Groot-België

Groot-België is de benaming voor een nagestreefd groter Belgisch grondgebied.

België tussen 1830 en 1839, zonder rekening te houden met Maastricht en Luxemburg-stad
Kaart met de door België opgeëiste gebieden (rood), en de door het Verdrag van Versailles toegekende gebieden (blauw).

GeschiedenisBewerken

De nieuwgevormde staat België, die in 1830 onafhankelijk was geworden van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden, omvatte oorspronkelijk ook Nederlands Limburg (uitgezonderd Maastricht en directe omgeving wegens orangistische legers rondom deze stad) en het Groothertogdom Luxemburg, met uitzondering van Luxemburg-stad en behoudens de betrekkingen van Luxemburg met de Duitse Bond.

Er werden door de nieuw gecreëerde staat ook aanspraken gemaakt op Noord-Brabant en Zeeuws-Vlaanderen, maar dit zijn nooit realistische scenario's geweest omdat de opstandelingen geen macht konden uitoefenen in dit voormalig Staatse gebied. Franse en Belgische militairen onder Ernest Grégoire en Louis-Adolphe de Pontécoulant hebben wel geprobeerd om Zeeuws-Vlaanderen te veroveren, maar dit lukte niet door de verdediging van kolonel Ledel. Ook Noord-Brabant was verdedigd door de Gentenaar Jozef van Geen.

Door het verdrag der XXIV artikelen werd in 1839 de Belgische onafhankelijkheid erkend. België deed afstand van Limburg ten oosten van de Maas (nu Nederlands-Limburg) en het Duitstalige deel van Luxemburg (nu het Groothertogdom Luxemburg). Het Land van Aarlen bleef wel bij België, omdat Aarlen de hoofdplaats was van de Belgische provincie Luxemburg (in afwachting van een verhuizing naar Luxemburg-stad, die er nooit is gekomen). De Belgische provincie Luxemburg was vanaf 1839 wel een volwaardig deel van België, en was niet meer verbonden met de Duitse Bond.

Officieel waren de grenzen van België vanaf 1839 definitief vastgelegd. Sommigen bleven echter ijveren voor gebiedsuitbreiding. Nog als kroonprins maakte Leopold II zelfs plannen voor een aanval op Nederland, maar deze zijn nooit in de praktijk gebracht.

Na de Eerste Wereldoorlog kreeg het idee van een dergelijk Groot-België weer aanhang. Nederland zou de Duitsers bevoordeeld hebben in de Eerste Wereldoorlog, daarom eisten sommige Belgen Zeeuws-Vlaanderen en Nederlands-Limburg op. Daar kwam uiteindelijk niets van in huis, maar België verkreeg wel de Oostkantons van Duitsland door het Verdrag van Versailles.

Ook tot een aanhechting van het Groothertogdom Luxemburg kwam het niet. Sinds 1921 bestaat er wel een Belgisch-Luxemburgse Economische Unie. Zo waren de Belgische frank en de Luxemburgse frank aan elkaar gekoppeld aan een ratio van 1:1.

Na de Tweede Wereldoorlog eiste België opnieuw Duitse gebieden op. Het verkreeg in 1949 een zeer geringe uitbreiding van zijn grondgebied, maar gaf de meeste verkregen gebieden al in 1958 terug.

Gebieden die in aanmerking komen voor Groot-BelgiëBewerken

  • Gebieden in Duitsland die vroeger onder het Hertogdom Limburg vielen of anderszins tot de Zuidelijke Nederlanden behoorden. Sinds 1920 behoren de Oostkantons wel tot België.
  • Groothertogdom Luxemburg: de toenmalige groothertogin had een referendum gehouden in 1919 met als doel afstand te doen van de troon (Nassau-Weilburg) en aansluiting te zoeken bij België waar familieleden op de troon zaten. Dit plan is nooit gerealiseerd. Wel zagen Groot-Belgicisten hier iets in en vonden dat de beide Luxemburgen verenigd dienden te worden onder België, eventueel inclusief de Duitse gebiedsdelen die Luxemburg ooit omvatte als hertogdom, onder meer Bitburg.

Groot-België vandaagBewerken

De steun voor Groot-België is vandaag vrijwel geheel verdwenen. Discussies in België gaan vooral over de splitsing van België, grootneerlandisme en rattachisme, met zo nu en dan een aanhanger van Heel-Nederland. In de betroffen gebieden is het enthousiasme over een aanhechting door België overigens sowieso zeer beperkt gebleven.

Wat wel nog bestaat is de Belgisch-Luxemburgse Economische Unie, die evenwel sinds de invoering van de euro niet heel veel meer voorstelt. België en Luxemburg worden samen ook wel aangeduid als de Belux.