Germaan (stof)

chemische verbinding

Germaan of germaniumtetrahydride (GeH4) is de eenvoudigste verbinding uit de groep van de germanen, verbindingen van germanium met waterstof. Het is een giftig en licht ontvlambaar gas met een kritische temperatuur van 34,85 °C.

Germaan
Structuurformule en molecuulmodel
Structuurformule van germaan
Algemeen
Molecuulformule GeH4
IUPAC-naam germaan
Andere namen monogermaan, germaniumtetrahydride
Molmassa 76,66 g/mol
SMILES
[GeH4]
InChI
1S/GeH4/h1H4
CAS-nummer 7782-65-2
EG-nummer 231-961-6
PubChem 23984
Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen
OntvlambaarDrukhouderToxisch
Gevaar
H-zinnen H220 - H280 - H330
EUH-zinnen geen
P-zinnen P260 - P210 - P304+P340 - P315 - P377 - P381 - P405 - P403
VN-nummer 2192
Fysische eigenschappen
Aggregatietoestand gasvormig
Kleur kleurloos
Dichtheid (vloeistof bij kookpunt) 1,36 g/cm³
Smeltpunt −166 °C
Kookpunt −88,5 °C
Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar).
Portaal  Portaalicoon   Scheikunde

Germaan is aangetroffen in de atmosfeer van Jupiter.[1]

SyntheseBewerken

Een van de mogelijke syntheses van germaan is de reductie van een halogenide van germaan (bijvoorbeeld germaniumtetrachloride) met lithiumaluminiumhydride:

 

Het gas kan ook langs elektrochemische weg worden geproduceerd, met een kathode uit germaan, een anode uit cadmium en als elektrolyt een waterige oplossing van NaOH, KOH, en/of LiOH. Aan de kathode wordt germaan gevormd, terwijl de anode wordt geoxideerd tot cadmiumhydroxide.[2]

ToepassingenBewerken

Germaan wordt gebruikt in de halfgeleider-industrie voor doteren en epitaxie.

Toxicologie en veiligheidBewerken

Germaan is een licht ontvlambaar gas, zwaarder dan lucht. Het kan met lucht explosieve mengsels vormen. Het is erg reactief.

De stof is tevens erg giftig. Bij inademing van het gas zal het het zuurstoftransport in het bloed verstoren, omdat het met zuurstof reageert tot germaniumdioxide en water:

 

Dit kan leiden tot het verwijden van bloedvaten, cyanose, tremor en kan in ernstige gevallen fataal zijn.