Delhaye

achternaam

De la Haye was een orgelbouwersfamilie afkomstig uit Henegouwen. Naar het einde van de 18e eeuw toe werd de naam De la Haye geleidelijk aan omgevormd tot Delhaye. Hun activiteiten strekten zich uit van het einde van de 17de tot omstreeks het midden van de 19de eeuw. Ze behoren met de Van Peteghems tot de beroemdste Vlaamse orgelmakers.

Familieleden in de orgelbouwBewerken

Volgende leden van de familie waren actief in de orgelbouw:

  • Louis (Louis I)
  • Louis (Louis II), zoon van Louis I
    • Dieudonné-Joseph, zoon van Louis II
      • Jean-Joseph, zoon van Dieudonné-Joseph
        • Jean-Corneille-Charles, zoon van Jean-Joseph
    • Jacobus-Josephus, zoon van Louis II

Eerste generatie: Louis de la Haye (Louis I)Bewerken

Hij was een orgelmaker afkomstig uit Noord-Frankrijk of Henegouwen (mogelijks uit Chièvres en is de stichter van de orgelmakersfamilie Delhaye. Hij verhuisde naar Gent, waar zijn eerste activiteiten gesignaleerd zijn in 1698. In 1712 procedeerde hij tegen de Gentse gilde van schrijnwerkers om door de orgelmakers zelf de orgelkast te laten vervaardigen in plaats van door schrijnwerkers en beeldhouwers. Louis werd in het gelijk gesteld, al zou een herziene reglementering uitblijven tot na de Franse Revolutie. Hij overleed vermoedelijk rond 1725. In dezelfde periode vestigde zijn zoon Louis (Louis II) zich in Antwerpen.

Hij bouwde viervoetsorgels in:

Tweede generatie: Louis II de la HayeBewerken

Louis II (ca. 1700 - Antwerpen 1778 of 1779) leerde het vak bij zijn vader Louis (I). Rond 1725 verhuisde hij naar Antwerpen waar hij een eigen atelier startte. Hij was actief tot op hoge leeftijd. Zijn zuster Isabella Philippina huwde in 1724 in Gent de beroemde Vlaamse orgelmaker Jacob François Moreau, gevestigd in Rotterdam, die onder meer het orgel in Gouda bouwde. Moreau introduceerde Louis II in Nederland.

Werk van zijn hand is aan te treffen in West- en Oost-Vlaanderen, Brabant en in Noord-Brabant (Nederland). In Nederland bouwde Louis II onder meer in Gouda (Katholieke Schuilkerk, 1769; Hospitaal, 1772; de Waalse kerk, 1773, nu in Moordrecht) en in de gereformeerde kerk in Bergen op Zoom het grotendeels bewaard gebleven driemanualig orgel (1771). In 1764 bracht hij wijzigingen aan in het orgel van de Sint-Willibrordusbasiliek in Hulst. Het orgel in het Sint-Elisabethgasthuis in Antwerpen (1778) is deels bewaard gebleven. Vermoedelijk is het orgel in Adegem uit 1730 ook van zijn hand.

Derde generatie: Zonen van Louis IIBewerken

Dieudonné-Joseph de la HayeBewerken

Van Dieudonné-Joseph de la Haye (Delhaye) (Antwerpen, 4 december 1725 - Antwerpen, 4 september 1811) is maar een klein aantal activiteiten bekend in vergelijking met deze van zijn vader Louis (II) en zijn zoon Jean-Joseph. Een gedeeltelijke verklaring is misschien het feit dat vader Louis tot op hoge leeftijd werkte en dat daardoor een aantal werken van het atelier (vader en zoons) op zijn naam staan.

Jacobus-Josephus de la HayeBewerken

Over de biografie van Jacobus-Josephus de la Haye (Delhaye), zoon van Louis (II), is weinig bekend. Geboren in Antwerpen en ongetwijfeld opgeleid in het atelier van zijn vader, is hij daarna als orgelbouwer regelmatig aan te treffen in Oost-Vlaanderen, wat laat veronderstellen dat er contacten waren met de Gentse vestiging van de familie De la Haye (die mogelijk nog een tijdlang actief was na het vertrek van Louis (II) naar Antwerpen). De overlijdensdatum van Jacobus-Josephus de la Haye is niet bekend, maar is mogelijks rond 1760 te situeren.

Jacobus Josephus bouwde een orgel in Eeklo (1746), restaureerde het orgel van Borsbeke (1760) en maakte een niet gedateerd project tot transformatie van het orgel in Oudenaarde.

Vierde generatie: Jean-Joseph DelhayeBewerken

Jean-Joseph Delhaye (Antwerpen, 28 juli 1786 - Antwerpen, 10 januari 1845), zoon van Dieudonné-Joseph, liet een omvangrijk oeuvre na, hoofdzakelijk in de provincies Antwerpen en Vlaams-Brabant. Zijn hele oeuvre vertoont een grote variatie en getuigt van vakkennis en persoonlijkheid. Hij deponeerde een brevet voor verbeteringen aan het pedaal.

Instrumenten:

Vijfde generatie: Jean-Corneille-Charles DelhayeBewerken

Jean-Corneille-Charles Delhaye (Antwerpen, 23 maart 1809 - Merksem, 13 oktober 1863) is de oudste zoon en opvolger van Jean-Joseph. Na hem hield het Delhaye-atelier op te bestaan.

LiteratuurBewerken