Hoofdmenu openen

Franka (tot 1975 Het misdaadmuseum) is een Nederlandse stripreeks bedacht door Henk Kuijpers.

Franka
Land van oorsprong Vlag van Nederland Nederland
Oorspronkelijke taal Nederlands
Genre Avonturenstrip[1]
Alternatieve titel Het misdaadmuseum
Creatieteam
Bedenker(s) Henk Kuijpers
Schrijver(s) Henk Kuijpers
Tekenaar(s) Henk Kuijpers
Publicatie
Uitgever Oberon
Big Balloon
Franka (1999-heden)
Publicatie 24 albums
Publicatiemedia Stripalbums
Stripbladen
Huidige status Lopend
Eerste publicatie 1974
Website
Portaal  Portaalicoon   Strip

Deze strip werd vertaald in het Frans, Duits, Spaans, Zweeds, Noors, Galicisch, Catalaans en Chinees.[1] De stijl van deze reeks lijkt wat op de Klare lijn.[1][2] Hoewel het een Nederlandse strip is, leunt Franka qua tekenstijl dus aan bij de Franco-Belgische strip.[1] De serie is getekend in een strakke doch vlotte stijl, met aandacht voor details en enscenering.

InhoudBewerken

De stripreeks gaat over het gelijknamige personage. Ze is een jonge, roodharige en knappe vrouw die soms per toeval in een avontuur verwikkeld raakt en soms het gevaar opzoekt. Ze begint haar carrière als secretaresse in het Misdaadmuseum, maar vanaf De Dertiende Letter heeft ze haar eigen detectivebureau: Franka Onderzoek.

Haar hondje Bars is haar trouwe metgezel. Vanaf deel 14, het Portugese Goudschip, tot deel 19, het zwaard van Iskander, heeft ze een vriend (formeel meesterdief) genaamd Rix. Een van haar vrienden is Laura Lava, een succesvolle modeontwerpster.

Personages en locatiesBewerken

Franka en haar vriendenBewerken

  • Franka (volledige naam: Francesca Victoria): De hoofdpersoon en naamgeefster van de strip is een avontuurlijke en charmante jonge vrouw. Ze woont eerst in Groterdam, maar nadat de stripreeks steeds realistischer wordt, verandert haar woonplaats in Amsterdam. In album 20 De Witte Godin (2009) wordt er meer verteld over haar familie. Haar vader kwam om bij een ongeluk. Franka heeft haar rode haarkleur van hem geërfd. Haar moeder is na de dood van Franka's vader opnieuw getrouwd met autoliefhebber Ben, die na het winnen van een loterij een fraai huis met een grote garage heeft gekocht en van zijn hobby zijn werk kon maken. Franka heeft een goede band met hem. Franka heeft ook een 10 jaar jonger halfzusje, Vianne.
  • Bars: Franka's trouwe metgezel Bars is een kleine witte Engelse buldog, jong uit een nest buldogs (een van de ouders heet ook Bars) van Commissaris Noordenwind. Het eerste optreden van de jonge Bars is het album De Terugkeer van de Noorderzon.
  • Argos Attak: Hij neemt in het eerste album het presidentschap van Oceanaqua over. Hij is eerder verjaagd door dictator Orca. Maar gedurende het eerste album smeedt hij een plan om de macht terug te grijpen. Argus is een aardige en goede president voor zijn land.
  • Furora: Zij is een waarzegster die op een woonboot woont. Hoewel goudeerlijk tegen mensen die het verdienen, is ze uiterst bedreven in social engineering en het oplichten van mensen. Haar eerste optreden is in album Het Meesterwerk, waar Franka door Furora gered wordt nadat ze in de gracht is gereden door de butler van Gravin de Weelde. Furora heeft ook een zus en vuurspuwer genaamd Fanny.
  • Jarko Jansen: Medewerker van het Misdaadmuseum. Beetje onhandige jongen, die in latere albums vooral gestoord wordt door Franka waarna zijn vriendin Katja boos wegloopt. Het personage debuteerde in het eerste album zelfs voor het titelpersonage.
  • Commissaris Noordenwind:Oud-commissaris van de Politie, tevens medewerker van het Misdaadmuseum. Hij debuteerde in het eerste verhaal.
  • Philip Factotum: Conservator en bibliothecaris van het Misdaadmuseum. Stereotiep verstrooid en naar eigen zeggen 'een weinig verziend en licht bijziend, en wat wazig op de middenafstanden'. Eerste optreden: het Misdaadmuseum.
  • Laura Lava:Frans modeontwerpster. Eerste optreden: De Saboteur, een kort verhaal in het album Het Monster van de Moerplaat, waarin ze het vriendinnetje van 'Hendrik Ido Ambacht' speelt, maar later zijn sportschool in brand steekt als wraak voor het vernietigen van haar modeboetieks. In het album Moordende Concurrentie speelt ze een hoofdrol als Franka haar helpt beroemd te worden.
  • Gravin de Weelde: Gravin wonende op het landgoed de Weelde nabij Luttel. Eerste optreden: Het Meesterwerk
  • Rix / Riks / Risico één: Riks is 's werelds meest gezochte kunstdief en wordt daardoor door musea Risico één genoemd, hij publiceert onder de naam Rix om meer op te vallen. In het album Het Portugese Goudschip moet Franka Rix observeren, maar wordt verliefd op hem. Als Rix erachter komt dat Franka hem observeert, vermoordt hij haar bijna, maar later worden ze toch een stel. In "het zwaard van Iskander", #19, komt Rix om het leven en blijkt dat hun relatie niet meer zo stabiel was. Eerste optreden: Het Portugese Goudschip.

VijandenBewerken

In al haar verhalen maakt Franka een groot aantal vijanden. De belangrijkste zijn:

  • Madame Maude: Frankrijks grote modeontwerpster, van wie gefluisterd wordt dat ze al jaren geen eigen ontwerpen meer maakt, maar deze voor een habbekrats overneemt van jonge ontwerpers zoals Laura Lava. Dit blijkt waarheid en Maude doet meerdere pogingen Lava's ontwerpen over te nemen. Eerste optreden: Moordende Concurrentie
  • Uschi Undsoweiter: Kunstenares die in De Blauwe Venus een toestel, vermomd als kunstwerk, ontwerpt om het doek 'De Blauwe Venus' van Matisse te stelen. Eerste optreden: De Blauwe Venus. Vanaf Het zwaard van Iskander is zij vijand af en werkt als assistente van Laura Lava.
  • Lina Marcopolis: Lina is de weduwe en erfgename van de schatrijke reder Midas Marcopolis. Ze is een vals en verwend kreng en bedriegt Midas met de Noorderzon. Om haar bedrog verborgen te houden wil ze iedereen uit de weg ruimen die ermee te maken heeft gehad.
  • Frits, Freek en Frikko Falegier: Frikko is de vader van Frits en Freek. Frikko heeft een zaak in antieke wapens op de Lagerwal 13 in Groterdam, die in het eerste album opgerold wordt omdat zijn zaak als dekmantel voor de illegale wapenhandel "Cash & Kill" fungeert. Freek en Frits Falegier worden later door Lina Marcopolis ingehuurd om Franka uit de weg te ruimen. Freek gooit een brandbom in Franka's huis in het album De Vlucht van de Noorderzon.

LocatiesBewerken

  • Groterdam: Dit was de plaats waar Franka woonde voor haar huis door de gebroeders Falegier in brand werd gestoken. Het is een pseudoniem voor Amsterdam. Vanaf De Tanden van de Draak worden plaatsen die nog niet in een eerder album genoemd zijn met hun werkelijke naam genoemd, maar Amsterdam wordt pas in De Vlucht van de Atlantis genoemd.
  • Luttel en Middel: Het landgoed de Weelde van Gravin de Weelde staat in Luttel. Luttel ligt vlak bij Middel. Beide dorpen liggen in Overijssel.
  • Oceanaqua:Dit is een kleine republiek in de Stille Oceaan. In Het Misdaadmuseum neemt Argos Attak het presidentschap over.
  • Motok: Motok ligt op het eiland Amak en is de meest corrupte plaats in de Stille Zuidzee. Motok wordt geleid door de corrupte politiechef Marcos.

PublicatiegeschiedenisBewerken

Bedenker Henk Kuijpers begon na zijn studies in 1973 te werken bij het stripblad Pep. Na enkele korte verhalen tekende hij in dat blad zijn eerste lange verhaal, Het misdaadmuseum, dat het eerste verhaal van deze stripreeks zou worden.[2] Dit verhaal werd oorspronkelijk gepubliceerd in 1974 en 1975.[1][3] Het misdaadmuseum was op dat moment de naam van de reeks en het eerste verhaal had oorspronkelijk De staatsgreep als titel.[1]

In 1975 fuseerde Pep echter met het stripblad Sjors.[4] Vanaf het tweede verhaal nam hij een van de personages uit het eerste verhaal, Franka, als enige hoofdpersonage.[1][5] Vervolgens bleef het tweede verhaal Het meesterwerk voorgepubliceerd worden in het nieuwe blad Eppo.[6] Vanaf 1978 verscheen de reeks ook in albumvorm.[1][2] Het eerste verhaal verscheen als album onder de titel Het misdaadmuseum.

Vanaf 1981 verschenen er ook enkele verhalen in het Vlaamse stripblad Robbedoes en een Franstalige versie verscheen in het zusterblad Spirou.[4] Tussen 1981 en 1983 verschenen er vier vervolgverhalen en een kort verhaal in die stripbladen.[7] Bijhorende uitgeverij Dupuis gaf ook nog 3 albums tussen 1981 en 1983 in het Frans uit.[8]

Begin jaren 80 verhuisde tekenaar Kuijpers waarna hij niet meer voltijds striptekenaar was.[2] In de jaren 80 werd Eppo hernoemd naar Eppo Wordt Vervolgd en later Sjors en Sjimmie Stripblad.[4] Franka bleef echter wel voorgepubliceerd worden tot De ogen van de roerganger in 1997.[6] Gedurende de laatste jaren van dat blad verschenen er geen vervolgverhalen meer en het blad hield op te bestaan in 1999.[4] Intussen verscheen Franka vanaf 1990 ook in Veronica Magazine waardoor Kuijpers terug voltijds stripauteur is.[2] Ook gaf uitgeverij Les Humanoïdes associés in 1987 en 2007 3 albums in het Frans uit.[9]

In 1999 lanceerde Kuijpers het stripinformatieblad Franka Magazine met nieuws over deze strip.[1] Tussen 1999 en 2006 verschenen er vier verhalen als stripalbum zonder voorpublicatie in Eppo.[6] Ook geeft Kuijpers de albums zelf uit sinds 1999.[5] Intussen bleef de strip wel gepubliceerd worden in Veronica Magazine tot 2003.[2] In 2009 wordt Eppo echter terug opgestart en Franka wordt er meteen weer in voorgepubliceerd.[4] Het verhaal De witte godin was het eerste verhaal dat weer voorgepubliceerd werd en het verscheen in 2009.[6] Ook verscheen de strip in het blad Myx.[2] Vanaf 2010 geeft uitgeverij BD Must de verhalen ook in het Frans uit.[10]

AlbumsBewerken

Hoewel de albums uit de serie een samenhangend geheel vormen, waarin veel naar voorgaande delen wordt verwezen, kunnen de verhalen ook los van elkaar worden gelezen. Deze verhalen werden eerst door Oberon, vervolgens (vanaf album 9) door Big Balloon en tegenwoordig (vanaf album 16) door Franka BV uitgegeven. De latere albums zijn meer op een volwassen publiek gericht, met ingewikkeldere thema's en soms ook expliciete seksscènes.

HoofdreeksBewerken

  1. Het Misdaadmuseum (1978)
  2. Het Meesterwerk (1978)
  3. De Terugkeer van de Noorderzon (1978)
  4. De Wraak van het Vrachtschip (1979)
    • De Terugkeer van de Noorderzon en De Wraak van het Vrachtschip vormen samen één verhaal: Het geheim van het spookschip
  5. Circus Santekraam (1981)
    • Bevat ook het verhaal Dierendag
  6. Het Monster van de Moerplaat (1982)
    • Bevat ook de verhalen De Pyromaan en De Saboteur
  7. De Tanden van de Draak (1984)
  8. De Ondergang van de Donderdraak (1986)
    • De Tanden van de Draak en De Ondergang van de Donderdraak vormen samen één verhaal.
  9. Moordende Concurrentie (1990)
  10. Gangsterfilm (1992)
  11. De Vlucht van de Atlantis (1993)
  12. De Blauwe Venus (1994)
  13. De Dertiende Letter (1995)
  14. Het Portugese Goudschip (1996)
  15. De Ogen van de Roerganger (1997)
    • Het Portugese Goudschip en De Ogen van de Roerganger vormen samen één verhaal.
  16. Succes verzekerd (1999)
  17. Eigen risico (2001)
    • Succes verzekerd en Eigen risico vormen samen één verhaal
  18. Kidnap (2004)
  19. Het zwaard van Iskander (2006)
  20. De Witte Godin (2009)
  21. Het Zilveren Vuur (2010)
    • Het zwaard van Iskander, De Witte Godin en Het Zilveren Vuur vormen samen het verhaal De Reis van de Ishtar
  22. Onderwereld (2012)
  23. Geheim 1948 (2016)
  24. Operatie Roofmoord (2019)

Buiten de reeksBewerken

  • The Cadillac Club (1988)
  • Harley Collection (1998)
  • Kerstkaarten (2000)
  • Overschakelen (2000)
  • Aquarellen (2000)
    • Kerstkaarten, Overschakelen en Aquarellen verschenen in de "kill them pirates"-editie bij uitgeverij Franka als reactie op piratenuitgaves van Franka-objecten nadat een aantal tekeningen van Henk Kuijpers gestolen is
  • Felle Flitsen (2002), een uitgave voor de stripboekenweek, uitgegeven door uitgeverij Silvester te 's-Hertogenbosch
  • Het geheim van de archiefkast (1989)
  • Het halssnoer (onbekend) - voorstudie voor Moordende Concurrentie, verscheen wekelijks in Veronica Magazine
  • Technicolor Widescreen (1990)
  • Chroom (2014)

PrijsBewerken

TriviaBewerken

  • In veel van de reclames die Henk Kuijpers heeft gemaakt, is een speciale rol voor Franka verwerkt.
  • In veel van de verhalen van Franka figureren de Amsterdamse trams.
  • In 1985 werd er in Eppo een 1 aprilgrap geplaatst die suggereerde dat Steven Spielberg De Tanden van de Draak zou gaan verfilmen.
  • Vlak voor publicatie van De Ondergang van de Donderdraak verscheen er een zogenaamde advertentie waarin Franka elke Chinese vervalsing in omloop uit de handel probeerde te nemen.
  • Tegelijkertijd met De Tanden van de Draak begon Henk Kuijpers aan Moordende Concurrentie dat pas in het najaar van 1989 in Sjors & Sjimmie werd geplaatst. Als hernieuwde kennismaking met Laura Lava werd De Saboteur herhaald.

Cameo'sBewerken

  • In de Eppo-gag uit nr. 10 van 1982 maakt Franka haar opwachting als een van de stamgasten in het biljartcafé. Onder het genot van een pilsje luistert ze naar wat haar collega Agent 327 heeft te vertellen. In een andere Eppo-gag figureert Franka als tekenmodel.
  • In Eppo 22-2009 wordt Franka, samen met Agent 327 en Leonardo, opgesteld als een van de verdachten die Elsje op brute wijze van haar Eppo heeft beroofd.

Externe linksBewerken