Democratic Unionist Party

politieke partij uit Noord-Ierland

De Democratic Unionist Party (Nederlands: Democratische Unionistische Partij) is een van de twee grotere unionistische politieke partijen in Noord-Ierland, Verenigd Koninkrijk. De partij is opgericht door Ian Paisley en wordt sinds 28 mei 2021 geleid door Edwin Poots. De DUP is de grootste partij in de Assemblee voor Noord-Ierland en in grootte de vijfde partij in het Britse Lagerhuis.[1]

Democratic Unionistic Party
Democratic Unionist Party
Personen
Partijvoorzitter Maurice George Morrow
Partijleider Edwin Poots
Geschiedenis
Opgericht 30 september 1971
Algemene gegevens
Actief in Noord-Ierland
Hoofdkantoor 91 Dundela Avenue, Belfast, County Antrim, Noord-Ierland
Ideologie Brits unionisme
Nationaal-conservatisme
Euroscepsis
Kleuren Rood, wit en blauw
Website http://www.mydup.com/
Portaal  Portaalicoon   Politiek

De DUP heeft sterke banden met bepaalde protestantse kerken, met name de Free Presbyterian Church of Ulster die is opgericht door Ian Paisley. De invloed van deze kerk is onder het leiderschap van Peter Robinson (2008-2015) afgenomen in een poging om niet-protestanten aan te spreken.

Naar aanleiding van het St Andrews Agreement in oktober 2006, heeft de DUP een akkoord bereikt met de Iers nationalistische partij Sinn Féin. Beide partijen vormen nu een regeringscoalitie in Noord-Ierland.

Sinds 2017 was de DUP in het Britse Lagerhuis de gedoogpartner voor de Conservatieve partij van premier May. Op 26 juni dat jaar tekenden de DUP en de Conservatieven het gedoogakkoord.[2] Na de verkiezingen in het voorjaar van 2020 behaalden de conservatieven een dermate grote meerderheid dat de gedoogconstructie niet langer een noodzakelijkheid was.

GeschiedenisBewerken

De Democratische Unionistische Partij werd in 1971 tijdens de beginjaren van The Troubles opgericht door de radicale dominee Ian Paisley, Desmond Boal en andere leden van de Protestant Unionist Party.[3] De DUP was meer Ulster-loyalistisch dan de Ulster Unionist Party (UUP), en wilde van geen compromis weten. Het onverzettelijke karakter van de partij werd vaak toegeschreven aan de onzekerheden van de Ulster-protestantse arbeidersklasse.

Paisley werd in 1979 voor het eerst verkozen als parlementslid van het Europees Parlement. Hij behield zijn zetel tijdens elke Europese verkiezing tot 2004, en stelde zich altijd zeer anti-Europees op. In 2004 werd Paisley's zetel vervuld door DUP-parlementslid Jim Allister. In 2016 steunde de partij de campagne voor een Brexit.[4]

De DUP heeft zetels in het House of Commons of the United Kingdom. Vanaf haar oprichting heeft de partij bij elke verkiezing van de Noord-Ierse Assemblee zetels gewonnen. De DUP was gedurende de jaren 70 en 80 de belangrijkste tegenhanger van de UUP, die toen de grootste unionistische partij was. De grootste opponent van de DUP is Sinn Féin, een nationalistische partij met van oudsher veel steun in het katholieke deel van de bevolking. Qua electoraat is de Traditional Unionist Voice de grootste rivaal van de DUP.

PolitiekBewerken

De Democratische Unionistische Partij is een conservatieve partij en wordt gerekend tot de eurosceptische Britse partijen.[3]

Toen de conservatieve partij van Theresa May bij de Britse Lagerhuisverkiezingen van 2017 haar meerderheid verloor, sloot DUP partijleider Arlene Foster de "confidence and supply deal" met de premier. Deze deal hield in dat de DUP de conservatieven steunden in hun begroting maar dat over andere punten in het parlement gestemd zou worden. Hiermee was de deal losser dan een formele coalitie.[2] De partij stelde harde eisen aan de samenwerking met de conservatieven. Wanneer deze eisen niet ingewilligd zouden worden dreigde het de regering van May tot val te laten brengen.[5] Zo bedong de DUP binnen de deal zowel financiële steun voor Noord-Ierland als het terugdraaien van de bezuiniging op de pensioenen in het VK, zoals opgenomen in het Manifesto van de Conservatieven. Verder wilde de partij dat Noord-Ierland na de Brexit een open grensverkeer zou behouden met de Ierse republiek en dat Noord-Ierland geen andere behandeling zou krijgen dan de rest van het Verenigd-Koninkrijk.[5]

Bij de Lagerhuisverkiezingen van 12 december 2019 behaalden de Conservatieven onder May's opvolger Boris Johnson een meerderheid waardoor ze niet meer afhankelijk waren van de steun van de DUP. Onvrede binnen de DUP over de positie van Noord-Ierland na Brexit, de legalisering van abortus en de acceptatie van wetgeving ter bescherming van de Ierse taal leidden in mei 2021 uiteindelijk tot het aftreden van Arlene Foster. Zij werd op 28 mei 2021 opgevolgd door Edwin Poots.[6]

StandpuntenBewerken

UnionismeBewerken

De DUP wordt ook wel de Ulster unionisten genoemd, omdat ze zich in zetten voor het behoud van de politieke unie tussen Engeland, Wales, Schotland en Noord-Ierland die samen het Verenigd Koninkrijk vormen. De partij is hierdoor ook tegen een verenigd Ierland en verdedigt het de Britse nationaliteit en de Ulster Protestantse cultuur. De DUP is daarnaast tegen het Iers nationalisme en republicanisme.[7] De partij is voor rechten van de Oranjeorde, waar veel DUP leden ook lid van zijn.[8] In het kader van de verdediging van de Britse nationaliteit is de partij voor het uithangen van de Britse vlag bij alle overheidsgebouwen het hele jaar. Volgens de DUP moet in Noord-Ierse overheidsfinanciering steun voor de Ierse cultuur niet domineren [8]. Daarnaast heeft de partij lange tijd wetten geblokkeerd die de Ierse taal zouden moeten beschermen.[9]

Euroscepticisme en BrexitBewerken

De DUP wordt gerekend tot de eurosceptische Britse partijen.[3] In 2016 steunde de partij dan ook de campagne voor een Brexit, maar stelde in 2017 tegen een harde Brexit te zijn.[9][10] Ook verzette de partij zich tegen een aparte status van Noord-Ierland binnen het Verenigd Koninkrijk. Verder was de DUP voorstander van het behouden van de Common Travel Area en wil het gemakkelijk handel kunnen blijven drijven met de Europese Unie.[11]

Omdat de DUP de gedoogpartner was van de regering van premier Theresa May, was het lastig voor haar om met de Europese Unie te onderhandelen. Een speciale status voor de Noord-Ieren zou het namelijk eenvoudiger maken om de grens tussen Noord-Ierland en Ierland open te houden, een van de bepalingen van het Goedevrijdagakkoord.[5] De DUP was fel gekant tegen de voorgestelde Backstop, onderdeel van het door May voorgestelde verdrag met de Europese Unie. De backstop hield in dat Noord-Ierland, anders dan de rest van het Verenigd Koninkrijk, zich aan EU-regelgeving zou moeten houden.[12] Toen May in 2018 haar originele Brexit-deal presenteerde ging de DUP hier niet mee akkoord.[12] Ook in maart 2019, vlak voor de originele uittredingsdatum van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie, gaf de DUP geen steun voor de deal van May.[13]

Ook May's opvolger Boris Johnson ging echter akkoord met een constructie waarbij Noord-Ierland wat betreft kwaliteits- en veiligheidseisen voor goederen en BTW-tarieven aansluiting zou houden bij de regelgeving in de EU; voor de rest van het Verenigd Koninkrijk zou dit niet gelden. Douanecontroles zouden door deze constructie niet aan de grens tussen Noord-Ierland en Ierland worden uitgevoerd, maar voordat goederen Noord-Ierland binnen zouden komen (''de grens in de Ierse Zee').[14][15] Bij de Lagerhuisverkiezingen van 12 december 2019 behaalden de Conservatieven een meerderheid waardoor ze niet meer afhankelijk waren van de steun van de DUP en de regeling betreffende Noord-Ierland werd ingevoerd. Edwin Poots, in mei 2021 gekozen tot partijleider van de DUP, heeft aangegeven zich tegen deze constructie te zullen verzetten.[16]

Sociaal beleidBewerken

De DUP heeft een 30 punten plan, waarin veel van hun sociale standpunten staan. Zo wil de partij meer banen creëren en het inkomen van mensen laten stijgen, betere gezondheidszorg, een onderwijssysteem waarin ieder kind de kans krijgt om succesvol te worden en hard werk te belonen. Daarnaast roept de partij op tot het 'heropbouwen van Noord-Ierland, veilige straten en een beter rechtssysteem, een sterkere samenleving en het stelt zich op als 'de vriend van de boeren'.[17]

De partij heeft ook een aantal controversiële sociale standpunten. Ten eerste is de DUP tegen rechten voor LGBT'ers in Noord Ierland. Zo heeft een enquête uit 2014 uitgewezen dat twee derde van de partijleden vindt dat homoseksualiteit fout is.[3] De partij heeft de legalisering van het homohuwelijk in Noord Ierland gevetood, waardoor Noord Ierland de enige regio in het Verenigd Koninkrijk is waar het homohuwelijk verboden is.[18] De partij heeft verder geprobeerd om een gezondheidsclausule te introduceren in de Noord Ierse wetgeving. Dit zou bedrijven de vrijheid geven om het leveren van bepaalde diensten te weigeren als dit tegen hun religie in gaat. In praktijk kan dit beteken dat sommige bedrijven bepaalde groepen, zoals homoseksuelen, kunnen uitsluiten voor bepaalde diensten.[19]

Een ander controversieel standpunt van de partij is het standpunt over abortus. De DUP stelt 'pro life' te zijn en leden hebben dan ook campagne gevoerd tegen de uitbreiding van abortusrechten in Noord-Ierland.[20] Partijleider van Sinn Fèin Michelle O'Neill stelde dat de gedoogconstructie die de conservatieven hadden met de DUP, een partij met een anti-abortus standpunt, de uitbreiding van abortusrechten in het gehele Verenigd Koninkrijk blokkeerde.[21] In juni 2019 bepaalde het Britse Lagerhuis dat abortus ook in Noord-Ierland legaal zou worden, tenzij er voor 21 oktober 2019 een nieuwe Noord-Ierse regering zou zijn gevormd. (Het was sinds de verkiezingen voor de Noord-Ierse assemblee in 2017 niet gelukt om zo'n regering te vormen). Toen dat niet lukte werd de Noord-Ierse abortuswetgeving vanuit Westminster gewijzigd. De DUP streeft ernaar deze wetswijziging terug te draaien.[22]

Externe linkBewerken

  Zie de categorie Democratic Unionist Party van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.