Emmaüsgangers

De Emmaüsgangers waren de bezoekers aan een viering van het paasfeest in Emmaüs, zoals beschreven door de evangelist Lucas en veelvuldig afgebeeld in de westerse schilderkunst.

Verschijning op weg naar Emmaüs door Duccio di Buoninsegna (altaarretabel uit de kathedraal van Siena (1308-1311).
Han van Meegeren: De Emmaüsgangers (1937), vervalsing die voor een Vermeer moest doorgaan.

Emmaüsgangers in het Nieuwe TestamentBewerken

Emmaüs was een dorp in Judea op 11½ kilometer van Jeruzalem. Volgens Lucas 24:13-35 zou Jezus daar op Paasdag aan twee discipelen zijn verschenen, die hem eerst echter niet herkenden. Een van de Emmaüsgangers, Kleopas, wordt bij name genoemd. Volgens sommige exegeten wordt ook in Marcus 16:12 aan de Emmaüsgangers gerefereerd. Hierover verschillen echter de meningen.

Emmaüsgangers in de kunstBewerken

De Emmaüsgangers komen in de westerse kunst in twee scènes voor: terwijl zij onderweg zijn naar Emmaüs, en tijdens het avondmaal te Emmaüs.

Afbeeldingen van de Emmaüsgangers kwamen al in de Byzantijnse kunst voor (mozaïek in de Sant'Apollinare Nuovo te Ravenna), en later ook in het westen, doch niet veelvuldig. In de laat-renaissance en barok (Rembrandt) ziet men de Emmaüsgangers herhaaldelijk geschilderd, vooral in de avondmaalscène, zoals in het schilderij van Abraham Bloemaert.

De afbeelding van Christus, voorgaand in gebed, in gesprek aan tafel en in een groep mensen is aantrekkelijk om te schilderen. Het is een huiselijk, menselijk, en begrijpelijk tafereel terwijl op hetzelfde moment het wonder van de wederopstanding van de dode verlosser, het onderwerp van het schilderij is. In protestantse maar ook in katholieke kringen was het bezoek aan Emmaüs een geliefd thema.

De Emmaüsgangers in de stijl van Johannes Vermeer door Han van MeegerenBewerken

De Nederlandse meestervervalser Han van Meegeren werd vlak voor de Tweede Wereldoorlog schatrijk door de verkoop van de door hem geschilderde Emmaüsgangers dat hij door liet gaan voor een schilderij van Johannes Vermeer. Het doek hangt in het Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam.