Hoofdmenu openen

Wikipedia β

De Bijenkorf (warenhuis)

warenhuis

De Bijenkorf is een luxe warenhuisketen met een zevental vestigingen in Nederland en een webshop in Nederland en België. Het bedrijf is onderdeel van de Selfridges Group die op zijn beurt eigendom is van de Britse investeringsmaatschappij Wittington Investments.

De Bijenkorf
De Bijenkorf (warenhuis)
De Bijenkorf in Amsterdam
De Bijenkorf in Amsterdam
Onderdeel van Selfridges Group Limited
Onderdeel sinds 2011
Oprichting 1870
Hoofdkantoor Amsterdam, Nederland
Producten Kleding
Schoeisel
Beddengoed
Meubilair
Sieraden
Schoonheidsproducten
Huishoudelijk
Website Over de Bijenkorf
Portaal  Portaalicoon   Economie

De Bijenkorf werd in 1870 opgericht door Simon Philip Goudsmit (1845-1889) en groeide uit van een kleine fourniturenwinkel op de Nieuwendijk in Amsterdam tot een warenhuisketen met in 2010 vestigingen in twaalf steden (thans nog zeven). De Bijenkorf verkoopt met name kleding, modeaccessoires, cosmetica en parfum in het hogere marktsegment; in de grotere warenhuizen tevens meubels en woonaccessoires, kookartikelen, sport- en reisartikelen, boeken en cd's.

Inhoud

GeschiedenisBewerken

 
Stoffenafdeling in het Amsterdamse filiaal in 1955
Bioscoopjournaal uit 1957 over de opening van de Bijenkorf in Rotterdam door burgemeester van Walsum
Reclamefilmpje voor de Dolle Dwaze Dagen, 2014

In de oorspronkelijke winkel op het adres Nieuwendijk 132 werd aanvankelijk alleen garen en band verkocht, maar geleidelijk werd het assortiment groter. De eerste twintig jaar bleef het echter een eenvoudige winkel met vier man personeel. Na de dood van Goudsmit in 1889 nam neef Arthur Isaac de leiding over[1] en bouwde met de weduwe Goudsmit de zaak verder uit. Ook haar zoon Alfred kwam in de zaak toen hij daarvoor oud genoeg was. Hij en Arthur Isaac breidden het assortiment sterk uit en vergrootten de zaak door aankoop van naastgelegen panden. In 1909 besloot men de losse panden door nieuwbouw elders te vervangen.

In 1912 werd op het braakliggende terrein van de vroegere Beurs van Zocher aan het Damrak een houten noodgebouw betrokken, waar de zaken zich gunstig ontwikkelden. Men besloot ernaast een nieuw gebouw neer te zetten. Om de financiering met de hypotheekbanken rond te krijgen, werd de fourniturenwinkel omgezet naar een warenhuis. Door de Eerste Wereldoorlog loopt de bouw vertraging op. Het warenhuis kon pas in 1915 geopend worden.[2] Verschillende malen werd het pand later ingrijpend uitgebreid en verbouwd.

Op 25 maart 1926 werd het filiaal Den Haag geopend, waar in 1923 het bouwterrein aan de Grote Marktstraat voor aangekocht was. Eveneens in 1926 richtten de stichters de HEMA op, die in de Kalverstraat in Amsterdam gevestigd werd en bedoeld was voor financieel minder bedeelden.[3] Dit bedrijf groeide de eerste jaren voorspoedig, mede doordat het gebruik kon maken van de kennis van de Bijenkorf-inkopers. In 1930 werd de Bijenkorf lid van de internationale Warenhuisvereniging, waar onder andere Le Printemps in Parijs en Harrods in Londen al lid van waren.[4]

In 1930 werd het filiaal in Rotterdam van architect Willem Dudok aan de Schiedamse Singel geopend. Het was een opzienbarend gebouw dat bij het bombardement van Rotterdam in mei 1940 beschadigd werd. Omdat de gemeente Rotterdam ter plaatse een "venster op de rivier" wenste, werd tot nieuwbouw besloten. In 1957 werd die nieuwbouw aan de Coolsingel geopend, waarna het pand aan de Schiedamse Singel werd gesloopt.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog moest de Bijenkorf als Joods bedrijf overgedragen worden aan vertrouwelingen.[5]

In 1949 organiseerde de Bijenkorf in Amsterdam de week voorafgaand aan de boekenweek voor het eerst de Schrijversmarkt, tegenwoordig Feest der Letteren, waarbij schrijvers signeren en interviews afnemen.[6]

Tijdens de economische crisis in 1984 startte de Bijenkorf met de jaarlijkse campagne Drie Dwaze Dagen. Gedurende drie dagen werden veel speciaal ingekochte merkproducten goedkoop aangeboden en vonden er in de filialen activiteiten plaats. Het leidde jaarlijks tot rijen mensen voor de deur om binnen te mogen.[7]

In 2004 werd De Bijenkorf met moederconcern Vendex KBB overgenomen door het Amerikaanse concern Kohlberg Kravis Roberts & Co. en het Nederlandse AlpInvest Partners.[8]

Eind 2010 werkten in totaal ongeveer 4100 mensen voor het concern. Het bedrijf bestond toen uit twaalf warenhuizen, met de grootste vestigingen in Rotterdam, Amsterdam en Den Haag. Middelgrote filialen waren er in Amstelveen, Arnhem, Eindhoven, Enschede, Maastricht en Utrecht, met kleinere winkels in 's Hertogenbosch, Breda en Groningen.

In november 2010 maakte de Canadese multimiljonair Galen Weston (Wittington Investments) bekend dat De Bijenkorf onder de vleugels komt van de Britse dochtermaatschappij Selfridges Group Limited, dat de slogan voert The customer is always right. De verkoop werd februari 2011 definitief.

Vanaf die tijd besloot het bedrijf zich te richten op het hogere marktsegment, waardoor een aantal winkels niet langer bij die doelstelling pasten. In 2013 werd besloten de filialen in Arnhem en Enschede af te stoten. In 2016 volgde de sluiting van de modewinkels in Groningen, Breda en Den Bosch. In hetzelfde jaar werd de Drie Dwaze Dagen campagne gestopt, eveneens omdat dit niet langer paste bij het 'premium experience' concept van het warenhuis.[9]

VestigingenBewerken

Het bedrijf telt anno 2018 vestigingen in de volgende steden:

  • Amsterdam (1870)
  • Den Haag (1926)
  • Rotterdam (1930)
  • Eindhoven (1969)
  • Utrecht (1977/87)
  • Amstelveen (1998)
  • Maastricht (2003)

Het distributiecentrum, ook wel Centraal Magazijn genoemd, is sinds 1973 gevestigd in Woerden. In 2018 maakt de directie bekend dat het distributiecentrum zal worden gesloten, en verplaatst naar Brabant, waar Ingram Micro de bevoorrading van de winkel moet gaan overnemen.[10]

Huidige vestigingenBewerken

AmsterdamBewerken

 
Interieur Bijenkorf Amsterdam
  Zie De Bijenkorf (Amsterdam) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De Bijenkorf in Amsterdam, staat aan de Dam (en aan het Damrak en het Beursplein), waardoor het gebouw, deels, het decor vormt van de Nationale Dodenherdenking op 4 mei. Het ontwerp is van de architecten J.A. van Straaten en B.A. Lubbers; de realisatie vond plaats onder meer door IJsbrand van der Veen tussen 1912 en 1915. Het gebouw is sinds 2001 een rijksmonument en gebouwd in een historiserende stijl, onder andere refererend aan het tegenoverliggende Paleis op de Dam.

De Amsterdamse Bijenkorf is met 20.000 m² de grootste vestiging van de warenhuisketen. In de zomer van 2008 is de vijfde etage geopend. Hier bevindt zich onder andere het restaurant Bijenkorf Kitchen.

Den HaagBewerken

  Zie De Bijenkorf (Den Haag) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De Bijenkorf in Den Haag is gevestigd in een gebouw aan de Wagenstraat en de Grote Marktstraat, naar een ontwerp van de architect Piet Kramer. Het is een van de laatste gebouwen met alle stijlkenmerken van de Amsterdamse School, gebouwd met een frame van gewapend beton en plastische baksteenvormen. Het trappenhuis, gemaakt van gebeeldhouwd tropisch hout met art-decovormen, is voorzien van glas-in-loodramen waarvoor onder meer Pieter Hofman tekende, en van beeldhouwwerk van onder anderen Hildo Krop en John Rädecker. Ook bevat het de eerste roltrap van Nederland. Het pand werd in 1926 opgeleverd en is in 1962 en 1997 gerenoveerd. Veel van de renovaties uit 1962, die toen als modern en onontbeerlijk golden, zijn tijdens de grote verbouwing in de jaren 90 weer teruggedraaid. Zo is bijvoorbeeld de lichthal in een meer eigentijdse vorm teruggekomen (overigens zonder vide).

RotterdamBewerken

 
Interieur Bijenkorf Rotterdam, 2009
  Zie De Bijenkorf (Rotterdam) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Het voorgaande gebouw van de Rotterdamse Bijenkorf werd in 1930 geopend en stond aan het toenmalige Van Hogendorpplein, op de plek van het huidige Churchillplein, ter hoogte van het Schielandshuis. Het was ontworpen door architect Willem Dudok. De grondwerkzaamheden begonnen in 1929 en de eerste paal werd geslagen op 13 juni van dat jaar. De opening op 16 oktober 1930 was een gebeurtenis waar 70.000 mensen op afkwamen. De Bijenkorf van Dudok was voor de oorlog het eerste gebouw in Rotterdam dat de beschikking had over roltrappen en een elektrische vloermat voor het automatisch vegen van schoenzolen. Tijdens het bombardement van 14 mei 1940 werd het gebouw grotendeels verwoest.

Het huidige gebouw dateert uit 1956 en is een symbool van de wederopbouw van de stad Rotterdam. Het verrees een stuk verderop aan de Coolsingel en werd ontworpen door de Hongaars-Amerikaanse architect Marcel Breuer (1902–1981), in samenwerking met de Nederlandse architect Abraham Elzas (1907-1995), die destijds de vaste architect van het Bijenkorfconcern was.

EindhovenBewerken

De Bijenkorf in Eindhoven staat aan het 18 Septemberplein, naast het Piazza, in een gebouw dat is ontworpen door Gio Ponti. Het dateert uit 1969 en bestaat uit een bouwblok met gevels afgewerkt met geglazuurde donkergroene tegels voor de verkoopruimte, en een grijs betegeld blok waarin de nevenruimtes liggen. De gevel is extra hoog opgetrokken ten behoeve van eventuele uitbreiding, waardoor het uiterlijk niet aangetast zou worden. Het warenhuis telt vier verdiepingen en biedt het volledige assortiment van de keten.

UtrechtBewerken

 
De Bijenkorf in Utrecht

In de jaren 1970 bestonden er vergevorderde plannen om in Utrecht een Bijenkorf te bouwen. Omdat er twijfel was over de haalbaarheid van een Utrechts filiaal, werd in 1977 een bescheiden Bijenkorf Wonen geopend met alleen woonaccessoires. Aangezien deze winkel goed liep, werd tien jaar later besloten het filiaal alsnog om te zetten in een volwaardige Bijenkorf, als onderdeel van het nieuwe winkelcentrum La Vie aan de Lange Viestraat. In 1999 werd het warenhuis uitgebreid en gemoderniseerd. Het telt thans vier verdiepingen en biedt het volledige assortiment van de keten.

AmstelveenBewerken

In 1998 werd een Bijenkorf filiaal geopend in het vernieuwde winkelcentrum Stadshart Amstelveen. Hier werd geëxperimenteerd met diverse nieuwe concepten. Zo is er in het restaurant La Ruche bediening en is er op de cosmetica-afdeling juist zelfbediening. Het warenhuis telt drie verdiepingen met een beperkt assortiment (voornamelijk mode, accessoires en cosmetica).

MaastrichtBewerken

Het filiaal in Maastricht uit 2003 is het meest recente. Naar verluidt was De Bijenkorf al langer op zoek naar een geschikte locatie in deze stad. Nadat het winkelcentrum Mosae Forum enige tijd als mogelijke vestigingsplaats was overwogen, werd in 2001 gekozen voor de locatie van het voormalige warenhuis Grand Bazar, dat vanaf 1970 onderdeel was geweest van Vroom & Dreesmann. Het gebouw aan de Kleine Staat, Kersenmarkt en Achter het Vleeshuis werd in 2002 onder leiding van rijksbouwmeester Kees Rijnboutt verbouwd, waarbij de glazen pui aan de Kleine Staat enigszins doet denken aan de in 1970 gesloopte art nouveaupui van de Grand Bazar.[11] Het warenhuis telt vier verdiepingen met een beperkt assortiment (voornamelijk mode, accessoires en cosmetica).

Voormalige vestigingenBewerken

  • Arnhem (1975-2013), hier is nu een vestiging van Primark
  • Breda (2001-2016), hier is nu een vestiging van Zara
  • Groningen (2001-2016), hier is nu een vestiging van Zara
  • 's-Hertogenbosch (2001-2016)
  • Enschede (2002-2013), hier is nu een vestiging van Primark
  • Lelystad, Batavia Stad (voor 2006), outlet
  • Venlo (2005-2008), outlet

De vestigingen in Breda, Groningen en 's-Hertogenbosch waren gespecialiseerd in mode.

Naast de warenhuizen had De Bijenkorf ook een aantal filialen van De Bijenkorf Wonen, die inmiddels allemaal gesloten zijn.

  • Arnhem (?)
  • Utrecht (1977-1987); zie hierboven
  • Haarlem (1986-?)

Externe linkBewerken