Doornenkroon (kroon van takken)

kroon van takken
Fragment van een schilderij van Matthias Grünewald, ca. 1510

De doornenkroon is de kroon gemaakt van de takken van een doornstruik en gegeven aan Jezus Christus, na de geseling in opdracht van Pontius Pilatus. Samen met de mantel die hem werd omgehangen vormde dit de bespotting van zijn 'koningschap'. Ook het opschrift "Jezus van Nazareth, koning der Joden" boven het kruis vormde hier een onderdeel van.

Bijbelse oorsprongBewerken

De gebeurtenis wordt in de Bijbel vermeld in Matteüs 27:29, Marcus 15:17 en Johannes 19:1-5. De tekst in Matteüs luidt volgens de Nieuwe Bijbelvertaling als volgt:

 

De soldaten van de prefect namen Jezus mee naar het pretorium en verzamelden de hele cohort om hem heen. Ze kleedden hem uit en deden hem een scharlakenrode mantel om, ze vlochten een kroon van doorntakken en zetten die op zijn hoofd. Ze gaven hem een rietstok in de rechterhand en vielen voor hem op de knieën. Spottend zeiden ze: 'Gegroet, koning van de Joden', en ze spuwden op hem, pakten hem de rietstok weer af en sloegen hem tegen het hoofd. Nadat ze hem zo hadden bespot, trokken ze hem de mantel uit, deden hem zijn kleren weer aan en leidden hem weg om hem te kruisigen.

 

ParijsBewerken

 
Doornenkroon in de Notre-Dame van Parijs

In 1239 verkocht Boudewijn II van Namen, keizer van het Latijnse Keizerrijk, een doornenkroon aan koning Lodewijk IX van Frankrijk, bijgenaamd de heilige (in het Frans: Saint-Louis). Hierna verkreeg Lodewijk IX nog enkele belangrijke relikwieën, waaronder een deel van het kruis van Christus. Voor deze schatten liet Saint-Louis van 1243-1248 de beroemde Sainte-Chapelle bouwen. Het bedrag dat Lodewijk IX voor de doornenkroon betaalde, zou groter zijn dan de kosten van de bouw van Sainte-Chapelle.

De vermoedelijke doornenkroon is in de 20e eeuw diverse malen getoond, in elk geval in 1939, 1997, 2003, 2014 en 2016 in de Notre Dame. Het relikwie is in een gouden foedraal gevat.[1] Op 15 april 2019 werd deze tijdens de grote brand in de Notre-Dame samen met andere relikwieën waaronder de spijkers en het stukje hout van het kruis veilig gesteld. Deze relikwieën zullen zolang de herstelwerkzaamheden duren in het Louvre worden ondergebracht.

EldersBewerken

Veel andere kerken claimen de doornenkroon of een deel ervan te bezitten. In Maastricht zouden zich twee doornen uit de kroon in separate reliekhouders in de schatkamer van de Onze-Lieve-Vrouwekerk bevinden. Ook in de Wenceslaskroon in Praag zou een doorn uit de doornenkroon zijn verwerkt.