Hoofdmenu openen

Wikipedia β

Commissaris van de Koning

in Nederland de voorzitter van het College van Gedeputeerde Staten en van Provinciale Staten van de provincies, en is als zodanig ook vaak het 'gezicht' van het bestuur van de provincie
(Doorverwezen vanaf Commissaris van de Koningin)
Nederlandse politiek
Wapen van Nederland
Grondwet · Statuut
Nederlandse regering
Staten-Generaal
Hoge Raad
Overige Hoge Colleges van Staat
Decentrale overheden
Buitenlands beleid

Portaal  Portaalicoon  Politiek
Portaal  Portaalicoon  Nederland

De commissaris van de Koning is in Nederland de voorzitter van het College van Gedeputeerde Staten en van Provinciale Staten van de provincies, en is als zodanig ook vaak het 'gezicht' van het bestuur van de provincie. De commissaris hoeft het echter niet met het beleid van de provincie eens te zijn. Ook vertegenwoordigt de commissaris het rijk binnen de provincie. De Grondwet spreekt formeel van commissaris van de Koning, maar wanneer het ambt van de Koning door een vrouw wordt vervuld, wordt gesproken van commissaris van de Koningin. De wijze van benoeming en de bevoegdheden van de CdK zijn vastgelegd in Hoofdstuk IV van de huidige Provinciewet. De commissaris van de Koning in de Nederlandse provincie Limburg, die pas in 1866 tot het Nederlands grondgebied is gaan behoren, wordt daar traditiegetrouw informeel veelal aangeduid met gouverneur, in navolging zoals dat gebruikelijk was in het hertogdom Limburg (1839-1866). Het provinciehuis van Nederlands Limburg in Maastricht wordt bijgevolg nog steeds aangeduid met Gouvernement.

Inhoud

Commissaris van de KoningBewerken

De commissaris van de Koning wordt benoemd door de regering voor een periode van zes jaar. Alleen de regering kan de commissaris binnen deze periode ontslaan.

Tot midden jaren 1980 was het gebruikelijk te spreken over 'commissaris des Konings' dan wel 'commissaris der Koningin' (CdK). Onder het koningschap van koningin Beatrix is het gangbaarder geworden om deze door de regering benoemde ambtenaar aan te duiden met 'commissaris van de Koningin' (CvdK); sinds de troonswisseling op 30 april 2013 zijn de commissarissen 'commissaris van de Koning' net als de benaming in de Grondwet. Ten tijde van de Duitse bezetting in de Tweede Wereldoorlog werd de functionaris aangeduid als 'commissaris der provincie'.

Commissarissen der provincieBewerken

Provincie CvdK Partij Sinds Bijzonderheden
  Drenthe Jozias van Aartsen VVD 19 april 2017 Waarnemend commissaris[1]
  Flevoland Leen Verbeek PvdA 1 november 2008
  Friesland Arno Brok VVD 1 maart 2017 [2]
  Gelderland Clemens Cornielje VVD 31 augustus 2005
  Groningen René Paas CDA 18 april 2016 [3]
  Limburg Theo Bovens CDA 1 oktober 2011 [4]
  Noord-Brabant Wim van de Donk CDA 1 oktober 2009
  Noord-Holland Johan Remkes VVD 1 juli 2010 [5]
  Overijssel Ank Bijleveld CDA 1 januari 2011 [6]
  Utrecht Willibrord van Beek VVD 13 september 2013 [7]
  Zeeland Han Polman D66 1 maart 2013 [8]
  Zuid-Holland Jaap Smit CDA 1 januari 2014 [9]

Provinciaal gouverneurBewerken

Tot 1850 werd de titel provinciaal gouverneur gebruikt. In Limburg wordt de commissaris van de Koning officieus nog steeds aangeduid als gouverneur. Het provinciehuis in Maastricht wordt bijgevolg nog steeds aangeduid met Gouvernement.

In België staat een gouverneur aan het hoofd van een provincie.

Commissaris der ProvincieBewerken

Ten tijde van de Tweede Wereldoorlog werden bijna alle commissarissen van de Koningin ontslagen door de Duitsers. Hiervoor in de plaats werden NSB'ers geïnstalleerd met als titel commissaris der Provincie.

RampenBewerken

Met de inwerkingtreding van de Wet op de veiligheidsregio's (1 oktober 2010) zijn de taak van de commissaris van de Koning en de rol van de provincie bij rampen en de voorbereiding daarop teruggedrongen ten gunste van de voorzitter van de veiligheidsregio.

Zie ookBewerken