Filipijnse verkiezingen 2016

De Filipijnse verkiezingen van 2016 vonden plaats op 9 mei 2016. Er werden op deze dag in de Filipijnen zowel op landelijke als op lokaal niveau verkiezingen gehouden. Landelijk werd gestemd voor de nieuwe president en vicepresident, alle afgevaardigden van het Huis van Afgevaardigden en de helft van de senatoren in de Senaat. Op lokaal niveau werden verkiezingen gehouden voor de functies van gouverneurs, vicegouverneurs en provinciebestuur op provinciaal niveau, voor burgemeesters, viceburgemeesters en stadsbesturen of gemeenteraden op stedelijk of gemeentelijk niveau. In totaal konden de ruim 50 miljoen (*nog updaten*) geregistreerde stemgerechtigde Filipino's kiezen uit tienduizenden kandidaten voor 18.083 beschikbare posities.[1] Verantwoordelijk voor de uitvoering van de verkiezingen is het onafhankelijke kiesorgaan COMELEC onder leiding van commissaris Andres Bautista.

Nationale verkiezingenBewerken

De Filipijnse stemgerechtigden konden op 9 mei op nationaal niveau een nieuwe president, vicepresident en twaalf nieuwe senatoren kiezen. Bij de verkiezingen voor president en vicepresident worden alle uitbrachte stemmen van alle kiesdistricten bij elkaar opgeteld. De kandidaat met de meeste geldige stemmen wint. Bij de verkiezingen voor de Filipijnse Senaat worden ook alle per kandidaat uitgebrachte stemmen in alle kiesdistricten bij elkaar opgeteld. De twaalf kandidaten met de meeste stemmen winnen vervolgens een zetel in de senaat.

PresidentBewerken

KandidatenBewerken

Voor de presidentsverkiezingen schreven zich 130 kandidaten in.[2] Na beoordeling door de kiescommissie COMELEC vielen de meeste kandidaten af vanwege het feit dat vooraf al duidelijk was dat ze geen kans zouden maken of omdat ze onvoldoende middelen hadden om deel te nemen aan de strijd. Ook kwam er nog een kandidaat bij, toen burgemeester Rodrigo Duterte werd toegelaten als vervangende kandidaat namens PDP-Laban. Hierdoor leek het er in eerste instantie op dat de kandidatenlijst voor het presidentschap zou bestaan uit acht kandidaten. Omdat Dante Valencia uiteindelijk door de COMELEC toch werd beoordeeld als nuisance candidate en Romel Mendoza zijn kandidatuur op het laatste moment introk bleven er uiteindelijk zes kandidaten over op de definitieve kieslijst. Ook kandidaat Roy Señeres probeerde zijn kandidatuur vlak voor de deadline in te trekken. Hij was wegens ziekte echter niet in staat om dit in persoon te doen en bleef op het stembiljet. Kort na de deadline overleed Señeres.

De vier kandidaten die volgens de vele peilingen voorafgaand aan de verkiezingen het meeste kans leken te maken waren senator Grace Poe, vicepresident Jejomar Binay, burgemeester Rodrigo Duterte en voormalig minister van binnenlandse zaken Mar Roxas. Senator Miriam Defensor-Santiago leek afgaande op al deze peilingen weinig kans te maken.

Jejomar Binay (United Nationalist Alliance)

Zittend vicepresident Jejomar Binay is de oudste van de vijf kandidaten voor het presidentschap. Op het moment van de verkiezingen is Binay 73 jaar oud. Binay kondigde reeds in 2008 aan dat hij zich wilde kandideren voor de presidentsverkiezingen. Uiteindelijk maakte hij bij de verkiezingen van 2010 plaats voor Joseph Estrada. Estrada verloor deze verkiezingen van Benigno Aquino III, maar Binay won de verkiezingen voor het vicepresidentschap. Al in 2011 kondigde hij aan dat hij van plan was om aan het einde van zijn termijn als vicepresident een gooi te doen naar het presidentschap.

Binay was jarenlang burgemeester van de stad Makati. In deze periode ontwikkelde de voorstad van Manilla zich tot het belangrijkste zakencentrum van de Filipijnen. Gedurende de regeerperiode van Ferdinand Marcos was Binay bovendien actief als mensenrechtenadvocaat. In de jaren voorafgaand aan de verkiezingen van 2016 raakte hij echter in opspraak wegens corruptie-aantijgingen.

Miriam Defensor-Santiago (People's Reform Party)

De 70-jarige senator Miriam Defensor-Santiago doet voor de derde keer mee aan de presidentsverkiezingen. In 1992 verloor ze tijdens de controversiële verkiezingen van 1992 van Fidel Ramos. Ze eindigde bij de verkiezingen met een geringe marge als tweede en is er zelf van overtuigd dat ze door fraude heeft verloren. Halverwege haar eerste termijn in de Senaat deed ze bij de verkiezingen van 1998 opnieuw een gooi naar het presidentschap. Ditmaal eindigde ze met 1,3% van de stemmen echter kansloos op de zevende plek. In 2004 en in 2010 werd ze herkozen in de Senaat. Van Defensor-Santiago is bekend dat ze een gezondheidsprobleem heeft. Zo moest ze zich door haar slechte gezondheid in 2012 terugtrekken voor een positie als rechter van het Internationaal Strafhof in Den Haag. Nadien werd ze behandeld voor longkanker. Tijdens haar behandeling in 2014 verkondigde ze al dat ze "het door haar in 1992 gewonnen presidentschap" wilde claimen door zich opnieuw kandidaat te stellen voor het presidentschap als haar behandeling succesvol zou zijn. Tijdens de lancering van haar boek stupid is forever op 13 oktober 2015 voegde ze daad bij woord.

Rodrigo Duterte (PDP-Laban)

De 70-jarige Duterte is burgemeester van de zuidelijke Filipijnse stad Davao City. Hoewel hij in de jaren voorafgaand aan de verkiezing koketteerde met een kandidaatstelling kondigde hij in 2015 definitief aan zich niet kandidaat te stellen voor het presidentschap. In plaats daarvan liet hij zich opnieuw registreren als kandidaat voor de burgemeestersverkiezingen van Davao City. Op 21 november kondigde Duterte aan dat hij, ondanks het feit dat de sluitingsdatum voor registratie voor de verkiezingen al gepasseerd was, toch mee wilde doen aan de presidentsverkiezingen.


Grace Poe (Onafhankelijke kandidaat)
Mar Roxas (Liberal Party)

De presidentskandidaat voor de Liberal Party is Mar Roxas. Hij is een kleinzoon van voormalig Filipijns president Manuel Roxas. Oorspronkelijk zou Roxas reeds in 2010 namens de Liberal Party meedoen aan de presidentiële verkiezingen. Op het laatste moment deed hij echter een stapje terug toen in de peilingen bleek dat Benigno Aquino III een veel grotere kans op succes zou hebben bij deze verkiezingen. Roxas stelde zich kandidaat voor de vicepresidentsverkiezingen, maar verloor deze van Jejomar Binay. Uiteindelijk werd hij benoemd tot minister van binnenlandse zaken in het kabinet van president Aquino.

PeilingenBewerken

Hoewel de kandidaten voor de presidentsverkiezingen zich pas in oktober 2015 kunnen registreren worden reeds enkele jaren voor de verkiezingen door diverse instanties populariteitspeilingen uitgevoerd. De grafiek hieronder presenteert de resultaten van de vier meest genoemde kandidaten in onderzoeken van de Social Weather Stations. Bij deze peilingen konden de ondervraagden telkens drie kandidaten noemen.

 

Noot:

  • De ondervraagden mochten drie namen noemen, waardoor het totaal per peiling boven de 100% kan uitkomen.

Resultaten presidentsverkiezingenBewerken

Het tellen van de stemmen door het Filipijns Congres resulteerde in de volgende uitslag:

Presidentsverkiezingen 2016
# Kandidaat Partij Resultaten
Stemmen %
1. Rodrigo Duterte PDPLBN 16.601.997 39,01%
2. Mar Roxas Liberal 9.978.175 23,45%
3. Grace Poe Onafhankelijk 9.100.991 21,39%
4. Jejomar Binay UNA 5.416.140 12,73%
5. Miriam Defensor Santiago PRP 1.455.532 3,42%
- Roy Señeres WPPPMM 25.779 0,06%
Aantal stemmen
Registreerde stemmers 100.00%

VicepresidentBewerken

KandidatenBewerken

Hoewel de kandidaten voor het vicepresidentschap zich meestal als running mate van een van de presidentskandidaten presenteren en gezamenlijk campagne voeren, worden voor de twee functies onafhankelijke verkiezingen georganiseerd. De winnaar van de vicepresidentsverkiezingen hoeft dus niet de running mate van de winnaar van de presidentsverkiezingen te zijn. De laatste keer dat dit gebeurde was bij de verkiezingen van 1992 toen Fidel Ramos en Joseph Estrada werd gekozen als respectievelijk president en vicepresident. Na beoordeling door de kiescommissie zijn voor de vicepresidentsverkiezingen zes kandidaten overgebleven. Volgens de opiniepeilingen voorafgaand aan de verkiezingen waren de grootste kanshebbers om tot vicepresident gekozen te worden: Francis Escudero, Alan Peter Cayetano, Ferdinand Marcos jr. en Leni Robredo. De senatoren Antonio Trillanes en Gregorio Honasan leken, afgaande op de peilingen weinig kans te maken.

Resultaten VicepresidentsverkiezingenBewerken

Het tellen van de stemmen door het Filipijns Congres resulteerde in de volgende uitslag: Het tellen van de stemmen door het Filipijns Congres resulteerde in de volgende uitslag:

Vicepresidentsverkiezingen 2016
# Kandidaat Partij Resultaten
Stemmen %
1. Leni Robredo Liberal 14.418.817 35,11%
2. Ferdinand Marcos jr. Onafhankelijk 14.155.344 34,38%
3. Alan Peter Cayetano Onafhankelijk 5.903.379 14,38
4. Francis Escudero Onafhankelijk 4.931.962 12,01
5. Antonio Trillanes IV Onafhankelijk 868.501 2,11%
6. Gregorio Honasan UNA 788.881 1,92%
Aantal stemmen 41.066.884
Registreerde stemmers 55.739.911 100.00%

SenaatBewerken

Elke drie jaar loopt de termijn van twaalf van de 24 senatoren af. Van de twaalf senatoren, van wie de zesjarige termijn in 2016 eindigde, konden er zes niet herkozen worden omdat ze reeds de maximale twee opeenvolgende termijnen in de Senaat gediend hebben. Dit zijn Pia Cayetano, Miriam Defensor-Santiago, Juan Ponce Enrile, Jinggoy Estrada, Lito Lapid en Ramon Revilla jr.. Defensor-Santiago deed zonder succes mee aan de presidentsverkiezingen en Cayetano was een succesvolle kandidaat voor een zetel in het Huis van Afgevaardigden. De overige vier hebben zich niet voor andere politieke posities gekandideerd. Van de senatoren waarvan hun eerste termijn afloopt hadden er zich vijf opnieuw voor een Senaatszetel gekandideerd. De senatoren Franklin Drilon, Ralph Recto en Vicente Sotto III werden herkozen. Teofisto Guingona III, Sergio Osmeña III eindigen buiten de top 12 en werden dus niet herkozen. Senator Ferdinand Marcos jr. deed mee aan de vicepresidentsverkiezingen. Naast de genoemde winnaars zijn ook de voormalige senatoren Panfilo Lacson, Juan Miguel Zubiri, Francis Pangilinan en Dick Gordon, voormalig minister van justitie Leila de Lima, boksheld Manny Pacquiao, activiste Risa Hontiveros en voormalige afgevaardigden Sherwin Gatchalian en Joel Villanueva gekozen in de Senaat. De hoge positie van de laatstgenoemde week sterk af van de peilingen voorafgaand aan de verkiezingen.[3]

Resultaten senaatsverkiezingenBewerken

Senaatsverkiezingen 2016
# Kandidaat Partij Resultaten
Stemmen %
1. Franklin Drilon Liberal 18.607.391 41,52%
2. Joel Villanueva Liberal 18.459.222 41,39%
3. Tito Sotto NPC 17.200.371 38,51%
4. Panfilo Lacson onafhankelijk 16.926.152 37,82%
5. Dick Gordon onafhankelijk 16.719.322 37,28%
6. Juan Miguel Zubiri onafhankelijk 16.119.165 35,87%
7. Manny Pacquiao UNA 16.050.546 35,67%
9. Francis Pangilinan Liberal 15.955.949 35,56%
8. Risa Hontiveros Akbayan 15.915.213 35,53%
10. Sherwin Gatchalian NPC 14.953.768 33,58%
11. Ralph Recto Liberal 14.271.868 31,79%
12. Leila de Lima Liberal 14.144.070 31,55%
13. Francis Tolentino onafhankelijk 12.811.098 28,64%
14. Sergio Osmeña III onafhankelijk 12.670.615 28,20%
15. Martin Romualdez Lakas 12.325.824 27,60%
16. Isko Moreno PMP 11.126.944 24,95
17. Teofisto Guingona III Liberal 10.331.157 22,92
18. Jericho Petilla Liberal 7.046.580 15,77%
19. Mark Lapid Aksyon 6.594.190 14,71%
20. Neri Colmenares Makabayan 6.484.985 14,48%
21. Edu Manzano onafhankelijk 5.269.539 11,69%
22. Roman Romulo onafhankelijk 4.824.484 10,79%
23. Susan Ople Nacionalista 2.775.191 6,07%
24. Alma Moreno UNA 2.432.224 5,42%
25. Greco Belgica onafhankelijk 2.100.985 4,62%
26. Rafael Alunan onafhankelijk 2.032.362 4,45%
27. Larry Gadon KBL 1.971.327 4,40%
28. Rey Langit UNA 1.857.630 4,12%
29. Lorna Kapunan Aksyon 1.838.978 4,03%
30. Dionisio Santiago onafhankelijk 1.828.305 4,02%
31. Samuel Pagdilao onafhankelijk 1.755.949 3,91%
32. Melchor Chavez PMM 1.736.822 3,85%
33. Getulio Napeñas UNA 1.719.576 3,82%
34. Ina Ambolodto Liberal 1.696.558 3,62%
35. Allan Montaño UNA 1.605.073 3,56%
36. Walden Bello onafhankelijk 1.091.194 2,41%
37. Jacel Kiram UNA 995.673 2,12%
38. Shariff Albani onafhankelijk 905.610 1,94%
39. Jovito Palparan onafhankelijk 855.297 1,87%
40. Cresente Paez onafhankelijk 808.623 1,80%
41. Sandra Cam PMP 805.756 1,77%
42. Dante Liban onafhankelijk 782.249 1,72%
43. Ramon Montaño onafhankelijk 759.263 1,68%
45. Aldin Ali PMM 733.838 1,60%
44. Romeo Maganto Lakas 731,021 1,56%
46. Gofredo Arquiza onafhankelijk 680.550 1,50%
47. Levito Baligod onafhankelijk 596.583 1,31%
48. Diosdado Valeroso onafhankelijk 527.146 1,16%
49. Ray Dorona onafhankelijk 495.191 1,09%
50. Eid Kabalu onafhankelijk 379.846 0,81%
Totaal aantal stemmen 319.308.507 n.v.t.
stemmers/opkomst 44.979.151 80,69%
Registreerde stemmers 55.739.911 100,00%

Lokale verkiezingenBewerken

Huis van AfgevaardigdenBewerken

Naast de landelijke verkiezingen waren er op 9 mei 2016 ook verkiezingen op lokaal niveau. Zo konden kiezers van elke diesdistrict een stem uitbrengen voor hun afgevaardigde in het Filipijns Huis van Afgevaardigden. In 37 districten had zich maar een kandidaat ingeschreven voor de verkiezingen. De meest prominent kandidaat zonder tegenstander was voormalig president Gloria Macapagal-Arroyo, die vanuit gevangenschap een gooi deed naar een derde termijn als afgevaardigde van het 2e kiesdistrict van Pampanga.[4] Naast de 234 districtsafgevaardigden werd er ook gekozen voor de zogenaamde partijlijst afgevaardigden. Dit zijn afgevaardigden die niet een bepaald kiesdistrict, maar een bepaalde sector in de samenleving vertegenwoordigen. In de Filipijnse wetgeving is bepaald dat de verhouding van sector vertegenwoordigers en districtsvertegenwoordigers maximaal een op vier is. Dat wil zeggen dat er bij deze verkiezingen maximaal 58 partijlijst afgevaardigden in het Huis gekozen konden worden. Partijen kunnen maximaal drie zetels winnen. De tabellen hieronder vermelden alle gekozen leden van het Filipijns Huis van Afgevaardigden die plaats zullen nemen in het 17e Filipijns Congres.

gouverneursverkiezingenBewerken

Op provinciaal niveau kon gekozen worden voor de posities van gouverneur, vicegouverneur en de leden van provinciale raden. In 13 provincies konden kiezers hun stem slechts op 1 gouverneurskandidaat uitbrengen. De tabel hieronder vermeld alle gekozen gouverneurs en vicegouverneurs voor de 81 provincies.

Gouverneursverkiezingen 2016
Provincie Gouverneur Partij Vicegouverneur Partij
Abra Maria Jocelyn Bernos NUP Ronald Balao-as NUP
Agusan del Norte Angel Amante-Matba Liberal Party Ramon AG Bungabong Liberal Party
Agusan del Sur Adolph Plaza NUP Samuel Tortor NUP
Aklan Florencio Miraflores Liberal Party Reynaldo Quimpo Nacionalista Party
Albay Francis Bichara Nacionalista Party Harold O. Imperial Liberal Party
Antique Rhodora Cadiao NUP Edgar Denosta NUP
Apayao Elias Bulut jr. Liberal Party Remy Albano Liberal Party
Aurora Gerardo Noveras NPC Rommel Rico Angara LDP
Basilan Hadjiman Salliman Liberal Party Yusop Alano NPC
Bataan Albert Garcia NUP Enrique Garcia NUP
Batanes Marilou Cayco Liberal Party Ronald Aguto UNA
Batangas Hermilando Mandanas Onafhankelijk Sofronio Leonardo Ona NPC
Benguet Cresencio Pacalso Onafhankelijk Florence Tingbaoen Liberal Party
Biliran Gerardo Espina jr. Liberal Party Eriberto Tubis jr. Liberal Party
Bohol Edgardo Chatto Liberal Party Dionisio Balite PDP-Laban
Bukidnon Jose Maria Zubiri BPP Rogelio Quiño BPP
Bulacan Wilhelmino Sy-Alvarado Liberal Party Daniel R. Fernando Liberal Party
Cagayan Manuel Mamba Liberal Party Boy Vargas UNA
Camarines Norte Edgardo Tallado NPC Jonah Pedro G. Pimentel NPC
Camarines Sur Miguel Villafuerte Nacionalista Party Fortunato Peña Liberal Party
Camiguin Maria Luisa Romualdo Liberal Party James Ederango Liberal Party
Capiz
Catanduanes
Cavite
Cebu
Compostela Valley
Cotabato
Davao Occidental Claude Bautista NPC
Davao Oriental
Davao del Norte
Davao del Sur
Dinagat Islands Glenda Ecleo UNA Benglen Ecleo UNA
Eastern Samar
Guimaras
Ifugao Pedro Mayam-o Liberal Party Jose Jordan Gullitiw Onafhankelijk
Ilocos Norte Imee Marcos Nacionalista Party
Ilocos Sur Luis Singson Nacionalista Party
Iloilo
Isabela
Kalinga Jocel Baac Liberal Party James Edduba Lakas
La Union
Laguna
Lanao del Norte
Lanao del Sur
Leyte
Maguindanao
Marinduque
Masbate
Misamis Occidental
Misamis Oriental
Mountain Province Leonard Mayaen onafhankelijk Bonifacio Lacwasan jr. Onafhankelijk
Negros Occidental Alfredo Marañon jr. United Negros Alliance
Negros Oriental
Northern Samar
Nueva Ecija
Nueva Vizcaya
Occidental Mindoro
Oriental Mindoro
Palawan
Pampanga Lilia Pineda KAMBILAN
Pangasinan
Quezon
Quirino Junie Cua Liberal Party
Rizal
Romblon
Samar
Sarangani
Siquijor
Sorsogon
South Cotabato
Southern Leyte
Sultan Kudarat
Sulu
Surigao del Norte Sol Matugas Liberal Party Arturo Carlos A. Egay jr. Liberal Party
Surigao del Sur Vicente Pimentel Liberal Party Manuel O. Alameda sr. Liberal Party
Tarlac
Tawi-Tawi
Zambales
Zamboanga del Norte
Zamboanga del Sur
Zamboanga Sibugay

ReferentiesBewerken

  1. Reynaldo Santos jr., Over 18,000 posts at stake in 2016 elections, Rappler.com, 26 november 2015.
  2. Paterno Esmaquel II, 'Record-high' 130 bets run for Philippine president, Rappler.com (22 oktober 2015)
  3. Patricia Lourdes Viray, Incumbent, former senators lead SWS poll, The Philippine Star (15 januari 2016)
  4. 37 candidates running unopposed for House seats, InterAkyon.com (19 februari 2016)