Halfvingergekko's

geslacht uit de familie gekko's

Halfvingergekko's[1] (Hemidactylus) zijn een geslacht van hagedissen die behoren tot de gekko's (Gekkota) en de familie Gekkonidae. Veel soorten worden wel huisgekko genoemd.

Halfvingergekko's
Europese tjitjak (Hemidactylus turcicus)
Europese tjitjak (Hemidactylus turcicus)
Taxonomische indeling
Rijk:Animalia (Dieren)
Stam:Chordata (Chordadieren)
Klasse:Reptilia (Reptielen)
Orde:Squamata (Schubreptielen)
Onderorde:Lacertilia (Hagedissen)
Infraorde:Gekkota (Gekko's)
Familie:Gekkonidae
Geslacht
Hemidactylus
Gray, 1825
Afbeeldingen op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Halfvingergekko's op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Herpetologie

Er zijn in totaal 124 soorten, waarvan een aantal pas recentelijk wetenschappelijk zijn beschreven. Zes soorten werden in 2011 toegevoegd, elf in 2012, en één in 2013. Enkele soorten zijn wat bekender, zoals de Europese tjitjak en de huisgekko.

KenmerkenBewerken

Halfvingergekko's blijven over het algemeen klein, ongeveer 10 tot 20 centimeter inclusief de staart. De wetenschappelijke geslachtsnaam Hemidactylus is te danken aan de relatief smalle tenen (ἡμι-, hēmi- = half-, δάκτυλος, daktulos = teen), die zeer kleine hechtgleufjes hebben.

LeefwijzeBewerken

Huisgekko's werken enorme hoeveelheden insecten weg, zoals kakkerlakken, huiskrekels en vliegen.

Alle soorten zijn nachtactief en schuilen overdag in boomspleten of tegen de schors, waar de camouflage vaak zeer geschikt voor is. Omdat een aantal soorten nog algemeen voorkomt, de mens niet wordt geschuwd en de gekko's in de kleinste spleet kunnen kruipen, duiken ze op de vreemdste plaatsen op. Het licht dat 's nachts door lampen en huizen wordt verspreid lokt insecten, en trekt dus indirect gekko's aan. De gekko plakt liefst verticaal tegen de muur met de kop naar beneden; geliefde plekken zijn bijvoorbeeld achter een kast of spiegel.

Verspreiding en leefgebiedBewerken

Enkele soorten, met name de tjitjak (Hemidactylus frenatus), komen wereldwijd voor; Europa, Azië, Noord- en Zuid-Amerika, Australië en Afrika.

Zoals alle gekko's kunnen halfvingergekko's niet tegen lagere temperaturen en daarom komen zij in Europa bijvoorbeeld alleen voor rond de Middellandse Zee. Omdat het vrij eenvoudig in leven te houden hagedissen zijn, is een aantal soorten populair in het terrarium.

Galerij: bekende soortenBewerken

TaxonomieBewerken

 
Halfvingergekko's trekken zich weinig aan van de mens, dit exemplaar is op jacht in een lantaarnpaal waar insecten op afkomen.

Het geslacht Hemidactylus is steeds aan verandering onderhevig geweest zodat er verwarring kan ontstaan over een aantal soorten. De soort Hemidactylus albofasciatus bijvoorbeeld behoorde lange tijd tot het geslacht Teratolepis, dat tegenwoordig net meer wordt erkend. De vroegere soort Teratolepis fasciata werd ook tot het geslacht Hermidactylus toegewezen maar dit geslacht had al een soort met de naam fasciatus. Daarom is de vroegere soort Teratolepis fasciata hernoemd naar Hemidactylus imbricatus.[2]

SoortenBewerken

Geslacht Hemidactylus

BronvermeldingBewerken