Frederik van Utrecht

Nederlands priester (781-838)

Frederik I [noot 3] (ong. 780Utrecht, ong. 835) was bisschop van Utrecht tussen ong. 815 en ong. 835, en is een heilige en martelaar van de Rooms-Katholieke Kerk.

Frederik van Utrecht
De heilige Frederik van Utrecht
De heilige Frederik van Utrecht
Geboren ong. 780
Gestorven ong. 835 te Utrecht
Schrijn Sint-Salvatorkerk (gesloopt in 1587)
Naamdag 18 juli [noot 1]
Attributen zie [noot 2]
Beschermheilige voor tegen doofheid
Lijst van christelijke heiligen
Portaal  Portaalicoon   Christendom

Frederik werd rond 780 geboren in Sexbierum en zou een kleinzoon zijn van de Friese koning Radboud. Volgens de kerk is hij gestorven op 18 juli 838, andere bronnen geven jaartallen tussen 834 en 838. Al op jonge leeftijd kreeg hij onderwijs bij de geestelijken in Utrecht, waaronder bisschop Ricfried. Na afronding van zijn studies werd hij door de bisschop tot priester gewijd en werd belast met de kerstening van de heidenen, voornamelijk in de noordelijke gebieden van het bisdom, maar ook in gebieden die erbuiten vielen. Zo preekte hij bijvoorbeeld op Walcheren en met Sint-Odulfus in Stavoren en omstreken.

Na de dood van Ricfried in 815/ 816 werd Frederik tot bisschop van Utrecht gekozen. Hij werd bekend om zijn vroomheid en eruditie. Hij onderhield een correspondentie met Hrabanus Maurus en op het concilie van Mainz in 829 werd hij geroemd om zijn kennis en inzicht.

De legende wil dat hij na het opdragen van de mis op 18 juli 838 door twee mannen werd neergestoken. Volgens 11e- en 12e-eeuwse schrijvers als bisschop Odbert van Luik (Passio Friderici) en Willem van Malmesbury, waren de moordenaars ingehuurd door keizerin Judith, vanwege Frederiks regelmatige kritiek op haar losbandige levenswandel. Latere schrijvers als Cesare Baronio en Jean Mabillon menen echter dat het bewoners van Walcheren waren (of door hen gestuurd), waar ze niets moesten hebben van de kerstening, en toentertijd vijandig stonden tegenover het christendom.

Dit laatste lijkt het meest aannemelijk. Er zijn geen bronnen van schrijvers uit de tijd waaruit blijkt dat de keizerin onkuis of onzedelijk leefde, noch dat Frederik die aantijging gemaakt zou hebben. Bovendien stond Walcheren nogal vijandig tegenover de missionarissen uit Utrecht.

Frederik werd na zijn dood als heilige vereerd. Zijn gedachtenis is op 18 juli en hij is beschermheilige tegen doofheid. Hij werd begraven in de Sint-Salvatorkerk in Utrecht.

Voorganger:
Ricfried
Utrecht-bisdom.PNG Bisschop van Utrecht
ong. 815 - ong. 835
Opvolger:
Alberik