Hoofdmenu openen

Contradictio in terminis

Tegenspraak in termen

Van een contradictio in terminis (Latijn voor "tegenspraak in termen") spreekt men als uit een bepaalde verbinding tussen woorden al kan worden afgeleid dat zoiets onmogelijk is.

Bijvoorbeeld: "vloeibaar ijs", "vierkante cirkel", "primus inter pares". Gaat het specifiek om een tegenstrijdigheid door het bijvoeglijk naamwoord, dan wordt ook wel gesproken van een contradictio in adjecto.

De term wordt ook vaak spottend of ironisch gebruikt door zaken als contradictie te benoemen, die dat niet noodzakelijkerwijs zijn. Voorbeelden zijn "Duitse humor", "stoere man", of "military intelligence".

Een voorbeeld van een contradictio in terminis die tevens een eufemisme is, is de uitdrukking "bindend advies" voor "verplichting".

In gevallen waar het gebruik van de tegenstelling bewust is (retorische of po√ętische stijlfiguur), is er sprake van een oxymoron.

Zie ookBewerken