Hoofdmenu openen

Hans von Sponeck

Duits soldaat (1888-1944)

Hans graaf von Sponeck (of Hans Emil Otto Graf von Sponeck) (Düsseldorf, 12 februari 1888 - Germersheim, 23 juli 1944) was een Duitse luitenant-generaal die tijdens de Tweede Wereldoorlog de Duitse troepen aanvoerde tijdens de slag om Den Haag.

Hans von Sponeck
Generalleutnant Hans Graf von Sponeck
Generalleutnant Hans Graf von Sponeck
Geboren 12 februari 1888
Düsseldorf, Duitse Keizerrijk
Overleden 23 juli 1944, nazi-Duitsland
Germersheim
Rustplaats Dahner Ehrenfriedhof[1]
Land/zijde Flag of the German Empire.svg Duitse Keizerrijk
Flag of Germany (3-2 aspect ratio).svg Weimarrepubliek
Flag of Germany (1935–1945).svg nazi-Duitsland
Onderdeel War Ensign of Germany (1903–1919).svg Deutsches Heer
War Ensign of Germany (1922–1933).svg Reichswehr
Balkenkreuz.svg Heer (Wehrmacht)
Dienstjaren 1908 - 1944
Rang Collar tabs for the Generals of the Heer.svg Generalleutnant (Wehrmacht) 2.svg Generalleutnant
Eenheid Garde-Grenadier-Regiment Nr. 5
Reserve-Infanterie-Regiment Nr. 262
22. Infanterie-Division
Bevel 22. Infanterie-Division
(10 november 1938 -
10 oktober 1941)

XXXXII. Armeekorps
(10 oktober 1941 -
29 oktober 1941)
XXXXII. Armeekorps
(november 1941 -
31 december 1941)

Slagen/oorlogen Eerste Wereldoorlog

Tweede Wereldoorlog

Onderscheidingen Zie decoraties

Inhoud

Aanval op NederlandBewerken

Op 10 mei 1940 startte de Duitse aanval op Nederland. Onderdeel van de aanval was een offensief door de lucht. Deze luchtlandingsoperatie stond onder leiding van de generaals Hans (Graf) von Sponeck (22e Infanterie- en luchtlandingsdivisie) en Kurt Student (7e Parachutistendivisie). Von Sponeck leidde de Duitse troepen die in de sector Den Haag werden ingezet. Daarbij was het plan om de Nederlandse Regering en legerleiding in de residentie uit te schakelen, door met Duitse troepen vanuit de luchtlandingslocaties bij Leiden (Valkenburg), Loosduinen (Ockenburg) en Rijswijk (Ypenburg) de stad Den Haag af te grendelen en de regering - inclusief vorstin dus - en legerleiding gevangen te nemen. Von Sponeck zelf zou met zijn divisiestaf op Ypenburg moeten landen.

De luchtlanding liep, vooral door slechte Duitse planning, uit op een fiasco. De eerste landingen op Ypenburg mislukten doordat de parachutisten er niet in waren geslaagd de grote gordel van verdedigingsmiddelen rond de basis uit te schakelen, zodat de ingevlogen luchtlandingstroepen bij de landing konden worden vernietigd door Nederlandse luchtafweer en enige overlevende verdedigers. De landing bij Ockenburg was intussen wel geslaagd. Toen von Sponeck met zijn staf kwam aangevlogen, week hij uit naar Ockenburg. Daar zou hij zich met ca. 500 Duitsers meer dan een dag verweren tegen Nederlandse tegenmaatregelen. Toen de Duitsers in grote verdrukking waren gekomen, profiteerden zij van een onprofessionele Nederlandse omsingeling van hun positie en konden zo zonder al te veel problemen uitbreken. In de nacht van 11 op 12 mei wist von Sponeck met zijn troepen via Wateringen, waar nog enige strijd met een Nederlands detachement werd gevoerd, naar Overschie uit te breken en zich daar te verenigen met restanten van Duitse troepen die tussen Ypenburg en Rotterdam waren geconcentreerd.

Nadien werd een bolwerk gevormd rond Overschie. Nederlandse tegenmaatregelen werden afgewezen. Een veelbelovende Nederlandse tegenaanval op 14 mei, ondersteund door twee DAF pantserwagens, werd onderbroken door de ontwikkelingen in Rotterdam. Daar was na het bombardement op Rotterdam een stedelijke capitulatie uitgesproken. Kort nadien besloot Den Haag om de wapens te strekken en een wapenstilstand af te kondigen. De tegenaanvallers van Nederlandse kant trokken terug op Delft. Enige Nederlanders die aan Rotterdamse zijde het Duitse bruggenhoofd bij Overschie nog bedreigden zouden in de avond nog verzet plegen tegen Duitse tanks van de 9e Tankdivisie, die samen met gemotoriseerde soldaten van de SS-Leibstandarte richting Den Haag optrokken. Daarbij werden nog enige Duitsers en Nederlanders gedood en werd een Duitse tank uitgeschakeld. De aansluiting die de landmacht echter met de luchtlandingstroepen bij Overschie maakte in de avond van 14 mei, betekende de bevrijding voor de laatste groep, na vijf volledige dagen isolement.

Von Sponeck, die enige lichte verwondingen had opgelopen, werd voor zijn leiding tijdens de strijd in Nederland door Adolf Hitler met het Ridderkruis onderscheiden.

BarbarossaBewerken

De 22e Infanteriedivisie zou na de inzet in Nederland nog slechts als reguliere infanterie aan de strijd deelnemen en werd als zodanig in Operatie Barbarossa ingezet. Von Sponeck kreeg in november 1941 het bevel over het 42e Legerkorps. In december 1941 werd Von Sponeck de opdracht gegeven het schiereiland Kertsj op de Krim te beveiligen tegen maritieme landingen door de Sovjets. De Sovjets planden echter een grote operatie tegen de Duitsers in de Krim, waarbij op enkele plaatsen vele duizenden militairen aan land zouden worden gezet. Toen de Sovjets hun aanval inzetten, kregen de Duitse troepen op 26 december 1941 de instructie van Hitler dat terugtrekken zonder bevel van het OKW onaanvaardbaar was. Desondanks besloot von Sponeck - die van dit bevel vermoedelijk nog niets wist - zijn troepen twee dagen later terug te nemen om totale vernietiging te voorkomen. Een dag later, 29 december, zette hij die terugtocht daadwerkelijk in. Von Sponeck redde hiermee een groot deel van zijn troepen, maar kreeg op oudjaarsdag het bevel zijn legerkorps over te geven aan zijn plaatsvervanger en zich in Berlijn te komen melden. Op 23 januari 1942 kreeg von Sponeck van de krijgsraad te horen dat hij ter dood veroordeeld werd. Op 20 februari 1942 werd het vonnis omgezet in zes jaar correctiehechtenis in Germersheim.

Duits verzetBewerken

Op 20 juli 1944 werd von Sponeck in Germersheim door de Gestapo beschuldigd wegens sterke verdenking van zijn oorspronkelijke betrokkenheid bij het legerverzet tegen Hitler. Hitler eiste drie dagen later de executie van de generaal en een uitdrukkelijke telefonische bevestiging van de voltrekking van het vonnis. Op 23 juli 1944 werd de generaal in Germersheim voor een vuurpeloton gezet en werd zijn leven beëindigd. Een dag later werd hij in de vestingstad begraven.

NagedachtenisBewerken

 
Stolperstein in Bremen Horn-Lehe
  • De Graf-von Sponeck-Strasse in de wijk van Bremen Neue Vahr werd naar de generaal vernoemd
  • 2007 werd een Stolperstein voor zijn voormalige ambtswoning in Bremen Horn-Lehe gelegd
  • In Germersheim is de Generaal Hans Graf Sponeck-kazerne naar hem vernoemd.

Militaire loopbaanBewerken

DecoratiesBewerken

Externe linksBewerken