Gagaoezisch

taal

Het Gagaoezisch (Gagauz dili) is een Turkse taal, die wordt gesproken door de Gagaoezen.

Gagaoezisch
gagauz dili
Gesproken in Vlag van Bulgarije Bulgarije
Vlag van Griekenland Griekenland
Vlag van Moldavië Moldavië
Vlag van Roemenië Roemenië
Vlag van Rusland Rusland
Vlag van Oekraïne Oekraïne
Sprekers 148.720
Taalfamilie
Alfabet Latijns

Cyrillisch

Officiële status
Officieel in
Taalcodes
ISO 639-1 -
ISO 639-2 tut
ISO 639-3 gag
Portaal  Portaalicoon   Taal

Verspreiding en verwantschapBewerken

Het Gagaoezisch wordt voornamelijk gesproken in de Moldavische autonome regio Gagaoezië. Daarnaast zijn er Gagaoezische minderheden in Oekraïne en de Balkan. De taal is gebaseerd op het Balkan-Turks en is beïnvloed door tradioneel Turks. Er zijn zo'n 150.000 moedertaalsprekers van het Gagaoezisch. Zowel mondelinge als schriftelijke communicatie tussen sprekers van Gagaoezisch en Turks is zonder problemen mogelijk, omdat de twee talen slechts in geringe mate van elkaar verschillen.

KlankleerBewerken

Medeklinkers
labiaal dentaal alveolaar post-
alveolaar
palataal velaar glottaal
nasaal m n
plosief p b t d k ɡ
affricaat t͡s t͡ʃ d͡ʒ
fricatief f v s z ʃ ʒ h
tremulant ɾ ~ r
approximant l j
Klinkers
voor centraal achter
gesloten i y ɯ u
midden e ø ə o
open æ ɑ

SchriftBewerken

Het Gagaoezisch wordt geschreven in een op het Turks gebaseerde versie van het Latijnse alfabet. Tussen 1957 en 1993 werd het cyrillisch alfabet gebruikt.

Latijns alfabet
A a Ä ä B b C c Ç ç D d E e Ê ê
F f G g H h I ı İ i J j K k L l
M m N n O o Ö ö P p R r S s Ş ş
T t Ţ ţ U u Ü ü V v Y y Z z
Cyrillisch alfabet
А а Ӓ ӓ Б б В в Г г Д д Е е Ё ё
Ж ж Ӂ ӂ З з И и Й й К к Л л М м
Н н О о Ӧ ӧ П п Р р С с Т т У у
Ӱ ӱ Ф ф Х х Ц ц Ч ч Ш ш Щ щ Ъ ъ
Ы ы Ь ь Э э Ю ю Я я

TekstvoorbeeldBewerken

De onderstaande tekst is een uittreksel uit de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens in het Gagaoezisch.

Nederlands Gagaoezisch Gagaoezisch
(1957-1993)
Alle mensen worden vrij en gelijk in waardigheid en rechten geboren. Zij zijn begiftigd met verstand en geweten, en behoren zich jegens elkander in een geest van broederschap te gedragen. Insannar hepsi duuêrlar serbest hem birtakım kendi kıymetindä hem haklarında. Onnara verilmiş akıl hem üz da läazım biri-birinä davransınnar kardaşlık ruhuna uygun. Инсаннар хепси дууэрлар сербест хем биртакым кенди кыйметиндӓ хем хакларында. Оннара верилмиш акыл хем ӱз да лӓазым бири-биринӓ даврансыннар кардашлык рухуна уйгун.
  Zie de Gagaoezische uitgave van Wikipedia.