Hoofdmenu openen

Het Gerechtelijk Wetboek van 10 oktober 1967 regelt de civiele rechtsgang in België en is de basistekst van het gerechtelijk recht. Het wetboek bestaat uit zeven delen, die zijn onderverdeeld in boeken, titels, hoofdstukken en afdelingen. Sommige delen bevatten alleen hoofdstukken. Voor 1967 was in België het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering van 1806 van kracht.

Eerste deel: Algemene beginselenBewerken

Deel II: Rechterlijke organisatieBewerken

Eerste boek Organen van de rechterlijke machtBewerken

Eerste titel Hoven en rechtbanken - LedenBewerken

Deze titel beschrijft de verschillende rechtbanken. De naam van een rechtbank wordt vaak met een hoofdletter geschreven als één welbepaalde rechtbank bedoeld wordt.

Eerste hoofdstuk Vrederechter en politierechtbankBewerken
Hoofdstuk II Arrondissementsrechtbank, rechtbank van eerste aanleg, arbeidsrechtbank en ondernemingsrechtbankBewerken
Hoofdstuk III Hof van beroep en arbeidshofBewerken
Hoofdstuk IV Hof van assisenBewerken
Hoofdstuk V Hof van CassatieBewerken

Titel II Openbaar ministerieBewerken

Titel IIbis Plaatsvervangende magistraten aangewezen uit de op rust gestelde magistratenBewerken

Titel III (Gerechtspersoneel)Bewerken

Titel IV Beheer van de rechterlijke organisatieBewerken

Titel V Zetel en personeel van hoven en rechtbanken Hun rechtsgebiedBewerken

Titel VI Benoemingsvoorwaarden en loopbaan van magistraten en het gerechtspersoneelBewerken

Boek II Gerechtelijke ambtenBewerken

Dit boek beschrijft het de rol van het Openbaar Ministerie, referendarissen, parketjuristen en griffiers.

Boek III BalieBewerken

Boek IIIbis Juridische eerste- en tweedelijnsbijstandBewerken

Boek IV GerechtsdeurwaardersBewerken

Dit boek beschrijft de rol van gerechtsdeurwaarders.

Deel III: BevoegdheidBewerken

Deel III in het Gerechtelijk Wetboek gewijd aan deze bevoegdheid, wordt als volgt onderverdeeld:

  • Volstrekte (materiële) bevoegdheid
  • de Aanleg
  • de territoriale bevoegdheid
  • de regeling van geschillen van bevoegdheid (arrondissementsrechtbank)

Dit deel omvat de beschrijving van de rechtsmacht en bevoegdheid van de rechters. Aldus wordt omschreven met welk probleem je bij welke rechtbank terechtkunt en in welk van de 27 gerechtelijke arrondissementen in het land. In dit deel treft men ook enkele regels aan betreffende het tergend en roekeloos geding

Deel IV: Burgerlijke rechtsplegingBewerken

Voor de invoering van het Gerechtelijk Wetboek werd dit geregeld door het Wetboek van Burgerlijke Rechtspleging van 1806. Thans is de trage, dure en omslachtige rechtspleging van 1806 verlaten en vervangen door delen IV en V van het Gerechtelijke Wetboek.

Boek I RechtsbijstandBewerken

Artikel 664 tot 699ter. Het boek betreffende het geding omvat:

Boek II GedingBewerken

Artikel 700 - 1041

Boek III RechtsmiddelenBewerken

Artikel 1042 - 1147

Boek IV Bijzondere rechtsplegingenBewerken

Artikel 1148 tot 1385undecies. Dit beschrijft een twintigtal bijzondere rechtsplegingen:

Voor betwistingen over de belastingen zijn fiscale rechtbanken ingericht. Een fiscale rechtbank is een gespecialiseerde kamer van de rechtbank van eerste aanleg

Deel V: Bewarend beslag, middelen tot tenuitvoerlegging en collectieve schuldenregelingBewerken

In dit deel gaat het eerst over de organisatie van een centraal bestand van beslagleggingen. Vervolgens regelt het in detail het bewarend beslag en uitvoerend beslag. Ten slotte is er de nieuwe collectieve schuldenregeling.

Deel VI: ArbitrageBewerken

Arbitrage is een mogelijkheid om een betwisting buiten de rechtbank voor te leggen aan een arbiter of aan een arbitagecommissie of scheidsgerecht. Arbitrage valt niet te verwarren met het Arbitragehof.

Deel VII: BemiddelingBewerken

BijvoegselBewerken

Nationaal recht

Rechtsbronnen:Belgische Grondwet · verdrag · bijzondere wet · wet, decreet, ordonnantie · rechtspraak · rechtsleer · gewoonterecht · algemene rechtsbeginselen · billijkheid
Publiekrecht:staatsrecht · strafrecht · gerechtelijk recht · bestuursrecht · fiscaal recht · sociale zekerheidsrecht
Privaatrecht:burgerlijk recht · arbeidsrecht · economisch recht · insolventierecht · vennootschapsrecht
Rechtbanken:Hof van Cassatie · Grondwettelijk Hof · Raad van State
hof van beroep (5) (Marktenhof) · arbeidshof (5) · arbeidsrechtbank (9) · ondernemingsrechtbank (9) · hof van assisen (11) · arrondissementsrechtbank (12) · rechtbank van eerste aanleg (12) (burgerlijke rechtbank, correctionele rechtbank, strafuitvoeringsrechtbank, raadkamer, onderzoeksrechter, beslagrechter, familierechtbank, jeugdrechtbank) · politierechtbank (15) · vredegerecht (187)
Brussels International Business Court
Territoriale indeling:gerechtelijk gebied · gerechtelijk arrondissement · gerechtelijk kanton
Juridische actoren:advocaat · assessor · benadeelde persoon · burgerlijke partij · gerechtsdeurwaarder · griffier · Ministerie van Justitie · notaris · Openbaar Ministerie (ook parket) · pleitbezorger · rechter · referendaris · stafhouder

Primair recht:VEU · VWEU · Handvest van de grondrechten van de Europese Unie
Secundair recht:verordeningen · richtlijnen · besluiten · aanbevelingen · adviezen
Rechtbanken:Gerecht · Hof van Justitie van de Europese Unie · Gerecht voor ambtenarenzaken van de Europese Unie
Verdragen:Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens
Rechtbanken:Europees Hof voor de Rechten van de Mens

Rechtsbronnen:verdrag · rechtspraak · rechtsleer · gewoonterecht · algemene rechtsbeginselen
Rechtstakken:internationaal publiekrecht · internationaal privaatrecht
Rechtbanken:Benelux-Gerechtshof · Internationaal Gerechtshof · Internationaal Strafhof