Hoofdmenu openen

Frans (F.C.W.J.) Theuws (Bergeijk, 1953) is een Nederlands historicus, mediëvist en archeoloog.

Frans Theuws
Plaats uw zelfgemaakte foto hier
Persoonlijke gegevens
Volledige naam prof. dr. F.C.W.J. Theuws
Geboortedatum 1953
Geboorteplaats Bergeijk
Wetenschappelijk werk
Vakgebied archeologie, mediëvistiek
Onderzoek Merovingische nederzettingen en begraafplaatsen
Overig onderzoek uitwisseling tussen verschillende regio's in Europa en het Middellandse Zeegebied in de vroege middeleeuwen
Bekend van Sint Servatius Project, Anastasis Project, Udruh Project
Portaal  Portaalicoon   Archeologie

Biografische schetsBewerken

Frans Theuws groeide op in het Noord-Brabantse dorp Bergeijk, waar in 1957 een grote Merovingische begraafplaats werd opgegraven. Wellicht leidden berichten over deze opgraving tot zijn latere interesse in vroegmiddeleeuwse archeologie.[1]

Theuws studeerde geschiedenis en provinciaal-Romeinse archeologie aan de Katholieke Universiteit Nijmegen (tegenwoordig: Radboud Universiteit) en daarna middeleeuwse archeologie aan de Universiteit van Amsterdam, waar hij in 1983 cum laude afstudeerde. Zijn promotieonderzoek vond eveneens plaats in Amsterdam en ging over de vroegmiddeleeuwse maatschappij in Zuid-Nederland en Noord-België. In 1988 behaalde hij zijn doctorstitel cum laude.

Hierna was hij initiator en projectleider van het ESF-project The Transformation of the Roman world, alsmede diverse door de NWO gefinancierde projecten op het gebied van laat-Romeinse en vroegmiddeleeuwse archeologie in het noordelijk deel van Gallië. Als archeoloog leidde hij opgravingen in Zuid-Nederland, onder andere op het Maastrichtse Vrijthof in 2003 (zie: Lijst van archeologische opgravingen op en rondom het Vrijthof). Vanaf 2003 gaf hij leiding aan het Sint Servatius Project, dat zich ten doel stelt alle opgravingen rondom het Vrijthof in onderlinge samenhang te bestuderen en te publiceren. In 2016 zal onder zijn redactie het eerste deel verschijnen van een serie monografieën over dit onderwerp, The Saint Servatius Project Publications genaamd.[2]

Van 2004 tot 2011 was hij hoogleraar historische archeologie aan de Universiteit van Amsterdam; sinds 1 januari 2012 is hij hoogleraar middeleeuwse archeologie aan de Universiteit Leiden. In Leiden houdt Theuws zich vooral bezig met onderzoek naar vroegmiddeleeuwse nederzettingen en begraafplaatsen, waarbij de nadruk ligt op de complexe relaties en uitwisselingen tussen verschillende regio's in Europa en het Middellandse Zeegebied. Direct in verband daarmee staat het Udruh Project, een samenwerkingsverband tussen de Leidse universiteit en de Al-Hussein Bin Talal University in Jordanië. Naast het Sint Servatius Project geeft hij sinds 2012 leiding aan het Anastasis Project, dat tot doel heeft alle Merovingische begraafplaatsen in Zuid- en Midden-Nederland te analyseren en publiceren.[3]

Frans Theuws is hoofdredacteur, samen met professor Dries Tys van de Vrije Universiteit Brussel, van Medieval and Modern Matters, een internationaal academisch tijdschrift voor de archeologie van de Middeleeuwen en Moderne Tijd in de Benelux.

Publicaties (selectie)Bewerken

Theuws heeft een groot aantal wetenschappelijke publicaties op het terrein van zijn vakgebied op zijn naam staan. Hier volgt een selectie:[4]

  • 1995: 'De vele lagen van de vroeg-middeleeuwse geschiedenis'. In: Madoc. Tijdschrift over de Middeleeuwen, #9(3), pp. 133-149
  • 1996: 'Haus, Hof und Siedlung im nordlichen Frankenreich'. In: Die Franken. Wegbereiter Europas vor 1500 Jahren: Konig Chlodwig und seine Erben, pp. 754-768. Verlag Philipp von Zabern, Mainz
  • 1999 (met N. Roymans): Land and ancestors: cultural dynamics in the urnfield period and the middle ages in the southern Netherlands. Amsterdam University Press, Amsterdam
  • 2000 (met J.L. Nelson): Rituals of power: from late antiquity to the early Middle Ages. Brill, Leiden
  • 2001: 'Maastricht as a centre of power in the early Middle Ages'. In: M. de Jong, F. Theuws, C. van Rijn, Topographies of power in the early Middle Ages (The transformation of the Roman world, volume 6), Leiden (online tekst)
  • 2004: 'Proloog van Brabant, verleden landschappen van Romeinen en Franken'. In: R. van Uytven (red.), Geschiedenis van Brabant van hertogdom tot heden, pp. 17-39. Zwolle/Leuven
  • 2005: 'Drie modellen voor de ontwikkeling van het middeleeuwse Maastricht'. In: R. Rutte en H. van Engen, Stadswording in de Nederlanden, op zoek naar een overzicht. Verloren, Hilversum. ISBN 9789087040819 (online tekst)
  • 2007: 'Where is the eighth century in the towns of the Meuse valley?'. In: Henning J. (red.), Post-Roman Towns, Trade and Settlement in Europe and Byzantium, 1. The Heirs of the Roman West, pp. 153-164. De Gruyter, Berlijn/New York
  • 2008: '"Terra non est": Zentralsiedlungen der Völkerwanderungszeit im Maas-Rhein-Gebiet'. In: H. Steuer, V. Bierbrauer (red.), Höhensiedlungen zwischen Antike und Mittelalter von den Ardennen bis zur Adria, pp. 765-793. De Gruyter, Berlijn/New York
  • 2009: 'Grave goods, ethnicity, and the rhetoric of burial rites in Late Antique Northern Gaul'. In: T. Derks en N. Roymans (red.), Ethnic Constructs in Antiquity. The role of power and tradition, pp. 283-317. Amsterdam University Press, Amsterdam
  • 2010: 'Early medieval transformations: aristocrats and dwellers in the pagus Texandria'. In: Medieval and Modern Matters, #1, pp. 37-71
  • 2011: De archeologie van de Brabantse akkers. AAC/Diachron, Amsterdam (PDF)
  • 2012: 'River-based trade centres in early medieval northwestern Europe. Some "reactionary’ thoughts"'. In: S. Gelichi en R. Hodges (red.), From one Sea to another. Trading Places in the European and Mediterranean Early Middle Ages. Proceedings of the International Conference Comacchio, 27th-29th March 2009, pp. 25-45. Brepols, Turnhout
  • 2012 (met A.J.A. Bijsterveld): 'Vroege Stadswording in Nederland. Een Romeinse erfenis, Karolingische impulsen en een stroomversnelling in de twaalfde eeuw'. In: E. Taverne, L. de Klerk, B. Ramakers en S. Dembski (red.), Nederland Stedenland. Continuïteit en Vernieuwing, pp. 91-107. NAi/010 Uitgevers, Rotterdam
  • 2012 (met M.C. van Haperen): The Merovingian cemetery of Bergeijk-Fazantlaan. Habelt Verlag, Bonn
  • 2015: 'Cultus, bezit en macht in de Vroege Middeleeuwen'. In: Limburg. Een geschiedenis, deel 1, Tot 1500. LGOG, Maastricht. ISBN 9789081960229

Zie ookBewerken