas
Oorlogsburgemeester: Emiel Van Haver (1940 - 1944)
1933 - 1946
Opvolger:
Romain De Vidts
Voorzitter van de KBG
1956 - 1958
Opvolger:
Alfons Verbist